Nulsomspel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een nulsomspel (Engels: zero-sum game), is een situatie waarbij een voordeel voor de ene partij noodzakelijk moet leiden tot een even groot nadeel voor een of meer andere partijen.[1] Dit principe is gebaseerd op de uit de wiskunde en economie stammende speltheorie, die handelt over het nemen van beslissingen rond winst en verlies. De opbrengst (uitkomst) van het "spel" heeft een constante waarde; de som van winst en verlies is nul. Als een speler wint, moeten de andere spelers evenveel verliezen: er is maar 1 buit te verdelen.

In de economie geldt volgens dit principe, dat de winsten van de ene marktpartij automatisch leiden tot even grote verliezen elders in de markt en dat er dus per saldo er geen welvaart wordt gecreëerd.[2]

In de politiek en bij onderhandelingen is er sprake van een 'zero-sum game' wanneer de partijen lijnrecht tegenover elkaar staan en de winnende partij de inzet wint ten koste van de verliezende partij. De eerste krijgt zijn zin en de verliezer haalt bakzeil.

Als strategie staat het nulsomspel tegenover een win-winsituatie, waarbij alle partijen winnen.

In spellen[bewerken | brontekst bewerken]

Klassieke bordspellen zijn veelal nulsomspellen. Een sprekend voorbeeld is go. Een schaakpartij, kan op drie manieren eindigen: 1-0, ½-½, of 0-1; in alle gevallen is de som van de scores gelijk, namelijk 1.

Strategie

In de speltheorie is het bekend dat er voor elk nulsomspel voor twee spelers een ideale strategie bestaat - een strategie, zodanig dat afwijken van de strategie voor geen van beide spelers voordelig is. Dit kan wel een zogenaamde gemengde strategie zijn, waarbij bijvoorbeeld met kans 50% keuze A en met kans 50% keuze B moet worden gemaakt. Bijvoorbeeld bij het bekende spelletje steen, papier, schaar is de ideale strategie om elk van de 3 mogelijkheden met kans 1/3 te kiezen.

De uitkomst bij spelen volgens de ideale strategie ligt voor ieder spel vast en is of de eerste speler verliest niet, of de tweede speler verliest niet, of remise.

Er zijn ook spelen waarbij het resultaat van een speler niet ten koste hoeft te gaan van dat van een andere. De tegenspeler(s) wordt een medespeler.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Prisoner's dilemma is een bekend voorbeeld waarbij er geen sprake is van een nulsomspel.