Overleg:Analoogkaas

Healthier?

The article maintains that the used oils are healthier. I don't think that this is factual. On the contrary, processed plant oils often have trans fats which are unhealthy. – De voorgaande bijdrage werd geplaatst door 129.132.75.149 (overleg · bijdragen) 28 apr 2009 19:25

I added request for citing sources / vragen om bronvermelding toegevoegd. Overigens zojuist ook slim verwerkte reclame verwijderd. Itsme 28 apr 2009 19:36 (CEST)

Ik heb het artikel aangepast en aangevuld, en zaken over voedingswaarde verwijderd of genuanceerd. Maar misschien nog niet voldoende. In elk geval de zin met de bronvraag is inmiddels verwijderd. Elly _{Sta jij al hier? (Overleg)} 3 sep 2025 13:10 (CEST)

Publiciteit

Kan iemand uitleggen waarom een alinea over de KvW uitzending van 4 maart 2010 als reclame wordt verwijderd, en de aanwezige alinea over de uitzending in 2008 niet? Is het niet allemaal propaganda of juist niet? – De voorgaande bijdrage werd geplaatst door Doxxic (overleg · bijdragen) 6 mrt 2010 00:27

Nadeel voor consument of industrie?

Als derde wordt onder 'Nadelen voor consumenten' genoemd dat men de analoogversie met de echte kaas gaat associëren. Om een voorbeeld te geven: parmezaan, gestrooid over de pasta, smelt minder goed dan analoogkaas. Voor wie is dit eigenlijk een nadeel? Toch niet voor de consument? Eerder voor degene die parmezaan produceert en verkoopt. 2001:1C04:2A08:D700:29B0:1C63:91AF:95AE 28 okt 2023 05:17 (CEST)

Ja, maar wellicht wordt ook bedoeld dat die consument dan dommer wordt gemaakt. Dat is dan weer een voordeel voor de ersatzkaasproducent. Aan iemand die het verschil tussen echte en nepparmezaan niet proeft, is die eerste niet besteed. Hoe dan ook, deze passage klinkt sowieso wat eigen onderzoekerig. Wutsje 28 okt 2023 06:48 (CEST)

Die paragraaf viel me ook meteen op. Waar het hier kort gezegd om gaat is dat de consument belazerd kan worden door hem goedkope analoogkaas voor dure echte kaas te verkopen zonder daar eerlijk over te zijn. Dat gaat niet over voor- of nadelen.

Overigens lees ik dat analoogkaas niet per se minderwaardig hoeft te zijn. Deze “kaas” heeft ook bepaalde voordelen.

Het woord “analoogkaas” vind ik ook minder duidelijk dat het Engelse “cheese substitute”. Rbakels (overleg) 7 okt 2024 23:14 (CEST)

Ik herken de onbalans in het artikel, ben helaas te weinig ingevoerd in de inhoud om voordelen voor consumenten te kunnen duiden. Waldo79 (overleg) 1 aug 2025 22:58 (CEST)

@Wutsje Je gaat er ten onrechte vanuit dat analoog kaas inferieur is aan melkkaas. Mits gemaakt van goede ingrediënten kan het er zelfs superieur aan zijn, zowel op het gebied van smaak als voor de gezondheid. Johannesz49 (overleg) 11 aug 2025 22:16 (CEST)

Je reageert op een bijdrage van bijna 2 jaar geleden. Jij zegt het (inferieur), ik denk het. Er worden ook kaasvervangers van goede, of in ieder geval betere, kwaliteit gemaakt. Dat is echter niet wat er doorgaans in de winkel ligt. Vanmorgen nog zag ik nepkaas in de supermarkt liggen. Als ik mij goed herinner, stond er op het etiket: eiwitgehalte < 0,03 gram per 100 gram. Vrijwel nihil dus. Fabrikanten zijn helemaal niet geïnteresseerd in het maken van een goed product; alleen maar in een goed verkopend en maximaal winstgevend product. Zelf zou ik het graag anders zien, maar zolang fabrikanten blijven denken dat de consument alleen maar geïnteresseerd is in lage prijzen (wat misschien voor de meerderheid geldt, maar zeker niet voor allen) zullen zij slechts rotzooi blijven verkopen. Je hoeft het niet blind van mij aan te nemen, maar je kunt het zo op de verpakking nalezen. Wat fabrikanten moeten doen is eerlijke producten maken en de consument duidelijk maken wat het verschil is met de goedkope varianten en waarom het de prijs waard is. Wickey (overleg) 12 aug 2025 14:15 (CEST)

Samenvoegen

Mijn voorstel is om dit artikel samen te voegen met Veganistische kaas en Vegetarische kaas onder de naam Plantaardige kaas. De term analoogkaas is verouderd en wordt weinig meer gebruikt. Wickey (overleg) 10 aug 2025 13:06 (CEST)

Aangezien de term kaas in de naam wettelijk verboden is, kan de titel beter meteen Plantaardige kaasvervanger worden. Wel zo duidelijk. Wickey (overleg) 12 aug 2025 14:25 (CEST)

