Draaitol

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
draaiende tol
priktollen
wiebelsteen

Een draaitol is een stuk speelgoed, dat door snel ronddraaien op een puntje kan blijven staan en zo de zwaartekrachtswetten lijkt te schenden. De definitie van tol is algemener: een voorwerp dat schijnbaar uit zichzelf kan blijven ronddraaien. Een draaitol valt daar ook onder. Een draaitol valt door de gyroscopische werking pas na lange tijd om.

Soorten[bewerken]

Er zijn verschillende soorten draaitollen: bromtollen, priktollen en wiebelstenen.

  • bromtol - Een bromtol is een vrij grote draaitol van metaal die draaiend wordt gehouden door het indrukken van een omhoog stekende pen. De zoemende of brommende toon wordt voortgebracht door luchtwervelingen in een groot aantal gaten in de omtrek van de tol. Dit kan men vergelijken met de wervelingen rond de stemtong van een fluit of over de rand van een fles of pijp die aangeblazen wordt, zoals een panfluit.
  • priktol - Priktollen waren in de jaren vijftig van de 20e eeuw onder de jeugd erg populair. De houten priktol loopt naar de onderzijde conisch toe, wordt met een touwtje omwonden dat voor de draaiende beweging zorgt als de tol met een bepaalde beweging op de straat wordt geworpen. Het touwtje moet aan het uiteinde worden vastgehouden, waardoor de tol bij het wegwerpen zal afwikkelen en de draaiende beweging ontstaat. Door de gyroscopische werking richt het snel draaiende corpus zich op en zal de tol op de taats, de metalen punt aan de onderkant, blijven draaien. Bij steeds lagere draaisnelheid zal de verticale stand steeds instabieler worden tot de tol uiteindelijk omvalt en geleidelijk tot stilstand komt.
  • In die tijd waren er ook tollen die door er met een klein zweepje tegen aan te slaan draaiend werden gehouden.
  • wiebelsteen - Wiebelstenen bestaan uit één stuk en draaien maar in één richting goed.
  • zweeftol - Een zweeftol is speelgoed dat met diabolo's en jojo's is te vergelijken.

Overig[bewerken]

  • Draaitol wordt overdrachtelijk gezegd over een persoon die met alle winden meewaait of steeds om opportunistische redenen van mening verandert.
  • Een Eulerschijf is een draaiende cirkelvormige schijf die vibrerend tot stilstand komt, denk aan een draaiend muntstuk.