Olifantenpad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een olifantenpad
Olifantenpad bij Station Asse in België. De hovenier is kennelijk rekening gaan houden met het pad.

Een olifantenpad of olifantenpaadje (Frans: chemin de l’âne, Engels: Desire Line of Desire Path, Duits: Trampelpfad) soms ook wel afstekertje genoemd is een niet-officieel fiets- of wandelpad dat onbewust door gebruikers van de reguliere fiets- en wandelpaden in de loop van de tijd wordt gecreëerd. Meestal ontstaat een dergelijk pad in een stuk groen, om zo een stuk van de officiële route af te kunnen snijden.

Olifantenpaden ontstaan doordat een kleine groep wandelaars (vaak onbewust) op dezelfde manier de route afsnijdt. Wanneer zich eenmaal een zichtbaar spoor heeft gevormd volgen meer mensen het spoor en ontstaat er een pad. Slechts vijftien wandelaars zijn al genoeg om zo'n beginnend spoor te vormen. Het blijkt dat olifantenpaden vooral voorkomen wanneer gebruikers hun bestemming in zicht krijgen. Verder zijn olifantenpaden nooit langer dan de officiële route. In stedelijk gebied zijn olifantenpaadjes niet altijd zichtbaar vanwege de verharde ondergrond. [1] De breedte en mate waarin het pad is uitgesleten is een indicatie van hoe vaak de route gebruikt wordt. Soms worden olifantenpaden na verloop van tijd geplaveid.

Naam[bewerken]

Olifantenpaadjes zijn vernoemd naar de typische eigenschap van olifanten om altijd de kortste weg te kiezen en zich niet in het minst druk te maken over het afwijken van een geplaveid pad. Olifanten hebben dan ook de neiging altijd hetzelfde pad te volgen, hierdoor slijt zich een zichtbaar pad uit in de begroeiing. Daar mensen identiek gedrag vertonen en graag van de geplaveide paden afwijken, ontstaan overal waar mensen zich begeven dergelijke paden.

De term 'olifantenpaadjes' heeft pas echt bekendheid vergaard met de promotie van het boek Olifantenpaadjes, op 11 mei 2011 in het populaire VARA-programma De Wereld Draait Door. Hier presenteerden fotograaf Jan-Dirk van der Burg en bioloog Maarten 't Hart een fotoboek, over het gelijknamige verschijnsel. Maarten 't Hart, die al decennialang is gefascineerd door olifantenpaadjes, verzorgde het voorwoord in het fotoboek.

Toepassing in de planologie[bewerken]

Olifantenpaden kunnen een goede richtlijn zijn voor het plannen van nieuwe wandelpaden. Een manier om dit te doen is door nadat het gesneeuwd heeft de voetsporen van de wandelaars in kaart te brengen. De wandelaars volgen immers vanzelf de meest praktische route als de paden door de sneeuw niet meer zichtbaar zijn. Deze methode kan ook gebruikt worden als een plein omgebouwd gaat worden tot park.

Voorbeelden[bewerken]

  • In het Yosemite National Park worden olifantenpaden gebruikt om nieuwe wandelroutes uit te stippelen.
  • Toen eind jaren zestig het campusterrein van de Universiteit van Oregon werd herontworpen, werd gekozen voor een bijzondere oplossing. De grond werd geëgaliseerd en bezaaid met gras. Na verloop van tijd ontstonden olifantenpaden die vervolgens geplaveid werden.

Olifantenpad als metafoor[bewerken]

De term olifantenpad wordt ook als metafoor gebruikt voor pragmatische oplossingen om (opgelegde) beperkingen te omzeilen, die na verloop van tijd door steeds meer mensen worden gevolgd. Zo ook in het gebruik van software. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van hashtags in de sociale media. Steeds meer mensen gingen deze gebruiken en na verloop van tijd werd de hashtag als officiële toepassing geïntegreerd.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]