Lieke Marsman
| Lieke Marsman | ||||
|---|---|---|---|---|
_(cropped).jpg) | ||||
Marsman (2014) | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Lieke Anne-Marie Marsman | |||
| Geboortedatum | 25 juli 1990[1][2][3] | |||
| Geboorteplaats | 's-Hertogenbosch[1][2][4][5] | |||
| Overlijdensdatum | 3 juni 2026 | |||
| Overlijdensplaats | Parijs | |||
| Geboorteland |  Nederland | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | auteur | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 2009-2026 | |||
| Werken | ||||
| Bekende werken | Wat ik mijzelf graag voorhoud | |||
| Uitgeverij(en) | Uitgeverij Pluim | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Prijzen en onderscheidingen | C. Buddingh'-prijs (2011),[6] Debutantenprijs van de Maatschappij der Nederlandse Letteren (2011),[7] Eline van Haarenprijs (2023)[8] | |||
| Links | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| Website | ||||
| ||||
Lieke Anne-Marie[9] Marsman ('s-Hertogenbosch, 25 juli 1990 – Parijs, 3 juni 2026) was een Nederlandse dichteres. Zij was Dichter des Vaderlands van 2021 tot en met 2023.
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Marsman groeide op in Zaltbommel. In 2008 behaalde ze haar vwo-diploma op het Cambium College aldaar.[3] In 2015 rondde ze haar studie filosofie af aan de Universiteit van Amsterdam.[3] Ze begon in 2009 met publiceren voor de literaire tijdschriften De Gids en Tirade.nu en voor Vrij Nederland.[3]
In 2010 verscheen haar debuutbundel Wat ik mijzelf graag voorhoud, die in 2011 met drie literaire prijzen werd bekroond. Van dit boek werden meer dan 3.000 exemplaren verkocht. Tussen januari 2013 en maart 2015 maakte Marsman deel uit van de redactie van het literair tijdschrift Tirade. Haar tweede bundel De eerste letter verscheen in januari 2014 en heeft onder meer angstaanvallen als thema.[10] In juni 2017 verschenen twee boeken tegelijk: haar eerste roman, Het tegenovergestelde van een mens,[11] een vervlechting van essay en poëzie, en Man met hoed, haar verzamelde gedichten en een selectie vertalingen. Deze verzameling werd deels uitgebracht omdat de vorige uitgever van haar poëzie de bundels niet herdrukte.
In april 2018 werd in haar bovenrug een kwaadaardige bottumor ontdekt die met succes operatief kon worden verwijderd. Als gevolg van deze ingreep kon Marsman haar rechterarm weliswaar bewegen, maar niet meer omhoog doen. In De volgende scan duurt vijf minuten, dat in september 2018 verscheen, beschreef ze dit proces. Daarnaast behandelde ze politieke kwesties, want voor haar was het logisch kanker en politiek met elkaar te verbinden.[3] Deze dichtbundel werd in het Engels vertaald door Sophie Collins.
Haar essay Hoe gaat het met je, voor het eerst uitgebracht in haar boek De volgende scan duurt vijf minuten (2018), werd ook opgenomen in Over ziek zijn (2020), de eerste Nederlandse vertaling van On being ill van Virginia Woolf (vertaald door Monique ter Berg). Het essay van Woolf werd voor het eerst gepubliceerd in 1926 in het literaire tijdschrift The New Criterion onder redactie van T.S. Eliot, vervolgens in 1930 bij Hogarth Press, de uitgeverij van Virginia en Leonard Woolf en ten slotte in 2012 bij Paris Press, Massachusetts met kleine redactionele aanpassingen. In deze uitgave van de eerste Nederlandse vertaling is het essay van Woolf aangevuld met de twee essays Hoe gaat het met je van Lieke Marsman en Gods ruïne van Mieke van Zonneveld (speciaal geschreven voor deze uitgave) en een voorwoord door Deryn Rees-Jones (ook geschreven voor deze uitgave).
