George Willem van Brandenburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
George Willem van Brandenburg
1595-1640
Portret van keurvorst George Willem van Brandenburg door Matthias Czwiczek, 1635.
Portret van keurvorst George Willem van Brandenburg door Matthias Czwiczek, 1635.
Keurvorst van Brandenburg
Hertog van Pruisen
Periode 1619-1640
Voorganger Johan Sigismund
Opvolger Frederik Willem
Vader Johan Sigismund van Brandenburg
Moeder Anna van Pruisen

George Willem van Brandenburg (Cölln, 3 november 1595 - Königsbergen, 1 december 1640) was van 1619 tot aan zijn dood keurvorst van Brandenburg en hertog van Pruisen. Hij behoorde tot het huis Hohenzollern.

Levensloop[bewerken]

George Willem was de oudste zoon van keurvorst Johan Sigismund van Brandenburg en diens echtgenote Anna, dochter van hertog Albrecht Frederik van Pruisen. Na zijn studies in Frankfurt an der Oder werd hij in 1614 door zijn vader aangesteld tot stadhouder van Kleef. In 1619 volgde hij zijn vader op als keurvorst van Brandenburg en hertog van Pruisen.

Zijn politiek was erop gericht om de territoriale uitbreidingen van zijn vader te verzekeren, maar hij gold als een zwakke en weinig beslissingsvaardige heerser. Toen zijn zus Maria Eleonora in 1620 huwde met koning Gustaaf II Adolf van Zweden, kwam het tot diplomatieke verwikkelingen aangezien koning Sigismund III van Polen, de leenheer van Pruisen, zijn zoon Wladislaus ook aan Maria Eleonora wilde uithuwelijken.

In de Dertigjarige Oorlog probeerde George Willem een neutrale politiek te voeren. Hierdoor werden zijn gebieden regelmatig geplunderd en platgebrand, zowel door de katholieke als door de protestantse troepen. In 1633 capituleerde George Willem voor de keizerlijke troepen aangevoerd door Albrecht von Wallenstein, maar de Zweedse troepen weigerden om het graafschap Mark te verlaten. Bovendien bezweek een groot deel van zijn onderdanen aan epidemieën en hongersnoden, waardoor de bevolking sterk werd gedecimeerd. De gevolgen van de oorlog en de verstoringen in zijn gebieden lieten zich nog meer dan honderd jaar voelen.

In augustus 1638 verplaatste George Willem zijn hof naar de stad Königsbergen in het hertogdom Pruisen, dat in de Dertigjarige Oorlog amper werd verwoest. Vanaf oktober 1640 moest hij constant het bed houden wegens ernstige waterzucht. Hij had bovendien een chronische beenziekte die was ontstaan nadat hij in 1620 gewond raakte aan zijn onderbeen tijdens een ongeval. De wonde genas niet en zette zich in 1631 door naar het andere been. Hierdoor moest hij zich voortaan verplaatsen in een draagstoel. Na een lang ziekbed stierf hij in december 1640 op 45-jarige leeftijd. George Willem was de enige hertog van Pruisen die in Königsbergen werd begraven.

Huwelijken en nakomelingen[bewerken]

Op 24 juli 1616 huwde hij met Elisabeth Charlotte (1597-1660), dochter van keurvorst Frederik IV van de Palts. Ze kregen vier kinderen: