Haifa

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor het district, zie Haifa (district).
Haifa
חיפה
حيفا
Stad in Israël Vlag van Israël
Vlag van Haifa Wapen van Haifa
Haifa
Haifa
Situering
District (mechoz) Haifa
Coördinaten 32° 46′ NB, 35° 0′ OL
Algemeen
Oppervlakte 64 km²
Inwoners (2010) 268.200 (4463 /km²)
Burgemeester Yona Yahav
Website haifa.muni.il
Foto's
Haifa Shrine and Port.jpg
Portaal  Portaalicoon   Israël
De Louis-promenade op de Karmelberg
De Bahá'í-tempel met onderste tuinen
De oostelijke benedenstad, de baai, de "krayot" en de bergen van Galilea
Downtown

Haifa (Arabisch: حَيْفَا/Heifa; Hebreeuws: חיפה/Chej-fa) is een havenstad en badplaats in Noord-Israël, op het noordelijkste gedeelte van het Karmelgebergte en aan de Middellandse Zee. Met 268.200 inwoners (2010) is het de derde stad van Israël, na Jeruzalem en Tel Aviv, en de belangrijkste (haven)stad in het noorden van het land.

Geschiedenis[bewerken]

Inleiding[bewerken]

De oudste nederzetting in de omgeving is Tell Abu Hawam, een kleine havenstad gesticht in de Late Bronstijd (14e eeuw v.Chr.). In de derde eeuw na Christus was Haifa een centrum waar kleurstoffen bereid werden. Door de eeuwen heen is de stad veroverd en bestuurd door Byzantijnen, Arabieren, Kruisvaarders, Ottomanen, Egyptenaren en Britten.

1947[bewerken]

December 1947 begon de Arabische bevolking van Haifa geterroriseerd te worden door zionistische milities: door middel van zware beschietingen, snipers, stromen brandende petroleum (vanaf de heuvels naar beneden) en tot ontploffing gebrachte vaten explosieven. Dit ging de eerste maanden van 1948 door, maar werd verhevigd in april.[1]. Dit leidde ertoe dat velen die tot de Palestijnse elite behoorden de stad verruilden voor hun woningen in Libanon of Egypte totdat de rust zou zijn weergekeerd. De meeste historici komen tot een getal van 15000 à 20000 weggegane personen. Dit betekende dat de stadsbevolking van 57000 personen zonder leiders was en aan de genade van de zionistische milities was overgeleverd.

Deze wilden de enige - grote - havenstad van Palestina (: in het verdelingsplan van 1947 aan Israel toegekend!)in handen krijgen maar zonder haar Palestijnse bevolking.[2] De Britten nu die nog steeds verantwoordelijk waren voor law and order en die zich tussen de partijen bevonden hadden besloten zich in enkele dagen ( vervroegd) terug te trekken en zij lieten dit op 18 april aan de joodse autoriteiten ( van de stad ) weten.[3] Toen lag de weg voor de Carmeli-brigade, die bestond uit 2000 van de beste soldaten van het joodse leger, open om de stad, die werd verdedigd door 500 slecht uitgeruste Palestijnse en libanese vrijwilligers, te gaan innemen.

De Operatie Scissors/ Misparayim werd nu opgevolgd door de Operatie Cleansing the leaven / Bi'ur hametz. In lijn met de naam van de operatie begon de etnische zuivering van Haifa op de vooravond van Pesach.[4] De Britse commandant gaf de door hem ontboden ad-hoc-leiders van de arabische stadsbevolking het advies de stad te ontvluchten. Zij begrepen dat zij geen andere keus hadden en wilden dan in elk geval een georganiseerd vertrek. Door toedoen van de Carmeli-brigade zou het anders gaan.[5] want niet de joodse burgemeester Shabtai Levi was de baas, maar Mordechai Maklef officier van de Brigade. (Later werd hij Chief of Staff van de I.D.F..) Hij gaf zijn manschappen het bevel elke Arabier die zij tegen kwamen te doden. [6] Grote paniek ontstond toen tegenstrijdige boodschappen werden gegeven via luidsprekers en de Palestijnse bevolking begon en masse te vluchten. Zij vluchtten naar de haven in de hoop een boot te vinden naar elders. Meteen begon het plunderen van hun huizen.

Op 22 april was de haven vol met wanhopige mensen die een plaatsje op een boot wilden bemachtigen. Palestijnse ad-hoc-leiders adviseerden de mensen voorlopig naar de oude markt in de buurt van de haven te gaan en daar beschutting te zoeken totdat een ordelijke evacuatie mogelijk zou zijn. Officieren van de Carmeli-brigade echter besloten nu vanaf de hoogte boven haven en stad met behulp van mortieren de menigte beneden te beschieten. Zo werden de vluchtelingen letterlijk naar de boten geschoten. [7]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Israël voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Stad en gemeente[bewerken]

Oude Centrum[bewerken]

Haifa ontwikkelde zich vanaf de benedenstad naar de bovenstad op de Carmelberg. De oudste wijk van het moderne Haifa is Wadi Salib, het oude stadscentrum bij de haven. Deze buurt werd in tweeën gedeeld door een brede weg. Ook heeft men een deel gesloopt om plaats te maken voor gebouwen van publieke diensten. Wadi Salib strekt zich uit tot de wijk Wadi Nisnas, het arabisch centrum van het hedendaagse Haifa. In de 19e eeuw werd, tijdens het Ottomaans bestuur, de Duitse Kolonie gebouwd. Eerste voorbeeld van stadsplanning. Sommige gebouwen ervan werden gerestaureerd en de Kolonie is nu 2016 een centrum van nachtleven.

