Haboniem-Dror

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Haboniem Dror Nederland)
Ga naar: navigatie, zoeken
Habonim-Dror
de Bouwers-Vrijheid
Ichoed Haboniem-Dror beHolland (NL)
Zionistische Jugend in Deutschland (DE)
Habonim Dror Olam.jpg
Opgericht 1911 (Dror) [1]
1928 (Habonim) [1]
1951 (fusie Ichud en Habonim)[1]
1980 (fusie Ichud Habonim en Dror)[1]
Plaats Tel Aviv
Werkgebied Vlag van Australië Australië

Vlag van Argentinië Argentinië
Vlag van België België
Vlag van Brazilië Brazilië
Vlag van Canada Canada
Vlag van Duitsland Duitsland
Vlag van Frankrijk Frankrijk
Vlag van Roemenië Roemenië
Vlag van Mexico Mexico
Vlag van Nederland Nederland
Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland
Vlag van Uruguay Uruguay
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika

Voorzitter Yochai Wolfin
Type beweging
Aantal werknemers 15
Hoofdkantoor Israël
Website
Semel, bewegingslogo van Haboniem-Dror

Haboniem-Dror (Hebreeuws: הבונים-דרור, "de Bouwers-Vrijheid") is een internationale socialistische-zionistische jeugdbeweging voor Joden. De beweging heeft filialen in Australië, Argentinië, België, Brazilië, Canada, Duitsland, Frankrijk, Roemenië, Mexico, Nieuw-Zeeland, Uruguay, het Verenigd-Koninkrijk, de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en in Amsterdam, Nederland. Het hoofdkantoor staat in Israël, maar is daar niet actief als jeugdbeweging.

Haboniem werd door de Engelse Wellesley Aron, Chaim Lipshitz en Norman Lourie in 1928 opgericht.[2]

Dror werd door een afsplitsing van Tze'irei Tzion (Zion Jeugd) in 1915 opgericht te Polen. De meerderheid van de leden van de studievereniging Tze'irei Tzion waren overgestapt naar de jeugdbeweging Hashomer in 1913, alle overigen leden begonnen hierdoor de jeugdbeweging Dror.[3]

Ichoed Haboniem en Dror fuseerde in 1980 automatisch mee na de fusie van de geallieerden kibboetsen. De kibboets Ichoed HaKibboetsiem behoorde voor de Ichoed Haboniemleden en de kibboets Kibboets HaMeyuchad was uitsluitend voor Dror-leden. De twee kibboetsorganisaties vormde samen één beweging onder de naam Takam. Zo ontstond ook de vorming van het moderne Haboniem-Dror.[4]

Geschiedenis[bewerken]

Overkoepelende organisatie[bewerken]

Haboniem-Dror Olami, de overkoepelende beweging tussen de Haboniemlanden, werd op 1 september 1951 te Haifa, Israël, opgericht door de nationale Haboniembewegingen van het Verenigd Koninkrijk, Noord-Amerika, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland, India en Nederland. Het idee van een soort paraplu-organisatie ontstond op een vergadering tussen alle Haboniemlanden eerder dat jaar in januari. De wereldorganisatie had als taak de verschillende land met elkaar in contact te brengen en de beweging met Israël te verbinden.[5]

Nederland[bewerken]

Joodse Jeugd Federatie[bewerken]

In het Utrechtse Hotel De L'Europe werd op 21 december 1919 door Abel Herzberg en David Cohen de Federatie Van Joodse Jeugdverenigingen opgericht. Herzberg functioneerde als secretaris en Cohen als voorzitter. Al snel werd de federatie de Joodse Jeugd Federatie genoemd in 1920.[5] De federatie was zeer actief in Nederland.[6][7] De beweging had, net zoals het moderne Haboniem-Dror, een zionistische ideologie voordat de huidige staat Israël bestond. Zij steunde een Joods thuisland in Palestina.[8]