@Wickey De term "kaas" is een algemene benaming voor een product gemaakt van gestremde melk. Deze term is niet beschermd en kan door iedereen gebruikt worden voor de omschrijving van dergelijke producten. Johannesz49 (overleg) 12 aug 2025 23:24 (CEST)

Moeten we het lemma pindakaas dan ook hernoemen? Daar zit eveneens geen kaas in en als het volgens jou wettelijk verboden is… Mondo (overleg) 17 aug 2025 13:46 (CEST)

Pindakaas is nu juist de uitzondering op de regel (mag je zelf opzoeken). Wickey (overleg) 17 aug 2025 18:22 (CEST)

Aardig weetje: onlangs las ik ergens (weet niet meer waar) dat het woord kaas in pindakaas komt uit de tijd dat pindakaas nog niet smeuïg in een pot zat, maar net als (Nederlandse) kaas in een soort van harde blokvorm werd verkocht. Van dat blok schaafde men vervolgens, met een kaasschaaf, de plakken pindakaas. Smakelijk eten! — Matroos Vos (overleg) 17 aug 2025 14:11 (CEST)

Ik herinner me dat verhaal ook! Mondo (overleg) 17 aug 2025 14:15 (CEST)

Kijk, dat schept een band. Ik zie trouwens net dat een soortgelijk verhaal ook al in ons lemma staat. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands geeft juist weer een andere verklaring, namelijk dat het woord kaas in pindakaas zoiets als "smeersel" betekent. Wie het weet mag het zeggen. — Matroos Vos (overleg) 17 aug 2025 14:40 (CEST)

Eens. Met vriendelijke groeten, 4ever_(Overleg) 11 aug 2025 12:03 (CEST)

@Wickey Ik ben het er niet mee eens. Er is m.i. een duidelijk onderscheid tussen beide producten. Johannesz49 (overleg) 11 aug 2025 22:13 (CEST)

@Johannesz49: In essentie zijn het allemaal plantaardige producten. Het is niet nodig om daar 3 verschillende artikelen over te hebben. Volgens mij is het enige verschil tussen vegetarisch en veganistisch, dat er geen dierlijke producten in zitten (althans zoals het lijkt). Veganistisch is slechts een variant van vegetarisch, wat gewoon in het artikel kan worden uitgelegd. Wickey (overleg) 12 aug 2025 14:25 (CEST)

Nog een vraagje: Is niet alle vegetarische kaas-imitatie ook veganistisch en vice versa? Wickey (overleg) 13 aug 2025 16:37 (CEST)

@Wickey Kaas van melk wordt door vegetariërs wel gegeten. Veganisten gruwen daarvan, omdat melk van dieren afkomstig is. Veganisten eten bijvoorbeeld ook geen eieren. Er is dus wel een groot onderscheid tussen beide. Johannesz49 (overleg) 15 aug 2025 18:13 (CEST)

Ik had het over vegetarische kaas-imitatie. Dat wordt niet van melk gemaakt. Wickey (overleg) 16 aug 2025 14:56 (CEST)

Het gaat hier toch wel om drie verschillende producten, waarvan alleen de veganistische kaas plantaardig is. Vegetarische kaas is juist wel een zuivelproduct, net als andere kaas, en mag dan ook gewoon kaas worden genoemd. Het enige verschil met andere kazen is dat vegetarische kaas geen ingrediënten afkomstig van geslachte dieren bevat, zoals ook al in ons in lemma te lezen is. Analoogkaas, tot slot, is eveneens een zuivelproduct, dat gebruikt wordt als kaasvervanger voor bijvoorbeeld op de pizza. Door de nieuwste editie van de Dikke Van Dale wordt analoogkaas gedefinieerd als een "zui­vel­pro­duct waar­van de smaak en ei­gen­schap­pen enigs­zins lij­ken op die van ge­wo­ne kaas".

Veganistische kaas wordt trouwens ook wel plantaardige analoogkaas genoemd (in tegenstelling dus tot de dierlijke analoogkaas op de pizza), maar ik heb de indruk dat termen als plantaardige kaas en vegan(istische) kaas tegenwoordig gangbaarder zijn dan plantaardige analoogkaas. — Matroos Vos (overleg) 14 aug 2025 16:15 (CEST)

Veganistische kaas is per definitie een oxymoron, omdat kaas een zuivelproduct is. Dit kan dus eenvoudig een doorverwijzing worden naar het door mij voorgestelde samenvoegingsartikel. Zoals hier bij Veganer Käse. Zie daar ook Bezeichnungen und Kennzeichnung. Kennelijk is het in de EU sinds 2017 verboden om de toepassing van nepkaas op het etiket te verhullen. EuGH-Urteil: "Tofukäse" darf nicht Käse heißen.

Als de Dikke Van Dale Analoog kaas inderdaad een zui­velpro­duct noemt, ben ik zo vrij om dit een gigantische blunder te noemen. Maar Van Dale is natuurlijk niet meer wat het ooit geweest is.