In januari 2021 kwam de dichtbundel In mijn mand uit. In die maand werd zij voor de periode 2021-2023 benoemd tot Dichter des Vaderlands als opvolger van Tsead Bruinja. In oktober 2021 nam ze deel aan de Nacht van de Poëzie.[12]
Op 8 juli 2022 werden haar rechterarm en -schouder geamputeerd, omdat de bestraling tegen kanker niet hielp.[13][14] Op 14 augustus 2022 werd zij in het VPRO-programma Zomergasten door Janine Abbring geïnterviewd, ook over haar ziekte.[4] Thema's in haar werk zijn onder meer filosofie, liefde, maatschappelijke kwesties als klimaatproblematiek en persoonlijke identiteit.[2] Sinds haar ziekte is Marsman ook gaan schrijven over religie, God, buitenaards leven en bijna-doodervaringen.[15] In januari 2025 bracht ze het boek Op een andere planeet kunnen ze mij redden uit, een essaybundel bestaande uit dagboekfragmenten waarin ze deze onderwerpen aanhaalt, en ook kritiek levert op de privatisering van de geneeskunde. In 2025 werd de Constantijn Huygens-prijs aan haar toegekend voor haar gehele oeuvre.[16]
Op 3 juni 2026 overleed Lieke Marsman aan haar ziekte.[17][18][19] Op 9 juni 2026 verscheen bij Uitgeverij Pluim postuum haar werk De dichter en de duivel, een poëtisch essay, gebaseerd op de De goddelijke komedie van Dante Alighieri.
Persoonlijk
[bewerken | brontekst bewerken]Marsman was lesbisch.[20][21] Ze had enige tijd een relatie met journaliste Simone Peek.[13][22] Kort voor haar overlijden trouwde ze met een vrouw aan wie ze ook haar laatste bundel opdroeg.[23][24][25] Haar kinderwens kon ze vanwege haar ziekte niet verwezenlijken.[26]
Werk
[bewerken | brontekst bewerken]- Wat ik mijzelf graag voorhoud, Van Oorschot, Amsterdam, 2010
- bekroond met de C. Buddingh'-prijs 2011, Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs 2011 en Liegend Konijn Debuutprijs 2011 en genomineerd voor Jo Peters Poëzieprijs 2012
- De eerste letter, Van Oorschot, Amsterdam, 2014
- Het tegenovergestelde van een mens, Atlas Contact, Amsterdam, 2017
- Man met hoed, Atlas Contact, Amsterdam, 2017
- De volgende scan duurt vijf minuten, Uitgeverij Pluim, Amsterdam, 2018
- Engels: The following scan will last five minutes, vertaling door Sophie Collins, Liverpool University Press, Liverpool, 2019
- Hoe gaat het met je, essay, voor het eerst uitgebracht in haar boek De volgende scan duurt vijf minuten (2018), opgenomen in: Over ziek zijn, Uitgeverij HetMoet, Amsterdam, 2020. ISBN 9789083018386, vertaling van On being ill van Virginia Woolf (1926)
- In mijn mand, Pluim, Amsterdam, 2021
- bekroond met de Eline van Haarenprijs[27]
- Ter gelegenheid van poëzie, Pluim, Amsterdam, 2023
- Op een andere planeet kunnen ze me redden, Pluim, Amsterdam, 2025
- De dichter en de duivel, Pluim, Amsterdam, 2026
Bestseller 60
[bewerken | brontekst bewerken]| Boeken met noteringen in de Nederlandse Bestseller 60 | Jaar van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen[28] |
|---|---|---|---|---|---|
| Op een andere planeet kunnen ze me redden | 2025 | 05-02-2025 | 2 | 15 | |
| De dichter en de duivel | 2026 | 10-06-2026 | 1(1wk) | 16* |
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 Rinskje Koelewijn, Allerverdrietigst, doodgaan zonder eigen keuken
. nrc.next (13 september 2019). Gearchiveerd op 30 december 2019. Geraadpleegd op 18 februari 2025. - 1 2 3 Lieke Marsman. KB, nationale bibliotheek. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- 1 2 3 4 5 Gidi Heesakkers, ‘Ik had het nodig om over politiek te schrijven, om de kanker mij niet helemáál over te laten nemen’ . de Volkskrant (14 september 2018). Gearchiveerd op 17 september 2018. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- 1 2 Lieke Marsman. Zomergasten - VPRO (14 augustus 2022). Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- ↑ Lieke Marsman. Uitgeverij Pluim. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- ↑ http://www.dutchheights.nl/prijzen/c-buddingh-prijs; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Lieke Marsman.
