Defensie-eiland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Defensie-eiland
Schiereiland van Vlag van Nederland Nederland
Locatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Provincie Utrecht
Locatie Woerden
Coördinaten 52°5'4,441"NB, 4°53'17,779"OL
Algemeen
Oppervlakte 0,3 km²
Foto's
Singel en Defensie-eiland, gezien vanaf de Stationsweg
Singel en Defensie-eiland, gezien vanaf de Stationsweg
Nieuwbouw op het Defensie-eiland, foto uit 2015
Nieuwbouw op het Defensie-eiland, foto uit 2015

Het Defensie-eiland is een schiereiland in de Nederlandse stad Woerden, gelegen tussen station Woerden en het centrumgebied.

Ligging[bewerken | brontekst bewerken]

Het eiland met een omvang van circa 3 hectare is omringd door water, namelijk door de binnen- en de buitengracht, die beide in verbinding staan met de Oude Rijn. Aan de oostzijde van het eiland stroomt het riviertje de Korte Linschoten in de Rijn. De vorm van het terrein is ontstaan door het gedeeltelijk dempen van de vroegere binnen- en buitengracht die rondom Woerden lopen. De stervormige structuur van het retranchement is daarbij verdwenen, evenals een deel van de gracht rondom het kasteel.[1][2]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het zuidoostelijk deel van de stad Woerden hield vanaf de opheffing van de vestingstatus in 1874 een militaire functie. Verschillende bedrijfsonderdelen van de landmacht hebben gebruikgemaakt van het eiland. In eerste instantie, vanaf 1873, was in het Kasteel van Woerden, het Centraal magazijn van kleding en uitrusting gevestigd van het Departement van Oorlog gebruikt.[1][3]

Oorspronkelijk huurde het Ministerie van Oorlog het eiland, maar in 1921 kocht het ministerie de grond van de gemeente Woerden.[4] Aanvankelijk werden uitsluitend houten gebouwen geplaatst. Later werd in steen gebouwd.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de naam van de eenheid veranderd in Depot Retour Goederen. Ten slotte kreeg het de naam 635e Intendance Centrale Werkplaats. De oudste gebouwen ten zuiden van het kasteel zijn de wasserij uit 1880, met het ketelhuis uit 1916. De huidige schoorsteen verving een oudere en dateert uit 1946. In deze en andere gebouwen werd gewerkt met honderden Woerdenaren aan de reiniging en reparatie van schoeisel, kleding, tenten, helmen, borstels en andere uitrustingsstukken.[5][3] Er was ook een smederij en een timmerwerkplaats.[3] Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er gewerkt ten behoeve van de Duitse Weermacht.[3]

Door het gebruik tot in de jaren negentig van het eiland voor de chemische wasserij is de grond er vervuild met onder meer chloor-koolwaterstoffen en benzeen.[6]

In 1999 werden de activiteiten beëindigd of verplaatst naar Soesterberg, naar het 630 Intendance Depot. Vanaf dat moment stond het terrein in Woerden leeg.[5] Het terrein was de gehele periode afgesloten voor het publiek en alleen bestemd voor het ministerie van Oorlog.

Eind 2005 kocht de gemeente Woerden het eiland aan[6] om er woningbouw op te ontwikkelen.

Nieuwbouw[bewerken | brontekst bewerken]

Delen van de gebouwen zijn vanaf ongeveer 2014 afgebroken, om plaats te maken voor ongeveer 200 woningen. In een aantal oudere gebouwen worden ook woningen gerealiseerd, zodat deze behouden blijven, zoals de wasserij, het ketelhuis, de tenten- en kleermakerij en het sorteergebouw voor textiel. Ook de schoorsteen van 27 meter hoog blijft bestaan.[7] De wasserij (ontworpen door majoor-ingenieur der genie Van Wely)[4] en de schoorsteen zijn gemeentelijke monumenten.

De woningdichtheid wordt twee maal zo hoog is als de woningdichtheid van de rest van de binnenstad van Woerden.[1] Bij de ontwikkeling van het eiland wordt een nieuwe fietsverbinding aangelegd tussen de binnenstad en het station, met een nieuwe fietsbrug over de Singel,[1] genoemd naar Nelson Mandela en ontworpen door Karres en Brands landschapsarchitecten.[8]

Het terrein wordt ontwikkeld door Blauwhoed. De architectenbureaus zijn onder andere Groosman Partners Architecten en Scala Architecten.[9] Tijdens de planvorming bleek er sprake te zijn van ernstige bodemvervuiling, waardoor een bodemsanering nodig bleek.[4]

Wasserij Woerden op het Defensie-eiland 2016