Hendrik II van Navarra

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Hendrik II van Navarra
Portret door een anonieme Franse artiest.
Portret door een anonieme Franse artiest.
koning van Navarra
Regeerperiode 12 februari 1517 – 25 mei 1555
Voorganger Catherina
Opvolger Johanna III
Huis Albret
Vader Jan III van Navarra
Moeder Catharina van Navarra
Geboren 18 april 1503
Sangüesa
Gestorven 25 mei 1555
Hagetmau
Partner Margaretha van Angouleme
Religie Rooms-Katholiek, hoewel hij sterke sympathieën had voor de Calvinisten.

Hendrik II van Navarra (Sanguësa, 18 april 1503 – Hagetmau, 25 mei 1555), bijgenaamd Sangüesino omdat hij was geboren in Sangüesa, was koning van Navarra vanaf 1517, hoewel zijn koninkrijk was teruggebracht tot een klein gebied ten noorden van de Pyreneeën door de Spaanse verovering van 1512. Hendrik volgde zijn moeder, koningin Catherina, bij haar overlijden (1517) op. Zijn vader was haar man en co-heerser, koning Jan III, die in 1516 stierf.

Koning van Navarra[bewerken]

het koninkrijk Navarra na 1484:

  Opper-Navarra, verloren in 1512.

  Neder-Navarra, verloren vervolgens heroverd.

  Navarrese gebieden sinds 1463 door Castilië bezet.

  Niet-Navarrese gebieden van het Huis Foix.

  Niet-Navarrese gebieden van het Huis Albret.

Na de laatste mislukte heroveringspoging van Navarra, in 1516, was Jan III overleden, kort daarop gevolgd door zijn echtgenote, Catherina I, in haar onafhankelijke bezittingen van Béarn (1517). Kroonprins Hendrik werd daarop uitgeroepen tot koning van Navarra, en werd op rijkelijk wijze gekroond in Lescar. De titel werd echter ook opgeëist door Ferdinand II van Aragon, die in 1512 het koninkrijk was binnengevalen en zich de Navarrese koningstitel toe-eigende, en zijn aanspraken werden voortgezet door zijn kleinzoon Karel. Hendrik II genoot echter de bescherming van diens rivaal, koning Frans I van Frankrijk.

Na vruchteloze conferenties te Noyon in 1516 en te Montpellier in 1518, werd er in 1521 een actieve inspanning gedaan om hem aan de de facto soevereiniteit in Pamplona en het bezette grondgebied te helpen. Een Franse en Navarrese expeditie deed nog een poging om het bezet Navarra te veroveren, maar ze werden uiteindelijk afgeslagen door keizer Karel na de slag bij Noain (juni 1521).

Hendrik II van Navarra afgebeeld in contemporaine miniatuur.

In 1525 werd Hendrik tijdens de Slag bij Pavia gevangen genomen, maar hij slaagde erin om onder een vermomming te ontsnappen en trouwde in 1526 met Margaretha, de zus van koning Frans I en van weduwe van Karel, hertog van Alençon. Bij haar was hij de vader van Johanna III van Navarra, en bijgevolg de grootvader van haar zoon, de latere koning Hendrik IV van Frankrijk. In 1530, nadat het Verdrag van Kamerijk tussen Castilië en Frankrijk was afgesloten, ontruimde Karel V de meest noordelijke provincie (merindad) van Navarra, Neder-Navarra, waarbij het Hendrik werd toegestaan die voor zich te grijpen. De Pyreneese grens tussen Neder- en Opper-Navarra vormt nu de Frans-Spaanse grens in deze regio.

Hendrik had enigszins sterke sympathieën voor de hugenoten, en was vloeiend in zowel het Frans als het Spaans, aldus de Pierre de Brantôme.[1] Hij stierf op 25 mei 1555 te Hagetmau.

Huwelijk en kinderen[bewerken]

In 1526 huwde hij met Margaretha van Angoulême[2] , die bekend werd als Margaretha van Navarra (11 april 1492 – 21 december 1549) en had bij haar twee kinderen:

  1. Johanna III van Navarra (16 november 1528 – 9 juni 1572), de moeder van Hendrik IV van Frankrijk
  2. Jan (7 juli 1530 – 25 december 1530)

Noten[bewerken]

  1. J.N. Hillgarth, The Mirror of Spain, 1500–1700: The Formation of a Myth, Ann Arbor, 2000, p. 238.
  2. P.F. Cholakian - R.C. Cholakian, Marguerite de Navarre: Mother of the Renaissance, Columbia University Press, 2006, p. xxii.

Referenties[bewerken]