Kinase
Kinase is een groep enzymen die een fosfaatgroep kan aanbrengen op een ander eiwit of een ander molecuul (fosforylering), terwijl een fosfatase een dergelijke groep kan verwijderen (defosforylering). De naam 'kinase' komt van het oud-Griekse woord κινεῖν (kineîn, “bewegen”) met toevoeging van -ase, een veelvoorkomend suffix bij enzyme-namen.
Vaak wordt door zo'n fosforylering (en ook bij het omgekeerde, namelijk defosforylering) het doeleiwit geactiveerd of gedeactiveerd. Deze schakelfunctie kan zo chemische reacties in de cel aansturen en vormt een belangrijke factor in de celinterne signaaltransductie.
De specifieke naam van een kinase is afhankelijk van de plaats waar de fosfaatgroep door het kinase wordt geplaatst: zo brengt een tyrosinekinase een fosfaatgroep op een tyrosine-aminozuur in een doeleiwit aan.
Kinasen kunnen zeer selectief zijn. Slechts bij een enkele structuur van een bepaald doeleiwit kan een specifiek atoom worden gefosforyleerd door een bepaalde kinase.
Het zijn de vrije hydroxylgroepen in de zijketen van de aminozuren tyrosine, serine en threonine die gefosforyleerd worden.
De histidinekinasen fosforyleren stikstofatomen in de imidazoolring van het aminozuur histidine. Deze kinase is vooral bekend bij prokaryoten die er verscheidene van heeft. Er is echter ook een histidinekinase gevonden in eukaryoten waar deze alomvertegenwoordigd is. Ook arginine en lysine kunnen worden gefosforyleerd op de door een specifieke kinase herkende stikstofatomen.[1]
De fosfaatgroep die wordt gebruikt door een kinase is vaak afkomstig van een molecuul ATP. Bij de overdracht is altijd een overgangsmetaal-ion betrokken.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ (en) Adam, Kevin, Hunter, Tony (2018-02). Histidine kinases and the missing phosphoproteome from prokaryotes to eukaryotes. Laboratory Investigation 98 (2): 233–247. ISSN:1530-0307. DOI:10.1038/labinvest.2017.118.