Gemaal Eemnes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gemaal Eemnes
Het gemaal Eemnes bij de Eemnessersluis anno 2012
Het gemaal Eemnes bij de Eemnessersluis anno 2012
Locatie Aan de Eemnesservaart
Oorspr. functie gemaal
Start bouw 1880/1883
Verbouwing 1923
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 516168
Architect Ingenieursbureau W.C. en K. de Wit
Eigenaar Waterschap Vallei en Eem
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het gemaal Eemnes is een uit 1880 daterend gemaal gelegen aan de Eemnesservaart in de Nederlandse provincie Utrecht.

Beschrijving[bewerken]

Oorspronkelijk verliep de afwatering van de Eemnesserpolder via meerdere sluisjes, waaronder de Eemnessersluis. Vanaf 1791 werd de polder bemalen door een watermolen. Deze molen werd rond 1880 vervangen door een stoomgemaal.[1] In 1923 werd dit stoomgemaal verbouwd tot een elektrisch gemaal naar ontwerp van het Amsterdamse ingenieursbureau W.C. en K. de Wit. In 1993 werd de gemaalfunctie overgenomen door dompelpompen in nieuwe pompkelders. In 2006 werd het gemaal gerestaureerd. De oude pompinstallatie met de bijbehorende elektrische installatie is bewaard gebleven en wordt enkele malen per jaar werkend gedemonstreerd.

Het gebouw is een erkend rijksmonument vanwege de cultuurhistorische waarde. De kern uit de 19e eeuw omvat het middelste gedeelte met de witgepleisterde gevel. Aan de noord- en zuidzijde zijn in 1921 aanbouwen geplaatst. Van belang zijn de bewaard gebleven machinerieën die de geschiedenis van de polderbemaling laten zien. Ook de ruimtelijke relatie met de naastgelegen schutsluis - eveneens een rijksmonument - en de Eemnesserpolder waren argumenten voor de registratie als rijksmonument.