Gestalttherapie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Gestalttherapie is een psychotherapeutische stroming die ontstaan is in de jaren 40 van de twintigste eeuw. Zij wil een alternatief of aanvulling vormen voor stromingen zoals de gedragstherapie, cliëntgerichte psychotherapie, psychoanalyse en systeemtherapie.

Kenmerken van Gestalttherapie[bewerken]

  • de aandacht voor het (lichaams)gewaarzijn, wat 'awareness' wordt genoemd
  • het belang van dat gewaarzijn hier en nu en dus minder toekomst en verleden
  • het contact, zowel tussen de cliënt en zijn omgeving als tussen de therapeut en zijn cliënt
  • het belang van de ervaring (het experiëntiële) boven of tenminste naast het rationele
  • het figuur/achtergrond-proces dat in de Gestaltpsychologie voor het eerst beschreven werd.
  • de kans van het onmiddellijke experiment in plaats van het blijven 'praten over'
  • het holistisch kijken naar de mens: als een eenheid van lichaam en geest
  • de fenomenologie: de werkelijkheid is afhankelijk van hoe ze benaderd (bekeken) wordt

Gestalttherapie houdt zich liever met het 'hoe' dan met het 'wat' of 'waarom' bezig. Het 'hoe' is hierin ook het 'wat': hoe iemand spreekt, kijkt, zich terugtrekt, ... zegt volgens deze leer veel over hoe hij contact maakt met de ander en wat er misloopt. Een Gestalttherapeut schuwt het verwoorden van wat hij zelf ziet en voelt niet. Door dit te benoemen, kunnen psycholoog en de behandelde persoon beiden nagaan wat er gebeurt op de contactgrens.

Methodiek[bewerken]

Gestalttherapie kiest vaak voor directe actie, het experiment om nieuw gedrag uit te proberen en te ervaren.

  • Iemand die het moeilijk heeft om warmte en aandacht van anderen te ontvangen, zal in de therapie uitgenodigd worden om dit uit te proberen.
  • Bij groepstherapie, kan hij bijvoorbeeld iemand uitkiezen met wie hij een moment van oogcontact of aanraking aangaat. Geen emotie of uitspraak is ongewenst. De beoordelingen die de cliënt maakt over zijn eigen ervaringen, houden hem weg van wat er eigenlijk gaande is. Als iemand het moeilijk heeft om kwaad te zijn en aldoor in verdriet blijft, kan hij gevraagd worden om te kijken of hij door zijn tranen tot bijvoorbeeld een 'nee' of een schoppende beweging kan gaan.

Historie[bewerken]

Gestalttherapie werd ontwikkeld door Fritz Perls, zijn vrouw Laura Posner Perls, Hefferline en vooral Paul Goodman. Het eerste boek dat in die richting trok, was 'Ego, Hunger und Agression' van Fritz Perls. Hij maakte als eerste vanuit de psychoanalyse (Perls was zelf psychiater) kritische kanttekeningen die leidden tot het ontwikkelen van Gestalttherapie. Een voorbeeld hiervan is het loslaten van het gebruik van de sofa met een zo onzichtbaar mogelijke therapeut erbij. Voor Perls was een onzichtbare therapeut een foute benadering van therapie: ook in therapie is er een contact tussen twee mensen waarbij elk zijn beleving in te brengen heeft.

Gestalttherapie in de lage landen[bewerken]

Gestalttherapie werd door het boek van Georges Lambrechts in het Nederlands bekendgemaakt. Hij richtte het Instituut voor Communicatie op te Kortrijk. Dit instituut leidde Gestalttherapeuten op en organiseerde Gestalttherapieweekends in groepsverband.

Dit instituut kreeg navolging door meerdere Vlaamse en Nederlandse initiatieven.

Bronnen, noten en/of referenties