Conflict in Soedan sinds 2023
| Conflict in Soedan sinds 2023 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||
| Datum | 15 april 2023 - heden | |||||
| Locatie | Soedan | |||||
| Resultaat | ||||||
| Strijdende partijen | ||||||
| ||||||
| Leiders en commandanten | ||||||
| ||||||
| Troepensterkte | ||||||
| ||||||
| Verliezen | ||||||
| ||||||
Op 15 april 2023 begon een gewapend conflict tussen twee rivaliserende facties van de militaire regering van Soedan, aan de ene kant het Soedanese regeringsleger (SAF) en aan de andere kant de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF), voorheen Janjaweed.[6] Het conflict liep uit op een grootschalige burgeroorlog die tussen 2023 en 2025 circa 150.000 levens eiste.[4]
De massale moordpartijen door Arabieren op zwarte Afrikanen zijn door Genocide Watch en onder meer de regering van de Verenigde Staten officieel aangemerkt als genocide.[7]
Verloop van de burgeroorlog
[bewerken | brontekst bewerken]In 2021 werd RSF-leider, generaal Mohamed Hamdan Dagalo, beter bekend als Hemedti, vicepresident onder Soedans de facto president en legerleider, generaal Abdel Fattah al-Burhan. De RSF zou onderdeel worden van het regeringsleger, maar over de uitvoering daarvan ontstond een machtsstrijd tussen de twee generaals.[6]
Nadat de RSF op 15 april 2023 overheidsgebouwen had aangevallen, werden in heel Soedan luchtaanvallen, artillerie en geweerschoten gemeld. Beide partijen beweerden belangrijke locaties, zoals militaire bases en civiele installaties te hebben ingenomen. Waaronder het algemene militaire hoofdkwartier, het presidentiële paleis, de luchthaven van Khartoem, Burhans ambtswoning en het hoofdkwartier van televisiestation SNBC. In verschillende steden braken schermutselingen uit, waarbij de grootste gevechten geconcentreerd waren rond de hoofdstad Khartoem en de Darfur regio. In Khartoem hadden beide partijen tienduizenden manschappen, pantservoertuigen en voerden gevechtsvliegtuigen bombardementen uit.[6] Een groot deel van de Soedanese luchtmacht werd verwoest.
In juni begon een factie van de militante Sudan People's Liberation Movement–North (SPLM-N), onder leiding van Abdelaziz al-Hilu, legerposities in het zuiden van het land aan te vallen.[8]
De Rapid Support Forces (RSF) in Soedan worden voornamelijk gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), die militaire steun leveren onder het mom van humanitaire hulp. Ook Ethiopië biedt steun door de bouw van een militair kamp aan de grens. De Russische paramilitaire organisatie Wagnergroep, leverde raketten aan de RSF.[9]
Op 20 juni 2023 waren er tussen de 3000 en 5000 mensen gedood en tussen de 6000 tot 8000 gewond geraakt,[10] terwijl 2 miljoen mensen intern ontheemd waren[11] en 600.000 het land waren ontvlucht.[12]
In 2025 waren er grote humanitaire gevolgen: miljoenen vluchtelingen en ruim 150.000 doden.[13] In november van dat jaar volgt de inname van de stad Al-Fashir door de islamitische rebellengroep Rapid Support Forces (RSF). In vijf dagen vallen er evenveel doden als in de tweejarige oorlog tussen Israël en Hamas.[14] De RSF wordt beschuldigd van genocide-achtige acties in Darfur (etnische zuiveringen tegen niet-Arabische groepen), met systematische verkrachtingen.
Eind 2025 slaagde het reguliere leger (SAF) erin Khartoum, Omdurman en Bahri grotendeels te heroveren, waardoor de regering in januari 2026 symbolisch kon terugkeren naar de hoofdstad (vanuit het tijdelijke hoofdkwartier in Port Sudan). De RSF behield echter de controle over grote delen van West- en Noord-Darfur, delen van Kordofan en enkele westelijke gebieden. Een keerpunt was de val van El Fasher, de hoofdstad van Noord-Darfur, eind 2025. Deze inname markeerde het einde van het laatste grote bolwerk van niet-RSF-milities in Darfur en opende de deur voor verdere RSF-operaties in de regio. In 2026 ging de oorlog verder in een patstelling. Hevige gevechten concentreerden zich in Kordofan (vooral Zuid- en West-Kordofan), met intensief gebruik van drones door beide partijen. Artilleriebeschietingen, luchtaanvallen en drone-stakingen troffen steden, markten, ziekenhuizen en infrastructuur. In maart 2026 alleen al rapporteerden de Verenigde Naties meer dan 200 doden door drone-aanvallen in één week. Bij de grens met Tsjaad kwamen tientallen burgers om bij een drone-aanval.
