Elia (profeet)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elia in de wildernis, gevoed door de engel - Peter Paul Rubens
Elia wordt buiten de stad Harlingen door de raven gevoed.
Majolicaschotel, achtiende eeuw.

Elia (Hebreeuws: אליהו, Eliyahu; Arabisch: إلياس, Ilyās) is een van de belangrijke profeten uit de Bijbel. Zijn naam betekent: Mijn God is Jah of Mijn God is Jahweh".[1][2] Volgens de Bijbelse boeken 1 en 2 Koningen verdedigde Elia het aanbidden van Jahweh tegenover het aanbidden van Baäl.

Leven[bewerken]

Zijn optreden wordt geplaatst in de 9de eeuw, circa 871-852 voor het begin van de christelijke jaartelling, toen het volk van Israël ook goden zoals Baäl en Ašerah was gaan aanbidden.

Hij ging naar koning Achab en kondigde een grote droogte aan. Toen niemand zich bekeerde, verborg hij zich bij de beek Cherith, waar hij elke ochtend en avond door raven werd gevoed. Bekend is het verhaal van zijn ontmoeting met de weduwe van Sarfat. Hij zou daarbij twee wonderen hebben verricht: het meel in de pot raakte niet op en de kruik met olie raakte niet leeg, en hij zou het gestorven zoontje van zijn gastvrouw weer tot leven hebben gewekt.

Op de berg Karmel kwam het tot een beslissende ontmoeting met priesters van de Kanaänitische god Baäl, waarbij God op Elia's gebed vuur uit de hemel zou hebben laten neerkomen terwijl daarvoor de offers van de priesters van Baäl zonder vuur waren gebleven. Op bevel van Elia werden deze Baäl-priesters vervolgens door toekijkende Israëlieten gedood.

Hierna moest Elia vluchten omdat koningin Izebel, de vrouw van koning Achab, dreigde hem te laten ombrengen. Aangekomen bij de berg Horeb in de Sinaïwoestijn zou hij een diepgaand zielsgesprek met God hebben gehad, waarin hij opdracht kreeg om een opvolger te zalven, Elisa. Omdat koning Achab op onrechtmatige wijze de wijngaard van Naboth zou hebben verkregen, waarbij deze laatste werd gestenigd, moest Elia van God Achab en diens vrouw Izebel hun dood aanzeggen; hun sterven vond niet lang daarna plaats.

Toen Elia's leven op aarde eindigde, zou hij niet zijn gestorven, maar ten hemel opgenomen met een vurige wagen en vurige paarden in een wervelwind. Zijn opvolger Elisa zou hiervan getuige zijn geweest.

1rightarrow blue.svg Zie ook: Opstanding.

Elia de profeet in het jodendom[bewerken]

Eliyahoe (de Hebreeuwse naam van Elia) wordt gezien als een van de belangrijkste profeten van het Jodendom.

De Joden verwachten op grond van de voorspelling van Maleachi (3:22-24)[3] de terugkomst van Eliyahoe, voorafgaand aan de komst van de messias. Men zet daarom bij de briet mila de deur open en een stoel voor hem klaar. Ook gedurende de sederavond wordt een beker wijn voor Eliyahoe op de sederschotel gezet.

Elia in de islam[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Ilyas voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Elia in het Nieuwe Testament[bewerken]

Volgens Matteüs 11:14[4] en 17:12[5]; vergelijk Maleachi 3:23[3] liet Jezus weten dat Johannes de Doper Elia was die terug zou komen. Verder liet Jezus nog weten: Elia zal komen en alles herstellen (Mattheüs 17:11[5]). Deze laatste uitspraak betekent dat Elia nogmaals zal komen, en dan om alles te herstellen. Sommige christenen denken namelijk dat hij een van de twee getuigen zal zijn, in de eindtijd tijdens de regeerperiode van de antichrist.

In Mattheüs 17:1-13 (De verheerlijking op de berg)[5] wordt verteld over een gebeurtenis waarbij Jezus, nadat hij met Petrus, Jacobus en Johannes de berg Tabor is opgeklommen en door God, die spreekt vanuit een wolk, in zijn Zoonschap wordt bevestigd. De discipelen zijn tegelijkertijd getuige van een tafereel waarbij Jezus door Elia en Mozes wordt geflankeerd.

Elia als patroon[bewerken]

Vandaag de dag is hij voor Rooms-Katholieken de patroon van de karmelieten (die zich naar de berg Karmel hebben genoemd); verder van de automobilisten, de luchtschepen, de vliegtuigen en van het verkeer (vanwege de vurige wagen, waarin hij ten hemel werd opgenomen). Hij wordt aangeroepen bij onweer en brandgevaar.[bron?]

Afbeeldingen van Elia in de dom van Siena, Italië[bewerken]

Ontmoeting van Elia met de weduwe van Sarfat

Het leven van Elia is allegorisch afgebeeld in een groot aantal gravures in marmer uitgevoerd op een deel van de vloer van de Dom van Siena door de zestiende-eeuwse schilder Domenico Beccafumi. Beschadigde delen werden in de periode 1875 - 1878 vervangen door kunstenaar Alessandro Franchi.[6][7]

Trivia[bewerken]

  • Chi Coltranes hit Go Like Elijah verwijst naar de legende van Elia's hemelvaart.

Noten[bewerken]

  1. New Bible Dictionary. 1982 (second edition). Tyndale Press, Wheaton, IL, USA. ISBN 0-8423-4667-8, p. 319
  2. Wells, John C., Longman pronunciation dictionary, Longman, Harlow, England, 1990, p. 239. ISBN 0-582-05383-8.) entry "Elijah"
  3. a b Maleachi 3 (NBV)
  4. Matteüs 11:2-15 (NBV)
  5. a b c Matteüs 17:1-13 (NBV)
  6. Archief The historyblog geraadpleegd 28-07-2016
  7. Afbeeldingen van de vloerdelen van Beccafumi en Franchi op Wikimedia Commons