Gaskamer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Voormalige gaskamer in de gevangenis San Quentin in de Amerikaanse staat Californië waar nu dodelijke injecties worden toegediend
1rightarrow blue.svg Voor informatie over het gebruik van gaskamers in de Tweede Wereldoorlog, zie Gaskamer (Tweede Wereldoorlog).

Een gaskamer is een executieruimte waarin met behulp van een giftig gas (meestal blauwzuur) mensen om het leven gebracht worden.

Verenigde Staten[bewerken]

In de Verenigde Staten werd de gaskamer als executiemethode voor het eerst toegepast op 8 februari 1924 en voor de laatste keer in maart 1999 bij de executie van de Duitser Walter LaGrand. De beul zat in een naburig kamertje, waar hij een cyanidezout aan een zwavelzuuroplossing toevoegde (meestal natrium- of kaliumcyanide). In de daaropvolgende zuur-basereactie werd het zwakkere blauwzuur door het sterkere zwavelzuur uit zijn zout gedreven, waardoor blauwzuur vrijkwam. Uiteraard was de constructie zodanig dat de beul dit gas niet kon inademen, maar werd dit gas naar de gaskamer geleid. Een veroordeelde, die het blauwzuur overigens niet kon zien, kreeg doorgaans het advies een diepe ademteug te nemen zodat snel bewusteloosheid zou volgen. Veel veroordeelden probeerden echter instinctief zo lang mogelijk hun adem in te houden, waardoor de doodsstrijd pijnlijk en langdurig was.

Het gebruik van een gaskamer wordt in vijf Amerikaanse staten (Californië, Maryland, Wyoming, Missouri en Arizona) nog steeds genoemd als een wettelijke mogelijkheid voor het terechtstellen van ter dood veroordeelden. Echter, de gaskamer werd door een Amerikaans gerechtshof als wrede en ongebruikelijke straf aangewezen. De Amerikaanse grondwet verbiedt wrede en ongebruikelijke straffen. Mede hierdoor is de gaskamer in de meeste staten afgeschaft en wordt ook in de vijf eerdergenoemde staten de dodelijke injectie als een optie voor doodstraffen aangeboden. Alleen als de ter dood veroordeelde de gaskamer verkiest boven de andere opties, dan zou deze theoretisch nog gebruikt kunnen worden. Het is dus hoogst onwaarschijnlijk dat een gaskamer ooit nog gebruikt zal worden in de Verenigde Staten.

Wreedheid[bewerken]

Om aan te geven hoe wreed deze vorm van doodstraf is, hebben al veel mensen hier hun betoog over gehouden, vaak naar aanleiding van een doodstraf. Twee voorbeelden hiervan zijn:

  • Executie van Jimmy Lee Gray, 2 september 1983, Mississippi. De mensen die de executie leidden moesten de ruimte 8 minuten nadat het gas was vrijgekomen ontruimen. Dit omdat de getuigen verafschuwd en ontsteld waren over de manier waarop deze man aan zijn einde kwam; zij waren getuige hoe de veroordeelde wanhopig naar adem snakte. Zijn advocaat bekritiseerde de 'state officials' op de ontruiming van de ruimte, terwijl zijn cliënt nog in leven was. David Bruck, een advocaat gespecialiseerd in zaken die de doodstraf betreffen, zei hierover: "Jimmy Lee Gray ging dood door het veelvuldig met zijn hoofd slaan tegen een stalen paal in de gaskamer, terwijl verslaggevers zijn kreunen telden."
  • Executie van Donald Eugene Harding, 6 april 1992, Arizona. Om 00:18 uur werd 1 pond aan natriumcyanideballetjes aan een vat toegevoegd. Dat vat bevatte ruim 6 liter gedistilleerd water en 36 deciliter zwavelzuur, en stond onder de stoel waarop de veroordeelde zat. Cameron Harper, een verslaggever van de lokale televisiezender KTVK-TV, zei: "Ik zag hoe Harding terechtkwam in hevige spasmes, die ongeveer 57 seconden duurden. Daarna werden zijn stuiptrekkingen minder. Zijn rugspieren spanden minder samen. De intensiteit van de stuiptrekkingen werden nog minder. Ik heb het einde geklokt op 6 minuten en 37 seconden nadat alles begon. Zijn hoofd ging met horten en stoten naar beneden. Overduidelijk dat deze man geleden heeft. Dit was een gewelddadige dood, laat daar geen misverstand over ontstaan. [...] Het was een nare gebeurtenis. We maken dieren op een humanere manier af. Dit was geen makkelijke en simpele dood." Carla McClain, een andere getuige en een verslaggeefster voor de lokale krant Tucson Citizen, zei: "Hardings dood was extreem heftig. Hij verkeerde in grote pijn. Ik hoorde hem hijgen, naar adem snakken en kreunen. Ik zag zijn lichaam veranderen van rood naar paars."

Verdringing van zuurstof[bewerken]

Stikstofverstikking is wel voorgesteld als een alternatief voor vergassing met blauwzuur. Hierbij wordt, door bijvoorbeeld vloeibare stikstof te verdampen, zoveel stikstof aan de lucht in de gaskamer toegevoegd, dat de zuurstof verdrongen wordt en de veroordeelde stikt. Omdat er geen sprake is van een ophoping van kooldioxide in het bloed (die wordt immers gewoon uitgeademd), krijgt de veroordeelde ook geen gevoel te stikken, maar zal hij snel en pijnloos bewusteloos raken en overlijden. Uiteraard zal de veroordeelde beseffen dat hij verstikt zal worden, maar de bewusteloosheid zal vrijwel onaangekondigd komen. Ook heeft de methode het voordeel ten opzichte van de dodelijke injectie, dat men geen medisch geschoold personeel nodig heeft dat ethische bezwaren zal hebben tegen meewerking aan een executie. Men kan als alternatief eventueel een ander inert gas als helium of argon gebruiken. Een iets andere werking heeft koolmonoxide, dat zich krachtig bindt aan hemoglobine en zo voorkomt dat het bloed nog langer zuurstof kan opnemen.

Voor zover bekend is er op deze wijze nooit een doodstraf uitgevoerd, maar de methode met inademen van helium of koolmonoxide wordt wel regelmatig gebruikt bij zelfmoord en lijkt tot een zachte dood te leiden.

Noord-Korea[bewerken]

Volgens recente indicaties worden gaskamers in Noord-Korea gebruikt voor medische experimenten, zoals in concentratiekamp Hoeryong. Dit is echter moeilijk te achterhalen, aangezien het regime in Noord-Korea erg afgesloten is van de buitenwereld. Verder komen veel van deze verhalen van gevluchte Noord-Koreanen, die dit soort verhalen (al dan niet tegen een vergoeding) tegen Zuid-Koreaanse, en/ of Japanse journalisten vertellen. In die laatste twee landen is de houding naar Noord-Korea sowieso zeer kritisch. De mogelijkheid dat er gaskamers als executiemiddel gebruikt worden in Noord-Korea kan echter niet uitgesloten worden.