Codependentie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Codependence)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Codependentie is een door aanhangers van twaalfstappenprogramma's gepropageerde aanduiding voor een psychische aandoening die voorkomt bij mensen die in hun jeugd vaak opgegroeid zijn in disfunctionele gezinnen waar zij op de één of andere wijze onvoldoende in hun gezonde basisvoorwaarden en behoeften zijn ondersteund. Vaak is er sprake van een achtergrond van verwaarlozing, mishandeling of misbruik. In voorkomende gevallen is er sprake geweest van een verslaving die binnen de familie heeft gespeeld.

Codependentie is een aandoening waarbij volwassen mannen en vrouwen moeite hebben:

  • een gezonde eigenwaarde te ontwikkelen
  • gezonde grenzen te hanteren en aan te houden
  • op een functionele manier om te gaan met leerprocessen, fouten maken, zich te kunnen ontwikkelen
  • voor de eigen volwassen behoeften te zorgen
  • op een functionele en gepaste wijze uiting te geven aan de eigen gevoelens en waarheid

Iemand met codependentieproblemen is soms te herkennen aan het gedrag van iemand die bijvoorbeeld te veel, en vaak ongepaste, zorg toont voor de problemen van anderen, niet noodzakelijk in de context van een verslaving. Een codependent persoon is soms in nood doordat hij geneigd is zichzelf te willen veranderen of schaamte te voelen voor de eigen gedachten of gevoelens wanneer die in conflict komen met de problemen van een ander. Een persoon met codependentieproblemen kan soms uiterst onzeker en labiel overkomen, maar ook zeer gecontroleerd en rigide. De symptomen kunnen variëren van minderwaardigheidsgevoelens hebben en zich overafhankelijk maken van wat anderen willen en vinden tot een grootheidswaan, de wereld willen beheersen en niets en niemand zeggen nodig te hebben. Het huis van een codependant kan tot op de millimeter nauwkeurig schoon en opgeruimd zijn, met elk voorwerp op een precieze plaats, of overduidelijk een chaotisch beeld geven.

Door Co-Dependents Anonymous (CoDA) wordt geen nauw omschreven definitie of diagnose gehanteerd, maar een reeks van mogelijke karakteristieken in de categorieën ontkenning, gering gevoel van eigenwaarde, toegeeflijkheid en controle. Codependentie komt als diagnose niet voor in het DSM-IV, hoewel er overeenkomsten bestaan met afhankelijke persoonlijkheidsstoornis en andere stoornissen in Groep C.

Literatuur[bewerken]

  • 'A Brief History of Codependence and a Look at the Psychological Literature', in: P. Mellody e.a., Facing Codependence, New York etc.: HarperSanFrancisco, 1989, ISBN 0-06-250589-0, 207-217 (=Appendix).
  • 'Cluster C Personality Disorders', in: Diagnostical and Statistical Manual of Mental Disorders DSM-IV, Washington: American Psychiatric Association, 4th ed. 1994, ISBN 0-89042-062-9, 662-673.
  • 'Codependence', in: Benjamin J. Sadock & Virginia A. Sadock (eds), Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry on CD, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 7th ed. 2000, ISBN 0-7817-2141-5, 20703-20707.
  • Co-Dependents Anonymous, Phoenix: Co-Dependents Anonymous, 1st ed. 1999, ISBN 0-9647105-0-1, 3-6.