De federatie was voor de Nederlandse Zionistenbond van groot belang. De beweging organiseerde jaarlijkse zomerkampen en er werden cursussen Hebreeuws en Joodse geschiedenis gegeven. Hierdoor kwam er meer enthouisiasme voor zionisme onder de Joodse jeugd.[7]

Onder leiding van Lion Nordheim radicaliseerde de JJF in de jaren '30, tot ongenoegen van de Nederlandse Zionistenbond. Nordheim beschouwde het leven in Nederland als een "noodtoestand waaraan wij zo spoedig mogelijk een einde willen maken". De beweging volgde het 'Plan van Lion', met informatie over joodse kennis, cultuur en de viering van feestdagen. Nordheim had veel invloed onder de Joodse jeugd met zijn controversiële standpunten over onder andere alia. De speciale opleidingen voor de opbouw in Palestina werden veel meer bezocht.[7]

In 1941 moest het JJF genoodzaakt dicht vanwege de Duitse bezetter. Sommige afdelingen organiseerde nog enkele maanden geheime bijeenkomsten, maar naarmate de Joodse gemeenschap kleiner werd stopte deze geheime meetings ook. Na de bevrijding organiseerde het JJF op 14 oktober 1945 de eerste na-oorlogse Algemene Ledenvergadering.[5]

Op 30 mei 2004 kwamen er ongeveer 200 oud-leden van de JJF bij elkaar voor een reünie.[9]

Wijziging naam naar Haboniem-Dror[bewerken]

Rond de jaren '40, na de Tweede Wereldoorlog, kwam onder andere de veertienjarige Judith Herzberg in contact met de Britse jeugdbeweging Haboniem. Herzberg was twee zomers naar Engeland gegaan om hier Hebreeuws te leren en om op het land te werken met toekomstige alia-gangers.[10] De Engelse tak stuurde een afgezante naar Nederland om een mogelijke aansluiting te realiseren. Niet alle JJF-leden waren hier blij mee. De orthodoxe afdelingen splitste zich in 1949 af van de federatie en gingen op in de religieus-zionistische jeugdbeweging Bne Akiwa. De zionistische na-oorlogse Sje'ar Jasjoev-vereniging te Amsterdam voegde zich aan bij het Engelse Haboniem.[5]

In 1949 werd het eerste zomerkamp onder de naam Haboniem al georganiseerd, maar pas in 1950 werd JJF's naam - door Herzberg - officieel omgedoopt in Haboniem.[5][10]

Pas in 1980 fuseerde Haboniem samen met de zionistische jeugdbeweging Dror uit Polen. Zo ontstond de huidige naam: Haboniem-Dror.

Bekende oud-leden[bewerken]

De volgende bekende personen hebben gezeten op Haboniem-Dror, voor en de fusie tussen Haboniem en Dror:

Landen waar Haboniem-Dror actief is[bewerken]

Hedendaags is de jeugdbeweging in 15 landen actief. Ook de landen Hongarije en Turkije hadden vroeger een filiaal van Haboniem-Dror, door verschillende redenen zijn deze filialen gesloten.

Nederland[bewerken]

Haboniem-Dror Nederland (HDNL) claimt in Nederland de grootste Joodse jeugdbeweging te zijn. Een exact aantal leden is onbekend, maar naar schatting zijn er ruim 200 leden verbonden aan de organisatie. Haboniem is niet aangesloten bij een Joods kerkgenootschap, hierdoor zijn zowel orthodoxe als liberale joden welkom de beweging.[22]

Clubhuis[bewerken]

Haboniem beschikt over een eigen clubhuis in Amsterdam[23] genaamd 'moadon', wat clubhuis in het Hebreeuws betekent.[23] In het gebouw bevinden zich het kantoor van Haboniem-Dror, een bibliotheek, een opslagruimte, een keuken en twee studentenkamers voor leden. Ook zouden er een douche en slaapbanken aanwezig zijn voor mogelijke overnachtingen van leden.[24]

Duitsland[bewerken]

In Duitsland wordt Haboniem-Dror geduid als de Zionistische Jugend in Deutschland, afgekort tot ZJD[25]. De ZJD is actief in Berlijn, Frankfurt am Main en München.[26]