Buitenlandse inmenging
[bewerken | brontekst bewerken]Egypte steunt het Soedanese regeringsleger terwijl de Verenigde Arabische Emiraten de paramilitaire milities van de Rapid Support Forces (RSF) wapens en logistieke steun levert.[15] Ook Rusland, China en Iran drijven de Soedanese burgeroorlog voort.[16]
Publicaties
[bewerken | brontekst bewerken]De Amerikaanse journaliste Anne Applebaum schreef in augustus 2025 een essay over de catastrofale humanitaire situatie in Soedan.[17][18][19]
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- Bronnen
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel 2023 Sudan Conflict op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Referenties
- ↑ (en) "Sudan: Deadly Sudan Army-RSF Clashes Spark Human Tragedy, Widespread Looting in Darfur", 19 april 2023.
- ↑ (en) "Sudan fighting rages for second day despite UN-proposed ceasefire", 16 april 2023.
- 1 2 (en) "Sudan: Stalemates rule out one-man victory", DW, 19 april 2023. Geraadpleegd op 29 juni 2023.
- 1 2 Oostveen, Lisa, Miljoenen vluchtelingen en ruim 150.000 doden, maar Soedan wordt 'vergeten'. NU.nl (12 september 2025). Geraadpleegd op 19 maart 2026.
- ↑ (en) UN Refugee Chief Says Over 500,000 Have Fled Sudan. Barron's. AFP (20 juni 2023). Geraadpleegd op 28 juni 2023.
- 1 2 3 Wat je moet weten over de geweldsuitbarsting in Sudan. nos.nl (16 april 2023). Geraadpleegd op 29 juni 2023.
- ↑ (en) Bartlett, Kate, "Sudan's war passed 6 months, with much of the world consumed by other conflicts", NPR, 21 oktober 2023. Geraadpleegd op 19 maart 2026.
- ↑ (en) South Kordofan residents flee as Sudan war escalates. Al Arabiya English (23 juni 2023). Geraadpleegd op 28 juni 2023.
- ↑ (en) Arvanitidis, Nima Elbagir,Gianluca Mezzofiore,Tamara Qiblawi,Barbara, Exclusive: Evidence emerges of Russia's Wagner arming militia leader battling Sudan's army. CNN (20 april 2023). Geraadpleegd op 30 juni 2023.
- ↑ (en) (en) Camille, More than 5,000 reportedly killed in El Geneina 'genocide'. Dabanga Radio TV Online (20 juni 2023). Geraadpleegd op 28 juni 2023.
- ↑ (en) UN: Sudan’s war displaces over 2 million, as fighting rages in Darfur region. The Independent (14 juni 2023). Geraadpleegd op 28 juni 2023.
- ↑ (en) Presse, AFP-Agence France, Battle For Key Police Base Kills At Least 14 Sudan Civilians. www.barrons.com. Geraadpleegd op 28 juni 2023.
- ↑ Miljoenen vluchtelingen en ruim 150.000 doden, maar Soedan wordt 'vergeten'. NU.nl (12 augustus 2025). Gearchiveerd op 12 augustus 2025.
- ↑ Morgen d.d. 4 november 2025: ‘In vijf dagen zijn er evenveel doden gevallen als in Gaza in twee jaar’: de wreedheid van rebellengroep RSF in Soedan tart alle verbeelding
- ↑ Egypte en Emiraten vechten bittere machtsstrijd uit in Soedan. BNR (1 februari 2025). Gearchiveerd op 1 februari 2025.
- ↑ Rusland, China en Iran drijven Soedanese burgeroorlog voort. BNR (31 augustus 2024). Gearchiveerd op 31 augustus 2024.
- ↑ ‘Ik zag voor mijn ogen hoe vrouwen en mannen werden verkracht en mensen werden geslagen’. De Morgen (3 september 2025). Gearchiveerd op 3 september 2025.
- ↑ Anne Applebaum, ‘Ons land is een paradijs’, maar toch lijkt Soedan de hel. Wat is er aan de hand?. De Morgen (4 september 2025). Gearchiveerd op 4 september 2025.
- ↑ (en) Anne Applebaum, The Most Nihilistic Conflict on Earth. The Atlantic (6 augustus 2025). Gearchiveerd op 29 augustus 2025.