Hippolyte Fizeau
| Hippolyte Fizeau | ||
|---|---|---|
 | ||
Hippolyte Fizeau | ||
| Persoonlijke gegevens | ||
| Geboortedatum | 23 september 1819 | |
| Geboorteplaats | Parijs | |
| Overlijdensdatum | 18 september 1896 | |
| Overlijdensplaats | château de Venteuil | |
| Beroep | natuurkundige, astronoom, ingenieur, daguerreotypist,[1] fotograaf[2] | |
| Lid van | Royal Society, Société Philomathique de Paris, Franse Academie van Wetenschappen, Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen, Accademia Nazionale dei Lincei, Pruisische Academie van Wetenschappen, Bureau des longitudes, Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL, Royal Society of Sciences in Uppsala | |
| Academische achtergrond | ||
| Alma mater | Collège Stanislas de Paris (1840),[3] Paris Medical Faculty (1840; 1841),[3] Collège de France (1842)[3] | |
| Archieflocatie(s) | manuscripten- en archievendepartement bibliotheek Yale University[4] | |
| Wetenschappelijk werk | ||
| Vakgebied(en) | natuurkunde | |
| Bekend van | Fizeau experiment, Fizeau interferometer, Fizeau–Foucault apparatus | |
| Prijzen en erkenningen | Rumford-medaille (1866),[5] Buitenlands lid van de Royal Society (8 april 1875),[6] 72 namen op de Eiffeltoren,[7] Ridder in het Legioen van Eer (1849)[3] | |
| Werken in collectie | Art Institute of Chicago, Nelson-Atkins Museum of Art, National Gallery of Canada, Metropolitan Museum of Art,[8] fotocollectie van de Openbare Bibliotheek van New York, J. Paul Getty-museum | |
Armand Hippolyte Louis Fizeau (Parijs, 23 september 1819 - Venteuil, 18 september 1896) was een Franse natuurkundige.
Fizeau begon zijn carrière met onderzoek naar verbeteringen in het fotografisch proces. Later bestudeerde hij samen met Léon Foucault de interferentie van licht en warmte. Samen maakten zij de eerste foto van de zon. In 1848 ontdekte hij het dopplereffect bij elektromagnetische golven. Vervolgens werkte hij aan een methode om de snelheid van het licht te bepalen, waarvan hij in 1849 de resultaten publiceerde. In 1850 mat hij samen met E. Gounelle de snelheid van elektriciteit in een geleider.
In 1853 beschreef hij het gebruik van een condensator om de efficiëntie van een inductiespoel te verbeteren. Vervolgens deed hij onderzoek naar uitzetting van vaste stoffen en paste hij interferentie toe op onderzoek naar breking van licht in kristallen. Zo gebruikte hij de newtonringen om de D-lijn van natrium te splitsen.
In 1860 werd hij lid van de Académie française, en in 1878 van het Bureau des longitudes. Hij is een van de 72 Fransen wier namen in reliëf op de Eiffeltoren zijn aangebracht.
Snelheid van het licht
[bewerken | brontekst bewerken]De afbeelding links toont het toestel waarmee Fizeau in 1849 voor het eerst een benadering van de snelheid van het licht vond. P (bovenaan) is het oculair. Het licht werd door de bovenste "kijker" naar de onderste gestuurd. Het open gedeelte staat voor de afstand tussen Suresnes en Montmartre. Het licht werd in K (onderaan) teruggekaatst en werd, na een totale afstand afgelegd te hebben van 17 266 meter, afhankelijk van de snelheid van het tandrad a'a, al dan niet waargenomen. Het tandrad met 720 tanden draaide met ongeveer 12,5 omwentelingen per seconde. Fizeau bepaalde de lichtsnelheid met een nauwkeurigheid van ongeveer 5% en kwam uit op 315 364 km/s. De halfdoorlatende spiegel die rechtsboven onder een hoek van 45 graden in het oculairgedeelte staat, is in deze afbeelding niet zo goed te zien.
- ↑ Union List of Artist Names; geraadpleegd op: 14 februari 2023; datum van uitgave: 8 augustus 2021; ULAN-identificatiecode: 500021778.
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 12 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 384028.
- 1 2 3 4 MacTutor History of Mathematics archive.
- ↑ http://hdl.handle.net/10079/fa/mssa.ms.1307.
- ↑ https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/awards/rumford-medal/.
- ↑ Complete List of Royal Society Fellows 1660-2007; pagina('s): 123.
- ↑ https://www.toureiffel.paris/fr/le-monument/tour-eiffel-et-sciences.
- ↑ Metropolitan Museum of Art; The Met-identificatiecode voor object: 269070.