Noord-Amerika[bewerken]

Habonim Dror North America (HDNA) vormen in de Verenigde Staten en in Canada samen één beweging. HDNA werd door de jongerenorganisatie van Poale Zion, Young Poale Zion, in april 1935 opgericht. Er zijn ruim 1.700 leden verbonden aan de Noord-Amerikaanse organisatie. Jaarlijkse organiseert HDNA verschillende activiteiten en zomerkampen.[3]

Zomerkampen[bewerken]

In totaal organiseert HDNA in totaal zeven zomerkampen in de VS en Canada. De zomerkampen worden in de organisatie als belangrijkste activiteit gezien, nog belangrijker dan de lokale activiteiten. De zes jeugdkampen zijn:

  • Camp Galil (Ottsville, Pennsylvania, VS)
  • Camp Moshava (Street, Maryland, VS)
  • Camp Tavor (Three Rivers, Michigan, VS)
  • Camp Miriam (Gabriola Island, British Columbia, Canada)
  • Camp Gilboa (San Bernardino County, California, VS)
  • Camp Gesher (Cloyne, Ontario, Canada)

Israëlreis[bewerken]

Leden gaan als ze zestien jaar zijn, in de zomer na het afmaken van de 10th grade, op een vijf weken reis genaamd Machaneh Bonim in Israel (MBI). De leden leren over Israël en de beweging.

Bewegingsblad[bewerken]

HDNA bracht één- of twee-jaarlijks de B'Tnua uit. In 2009 en 2010 werd er ook een website bijgehouden met opiniestukken.[27] In 2011 werd geprobeerd met een doorstart van B'Tnua als een nieuwsbrief,[28] mogelijk is het blad doodgebloed.

Zuid-Afrika[bewerken]

Habonim Dror Southern Africa (HDSA) beschikt over twee afdelingen in Johannesburg en Kaapstad.[29]

Financieel[bewerken]

Haboniem-Dror beHolland is volledig afhankelijk van subsidiegevers, contributie- en deelnemersbijdrage. Dit is de enige inkomstenbron van de organisatie.

Subsidiegevers[bewerken]

De stichtingen en organisaties Hachsjarah & Aliyah (H&A), het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK), de Nederlandse-Israëlitische Instelling voor Sociale Arbeid (NISA) en de Nederlands-Israëlietische Hoofdsynagoge geven jaarlijks structurele steun aan Haboniem. Stichting Levi Lassen en het Centraal Overleg Subsidie-aanvragen (COS) geven financiële steun voor kampen en de jaarlijkse Israëlreis. Voor losse activiteiten buiten de kampen en de weekenden helpen H&A en Stichting Levi Lassen mee. De stichting Cefina geeft wat geld toe voor de beveiliging. De stichting Collectieve Maror-gelden Nederland (COM) geeft ook hulp.

Programma's in Israël[bewerken]

De wereldorganisatie van Haboniem-Dror (Habonim-Dror Olami) organiseert in samenwerking met Masa Israel (een samenwerking van de Israëlische overheid en het Joodse Agentschap) enkele langdurige tussenjaar programma's in Israël, namelijk:

  • Maslul Ishi
  • Shnat Hachsjarah
  • Kibbutz Ulpan

Externe link[bewerken]

Referentielijst[bewerken]