- ↑ http://www.dutchheights.nl/prijzen/debutantenprijs-van-de-maatschappij-der-nederlandse-letteren-voorheen-lucy-b-en-cw-van-der-hoogt-prijs; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Lieke Marsman.
- ↑ http://www.dutchheights.nl/prijzen/eline-van-haarenprijs; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Lieke Marsman.
- ↑ matchID - Moteur de recherche des décès - Lieke Marsman. deces.matchid.io. Geraadpleegd op 16 augustus 2026.
- ↑ De eerste letter. VPRO Boeken (januari 2014). Gearchiveerd op 2 oktober 2014.
- ↑ Met o.a. Lieke Marsman en 'Ongesigneerd: het winkelcentrum'. Nooit meer slapen - VPRO (24 juni 2017). Gearchiveerd op 26 april 2024. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- ↑ Lieke Marsman - 38ste Nacht van de Poëzie. VPRO poëzie - VPRO (6 oktober 2021). Geraadpleegd op 18 februari 2025 – via YouTube.
- 1 2 Katja de Bruin, ‘Ik houd van grote thema’s’. VPRO Gids nummer 32 (12 augustus 2022). Gearchiveerd op 12 augustus 2022. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- ↑ Lieke Marsman en Francis van Broekhuizen. NPO Start. Geraadpleegd op 5 juni 2026.
- ↑ Dohmen, Anne, "Dichter en filosoof Lieke Marsman: ‘Ik ga alsnog dood, dat weet ik ook wel, maar wél op mijn manier’", NRC, 7 februari 2025. Gearchiveerd op 8 februari 2025. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- ↑ Constantijn Huygens-prijs voor dichter Lieke Marsman. nos.nl (19 juni 2025). Geraadpleegd op 19 juni 2025.
- ↑ Dichter, filosoof en romancier Lieke Marsman is overleden 1990-2026. Uitgeverij Pluim (4 juni 2026). Geraadpleegd op 4 juni 2026.
- ↑ Lieke Marsman (1990-2026) zocht tijdens haar ziekte naar God. ‘Hoe heb ik ooit níét kunnen geloven?’. Nederlands Dagblad (4 juni 2026). Geraadpleegd op 4 juni 2026.
- ↑ Schrijver Lieke Marsman (35) wist dat ze zou sterven, maar wilde leven: ‘Wie bepaalt wat zinloos lijden is?’. Brabants Dagblad (4 juni 2026).
- ↑ Mani, A. Quattro, Levensinzichten van Lieke Marsman (1990 - 2026). Cultuurpers (4 juni 2026). Geraadpleegd op 5 juni 2026.
- ↑ Lesbische Liga met Lieke Marsman. De Lesbische Liga (26 oktober 2024). Geraadpleegd op 4 juni 2026 – via YouTube.
- ↑ Dohmen, Anne, "Dichter en filosoof Lieke Marsman: ‘Ik ga alsnog dood, dat weet ik ook wel, maar wél op mijn manier’", NRC, 7 februari 2025. Geraadpleegd op 17 april 2025.
- ↑ De Rond, Eva, Reacties op overlijden van dichter Lieke Marsman: 'Bijzondere stem' (4 juni 2026). Geraadpleegd op 10 juli 2026.
- ↑ Veen, de, Thomas, "Met haar frisse en tegelijk vurige poëzie wist Lieke Marsman (35) altijd dichtbij te komen", NRC, 4 juni 2026. Geraadpleegd op 5 juni 2026.
- ↑ Wat blijft - Beluister Radio: Lieke Marsman, Spinoza en Kwasi Wiredu | Podcasts. NPO Radio 1. Geraadpleegd op 10 juli 2026.
- ↑ Lieke Marsman en Francis van Broekhuizen. NPO Start. Geraadpleegd op 18 september 2026.
- ↑ Rieuwert Krol, Lieke Marsman wint de Eline van Haarenprijs 2023. Tzum (11 december 2023). Gearchiveerd op 16 december 2024. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
- ↑ Lieke Marsman. De Bestseller 60 (2025). Geraadpleegd op 26 september 2026.