Men is sinds enige jaren bezig Wadi Salib te ontwikkelen. De meeste van de joodse en palestijnse bewoners werden bestempeld als illegale bewoners en zijn geleidelijk uit hun huizen gezet om plaats te maken voor hen die zich dure gerenoveerde of gerestaureerde huizen of nieuwbouwappartementen kunnen veroorloven. Ook andere wijken treft dit lot, zoals b.v. Wadi al-Sijah en Al-Mahatta. [8]

Havenstad[bewerken]

Haifa's belang als havenstad was gegroeid tijdens de Britse mandaatperiode, toen het een belangrijke havenstad werd voor de gehele regio. Sinds eind jaren 40 doet de haven alleen nog dienst voor Israël en, bovendien, moet het sinds de jaren 50 concurrentiestrijd leveren met Ashdod.

Veel cruiseschepen die varen vanaf Limasol (Cyprus) en Port Said (Egypte) doen ook Haifa aan.

Industrie[bewerken]

Er zijn diverse soorten industrie, onder meer olieraffinaderijen en chemische industrie. Door hoogteverschillen is luchtvervuiling beperkt tot een klein gebied.

Bahá'í[bewerken]

De bahá'ís hebben in Haifa hun wereldcentrum, dat op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. De graftombe van de Báb, een van de stichters van deze wereldreligie, is gelegen in de Perzische tuin, bestaande uit hangende tuinen op 19 terrassen. Het is een heiligdom van de Bahá'í-godsdienst, die in 1844 zijn oorsprong vond in Perzië.

Universiteiten[bewerken]

Haifa heeft twee universiteiten: de Universiteit van Haifa en het Technion - het technologisch instituut voor hoger onderwijs van Israël.

Vervoer[bewerken]

Ten oosten van de stad ligt de internationale Luchthaven Haifa.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Doordat de stad deels op de berg Karmel is gebouwd, heeft men vanuit veel plekken in de stad een uitzicht op de zee. Het Karmelgebergte strekt zich van de stad uit naar het zuidoosten. De hooggelegen Bahá'í-tempel met zijn tuinen ligt aan de Millenniumboulevard, waar ook de 'Duitse Tempeliers Kolonie' gevestigd is.

Ten zuiden van Haifa, onderaan het Karmelgebergte, ligt de grot van Elia, waar deze profeet - wiens verhaal in Tenach wordt genoemd - zou hebben geleefd. Vanuit Haifa kunnen excursies worden gemaakt naar Druzendorpen, die al eeuwenlang ten zuiden van de stad in het Karmelgebergte zijn gevestigd.

De stad kent enkele stranden. De enige metro van Israël is eigenlijk een ondergrondse kabeltrein. Bovenaan de kabelbaan ligt Gan Ha-Em (park van de moeder), waarin een kleine dierentuin. Voorts is er een kabelbaan met doorzichtige ballen van waaruit ook een riant uitzicht.

Vanuit de haven valt meteen de bijna 70 meter hoge graansilo op. Ten noorden van Haifa ligt de oude havenstad Akko, die door middeleeuwse muren is omgeven.

Musea[bewerken]

De stad is bijzonder rijk aan musea. Tussen de musea van de stad bevinden zich het centrale spoorwegmuseum van Israël, Tikotin-museum van Japanse kunst en het wetenschapsmuseum van Israël (dit is vooral een kindermuseum) in het gebouw waar Alfred Einstein de openingstoespraak van de Technion-universiteit hield.

Burgemeesters[bewerken]

1rightarrow blue.svg Lijst van burgemeesters van Haifa

Geboren[bewerken]

1rightarrow blue.svg Lijst van personen uit Haifa

Stedenbanden[bewerken]


Zie ook[bewerken]

Galerij[bewerken]

Externe link[bewerken]

  1. The ethnic cleansing of Palestine, Ilan Pappe, Oneworld, Oxford, 2006, blz.92 -96
  2. Ilan Pappé, ibidem
  3. Ilan Pappé, ibidem
  4. Ilan Pappé,ibidem
  5. Ilan Pappé, ibidem
  6. ibidem
  7. The ethnic cleansing of Palestine, Ilan Pappe, Oneworld, Oxford, 2006, blz.95-96
  8. Last palestinian family vows to remain as Israel gentrifies historic Haifa neighborhood, Patrick O. Strickland, The Electronic Intifada, Haifa, 3 january 2014