Onzin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Onzin bestaat uit een of meer beweringen die volgens de wetten der logica of het gezond verstand niet waar kunnen zijn. Woorden die ongeveer hetzelfde betekenen zijn nonsens en flauwekul.

Voorbeelden[bewerken]

Uit een logisch perspectief kan een zin als Indien paarse kanaries gewoonlijk zouden miauwen, zou de maan uit groene kaas bestaan een contingentie of ware uitspraak zijn (vanwege de irreële constructie met indien en zou(den)), doorgaans zou zij als onzin worden bestempeld. Een stellende, "reëel" geformuleerde uitspraak als In de container van mijn oor zit een deurkikker die spetterend zijn tenen telt over de plastic bergen daarentegen kan in logisch opzicht alleen maar als onzin worden bestempeld: Oren hebben geen containers, deurkikkers bestaan niet etc. Dergelijke zinnen vindt men evenwel vaak terug in de poëzie, alwaar zij veelal gebaseerd zijn op metaforen en symboliek.

Ook grappen kunnen gebaseerd zijn op onzin, bijvoorbeeld: "Vraag: Wat is het verschil tussen een dood vogeltje? Antwoord: Zijn ene pootje is even lang." en "Vraag: Wat is sneller, een kanarie of een parkiet? Antwoord: Een straaljager, want een kameel heeft twee bulten." Men spreekt dan van absurde humor.

Beroemd is de zin Colorless green ideas sleep furiously ("Kleurloze groene ideeën slapen woedend"). Noam Chomsky gaf in zijn werk Syntactic Structures (1957) deze zin als typisch voorbeeld van een taaluiting die grammaticaal volkomen correct was, maar semantisch enkel nonsensicaal.

Etymologieën[bewerken]

  • Het woord nonsens is ontleend aan Engels nonsense, een samenstelling van het voorvoegsel non- (dat niet betekent) en het woord sense (dat zin, rede of verstand betekent).
  • Het woord onzin is een leenvertaling van Frans nonsens. Het oudere Middelnederlandse woord onsin betekende iets anders, namelijk "krankzinnigheid".
  • De herkomst van het woord larie (of lariefarie) is onzeker. Volgens een van de hypothesen is het afgeleid van het Hoogduitse Lari fari (onzin), waarin de betekenisloze notensequentie la re fa re is te herkennen.
  • Het woord zever is een synoniem voor onzin, maar ook voor speeksel, dat hiermee wordt gelijkgesteld aan onzin.
  • In de uitdrukking kant noch wal raken heeft kant heeft de betekenis van waterkant.
  • Het woorddeel kul in flauwekul is waarschijnlijk via het Frans ontleend aan coleus, Latijn voor balzak.
  • Het Engelse bullshit betekent letterlijk 'stierenstront'.