  1. a b c d Website Habonim-Dror Olami. History. Geraadpleegd op 10 april, 2016, van https://web.archive.org/web/20170706063204/http://habonimdror.org.il/About.aspx?ProdID=2
  2. (en) About Habonim Dror: History. www.habonimdror.org.il. Habonim Dror Olami Gearchiveerd op 6 juli 2017. Geraadpleegd op 24 september 2017. "Habonim was founded by Wellesley Aron together with Chaim Lipshitz and Norman Lourie in 1928 in Stepney, which was the poor area of the East End of London."
  3. a b (en) (2017-09-05)Habonim Dror. Wikipedia .
  4. (en) History. Geraadpleegd op 24 maart 2018. "The youth movement for Kibbutz Hameyuchad was Dror, and the youth movement from Ichud Hakibbutzim was Ichud Habonim. In 1980, the reunification of the two kibbutz movements under one name, the “Takam”, led to the parallel combination the different movements under one name, “Habonim Dror”. Since then, the movement has operated as one body and at each world Veida challenges its direction and redefines its activities to suit its ideology in the Diaspora."
  5. a b c d e (nl) Joël Serphos, Nehije koelanoe chaloetsiem: Haboniem 60 jaar, Ichoed Haboniem-Dror BeHolland, 2010.
  6. (nl) Jozeph Michman; Dan Michman, Hartog Beem, Pinkas, Uitgeverij Contact, 1999, p.124. ISBN 9789025495138 “In de algemeen-zionistische, in 1920 opgerichte Joodse Jeugd Federatie vormden de jonge mizrachisten aanvankelijk de grootste groep.”
  7. a b c (nl) Alle G. Hoekema, Pieter Post, Frits Kuiper (1898-1974): Doopsgezind theoloog : voordrachten en getuigenissen over Kuiper en een selectie van zijn brieven, Uitgeverij Verloren, 2016, p.56-p.59. ISBN 9789087045807.
  8. (nl) Over ons. Geraadpleegd op 5 april 2018. "Voor de Tweede Wereldoorlog was in Nederland de Joodse Jeugdfederatie actief. De Joodse Jeugdfederatie bracht Joodse jongeren uit het hele land bij elkaar en steunde de ontwikkeling van een Joods thuisland in Palestina. Gedurende de oorlog viel de federatie echter uit elkaar."
  9. (nl) Haboniem-reünie 1919-2004: 30 mei is het zover!. Joods.nl (27 mei 2004). Geraadpleegd op 5 april 2018
  10. a b c (nl) Arian, Max, ‘Ik wilde “ma nishtana” kunnen zeggen’. De Groene Amsterdammer (9 mei 2008). Geraadpleegd op 5 april 2018. "Toen ik veertien was heb ik in Nederland Haboniem (‘De bouwers’, links-zionistische jeugdorganisatie – red.) opgericht. Ik was twee zomers naar Engeland geweest om op het land te werken en Hebreeuws te leren met mensen die naar Israël wilden. Die waren daar allemaal lid van Haboniem. Hier was ik lid van de Joodse Jeugd Federatie en die hebben we toen Haboniem genoemd.’"
  11. (en) Steinberg, Jessica, Before 'The Dictator' and 'Borat', Friends Recall, Sacha Baron Cohen Was a Very Nerdy, Very Funny, Israel-Oriented Guy. Times of Israel (May 11, 2012). Geraadpleegd op 24 maart 2018.
  12. (en) Guttman, Nathan, Stanley Fischer—Born in Africa, Served in Israel—Named to Federal Reserve. Forward.com (4 juni 2014). Geraadpleegd op September 30, 2014. "He was a member of the Zionist-socialist Habonim youth movement, with which he visited Israel in 1960."
  13. a b (en) J. J. Goldberg; Elliot King, Builders and Dreamers: Habonim Labor Zionist Youth in North America, Herzl Press, New York, 1993, “In Public Life in Israel”, p.313. ISBN 0-8453-4839-6.
  14. (en) Goldberg, J.J., Remembering Tony Judt, Heartsick Lover of Zion. The Jewish Daily Forward (11 augustus 2010). Geraadpleegd op 24 maart 2018. "As a teenager he had been an enthusiastic member of a Labor Zionist youth movement, Dror, and rose to become its national secretary in Britain."
