Majolica

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Italiaanse majolica uit de renaissancetijd

Majolica is de naam voor een grof en bros soort keramiek, bestaande uit gebrande klei, met een bont gekleurde beschildering van glazuur. De naam majolica is een verbastering van het Spaanse Mallorca, een eiland in de Middellandse Zee en het middeleeuwse centrum voor de productie van dat type aardewerk. De techniek is afkomstig uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Toen aan het einde van de 15e eeuw de Moren uit Spanje werden verdreven, verhuisde een deel van de aardewerkproductie naar Faence in Italië. In Italië wordt faience nog steeds majolica genoemd. In het Nederlands wordt een onderscheid gemaakt.

Bij majolica is de scherf meestal rood vanwege het ijzergehalte van de klei. Dat is te zien bij beschadiging aan de rand. Majolica kan ook vervaardigd worden van witte klei, in dat geval is de scherf gebroken wit tot witgrijs. Soms wordt eerst engobe, een dunne kleilaag, aangebracht op de keramiek die als ondergrond dient voor de schildering. Het eindproduct wordt bedekt met tinglazuur, enkel aan de bovenkant. Het tamelijk giftige loodglazuur wordt gebruikt aan de onderkant. Bij het bakken van majolica wordt gebruikgemaakt van driehoekige standers, de zogenaamde proenen. De proenen worden afgebroken en de resten zo veel mogelijk weggevijld.

Er heerst veel verwarring met het begrip faience, waarvan de klei met kalk of mergel is gemengd, om het op veel wittere Chinees porselein te laten lijken. Bij het bakken van faience en porselein wordt gebruikgemaakt van cassettes, om het eindproduct te beschermen tegen roet. Bij faience is ook de onderkant tingeglazuurd. De techniek van het maken van het fijnere faience kwam via Antwerpen naar Noord-Nederland.

In Delft werd aanvankelijk majolica geproduceerd, maar de pottenbakkers gingen over tot het maken van faience in het midden van de 17e eeuw.

Majolica-kom uit Mexico

Historische bron[bewerken]

De vroegste in Europa bekende verhandeling over majolica werd geschreven tussen 1556 en 1559 door de Italiaanse pottenbakker Cipriano Piccolpasso uit Castel Durante (nu Urbania) onder de naam Li tre libri dell'arte del vasaio. Deze verhandeling is vertaald: Cipriano Piccolpasso's Three Books of the Potter's Art (Londen, 1978).

Externe links[bewerken]

Zie ook[bewerken]