  15. Pfefferman, Naomi, Habonim Spirit Influences Work of Director Mike Leigh in 'Happy-Go-Lucky'. Jewish Journal (October 10, 2008). Geraadpleegd op September 30, 2014
  16. Tepper, Rachel, Ron Bloom: Car Czar in the Labor Zionist Tradition. Jewish Telegraphic Agency (August 27, 2009). Geraadpleegd op June 30, 2014
  17. Pfefferman, Naomi, Higher-Ed Humor. Jewish Journal (October 18, 2001). Geraadpleegd op June 30, 2014
  18. Stanford, Peter, The Comedy Gang: The Jewish Youth Group That Made Sacha Baron Cohen. The Independent (May 7, 2011). Geraadpleegd op August 28, 2017
  19. (nl) 'Mijn vader was hier lied, mijn kinderen nu ook'. Het Financieele Dagblad (14 december 2013). Geraadpleegd op 5 april 2018. "De jeugdbeweging Haboniem-Dror belichtte voor SER-kroonlid Mirjam van Praag ook de vrolijke kanten van het Joods zijn."
  20. (nl) Raoul Heertje. Avaniem. Geraadpleegd op 5 april 2018. "Haboniemer van 1970-1982, tekstschrijver en stand-up comedian"
  21. (nl) E.E. Gans, De weg terug : het kantelend zelfbeeld van de joodse historicus Jaap Meijer (1912-1993), Vossiuspers UvA, 2003, 9 “Toen hij in 1938 afstudeerde, zat [Jaap Meijer] al twee jaar in de redactie van Tikwath Jisraël (lett. Hoop van Israël), het officiële orgaan van de zionistische Joodsche Jeugdfederatie in Nederland”
  22. (nl) Over ons. haboniem.nl. Geraadpleegd op 2017-09-24. "Haboniem is niet aangesloten bij een bepaalde gemeente en daardoor zijn zowel leden van de orthodoxe als liberale joodse gemeenten welkom bij Haboniem-Dror."
  23. a b (nl) Contact. haboniem.nl. Geraadpleegd op 2017-09-24. "Adres: Amsterdam (wegens veiligheidsvoorschriften maken wij ons adres niet openbaar)"
  24. (nl) Moadon. haboniem.nl. Geraadpleegd op 2017-09-24. "In dit gebouw bevinden zich ons misrad (kantoor), ons sifria (bibliotheek) ons machsan (opslagruimte) en twee studentenkamers. Deze kamers worden elk jaar door twee leden van Haboniem bewoond. Het in 1991 gebouwde clubhuis is zeer veelzijdig en wordt niet alleen gebruikt om in te werken, maar ook voor lezingen, om programma’s in te geven en zelfs voor weekenden (met overnachting). (...) Het gebouw beschikt over een douche, slaapbanken en genoeg ruimte voor matrassen."
  25. (de) Über uns (23 februari 2014) Gearchiveerd op 23 februari 2014. Geraadpleegd op 19 maart 2017. "Die ZJD ist Teil der weltweiten jüdisch-zionistischen HaBonim-Dror Jugendbewegung, die in zahlreichen Ländern aktiv ist. Das Zentrum dieser Bewegung befindet sich in Israel."
  26. (de) Wikipedia, Habonim Dror. Geraadpleegd op 19 maart 2018
  27. (en) Michael Silbermann, The Present Situation of B’Tnua. B'Tnua (2010-03-09). Geraadpleegd op 2017-09-24. "I have facilitated many of the recent changes that it has taken in becoming an online blog, in addition to its to yearly issues. The blog has taken off with decent success. (....) Do we want to keep B’Tnua the way it is, having a continuous blog and one or two yearly issues, B’Tnua can just be limited to the blog and the yearly issues can be forgotten, or B’Tnua can be totally done away with all together."
  28. (en) Celeste Tannenbaum & Ezra Glenn, LETTER FROM THE EDITORS. B'tnua. Geraadpleegd op 2017-09-24. "Welcome to a brand new issue of B’tnua. As B’tnua has been on various sorts of hiatus for a while now, we are hoping to breathe new life into this publication, beginning with this issue. (...) This is the online version of a newsletter that also exists in pdf form."
  29. (en) What Is Habonim Dror SA?. Habonim Dror South Africa. Geraadpleegd op 24 maart 2018. "Habonim Dror Southern Africa (HDSA) operates in 2 major Kenim (centers) – Johannesburg and Cape Town."