Wat betreft vegetarische kaas, is dat natuurlijk wel een kaasvariant en zuivelproduct. Punt is dat Vegetarische kaas niet over vegetarische kaas gaat, maar over het gebruikte stremsel in bepaalde varianten, wat geen eigen artikel rechtvaardigt.

NB: Heks'nkaas Vegan en de kop boven dit productoverzicht zijn m.i. wetsovertredingen, hoewel de eerste vermoedelijk een randgeval is door de toevoeging Vegan.

Wickey (overleg) 15 aug 2025 14:53 (CEST)

Nog even over die 'vegetarische kaas': Kaas is per definitie vegetarisch, dus dat is een reden temeer om daar geen extra artikel over te hebben. Wickey (overleg) 16 aug 2025 15:01 (CEST)

Kaas is nu juist niet per definitie vegetarisch, zoals ik hierboven al schreef, en elke vegetariër die ook maar een beetje bewust kiest wat hij wel en niet op zijn bord wil aantreffen, weet dat.

Dat de dames en heren van de zuivellobby niet willen dat plantaardige kaasvervangers kaas worden genoemd, is hun probleem. Zoals ik in mijn vorige bijdrage al liet zien, hanteren grote bedrijven als Albert Heijn en Ekoplaza termen als plantaardige kaas en vegan(istische) kaas, en dat dagelijkse spraakgebruik volgen we gewoon. Als die grootgrutters daarmee de wet overtreden, dan is het aan justitie om de bazen van die bedrijven van hun bed te lichten, maar wij hebben daar verder geen boodschap aan.

Verder vraag ik me af hoe je erbij komt dat analoogkaas altijd plantaardig zou zijn. Ik noemde al de definitie van mijnheer Van Dale, maar ook het Voedingscentrum schrijft hier: "Veganistische kaas is een plantaardige analoogkaas." (mijn cursivering) Met andere woorden: je hebt plantaardige analoogkaas en niet-plantaardige analoogkaas. Ook The Daily Milk, een website van de Nederlandse Zuivel Organisatie, schrijft:

"Analoogkaas is gemaakt van gewone kaas, met de toevoeging van één of meer van de volgende ingrediënten: wei, emulgatoren, melk, zouten, conserveringsmiddelen en kleurstof voor levensmiddelen."

Afijn, het gaat hier echt om drie heel verschillende producten, waarvan alleen de veganistische kaas altijd plantaardig is. Het lijkt me sowieso al niet echt zinvol om die drie producten op één hoop te vegen door ze in één lemma te stoppen, maar 'Plantaardige kaasvervanger', de titel die dat lemma volgens jou zou moeten krijgen, is ook nog eens een titel die de lading volstrekt niet dekt. — Matroos Vos (overleg) 16 aug 2025 20:54 (CEST)

Probleem is dat er geen universele definitie van vegetarisch is. Mijn oude Koenen zegt:

vegetariër iem die uitsluitend of hoofdzakelijk plantaardig voedsel gebruikt; iem die zich onthoudt van voedsel dat door het doden van dieren is verkregen.

Bij mijn weten beschouwen de meeste vegetariërs/niet-veganisten zuivel als vegetarisch. In welke mate stremsel van dode dieren wordt gebruikt weet ik niet. Hoe dan ook blijft de vraag of een artikel Vegetarische kaas zinvol is, of dat er kan worden volstaan met Kaas#Kaas en vegetarisme en Kaas#Kaas en religie.

Het Voedingscentrum schrijft:

Imitatie- of analoogkaas is een levensmiddel dat lijkt op kaas, maar het niet is. … Veganistische kaas is een plantaardige analoogkaas...

Ergo, veganistische kaas is analoogkaas, maar geen kaas. Dus: doorverwijzen naar Plantaardige kaasvervanger.

Het artikel van Daily Milk zou ik niet als maatgevend willen zien. Ze lijken het te verwarren met een andere definitie van analoogkaas, of gebruiken de term foutief:

"Analoogkaas is gemaakt van gewone kaas, met de toevoeging van één of meer van de volgende ingrediënten: …"

Lijkt me niet juist. Er bestaat alleen analoogkaas met de toevoeging van één of meer soorten kaas. Het omgekeerde lijkt me hoogst onwaarschijnlijk en het is geen 'analoge kaas', noch 'vegetarische kaas', noch 'veganistische kaas', maar 'analoge kaas plus kaas' of 'kaas plus analoge kaas'. Verder blijf ik er bij dat veganistische kaas niet bestaat, de term verboden is en het artikel overbodig is. Hij is niet alleen misleidend, maar ook bedacht met de bedoeling om te misleiden.

Of de titel 'Plantaardige kaasvervanger' de lading dekt, hangt geheel af van de inhoud van het artikel. Ik zou daar zeker niet veganistische kaas in opnemen, maar doorverwijzen naar Kaas of Plantaardige kaasvervanger.

Wickey (overleg) 17 aug 2025 14:09 (CEST)

Concreet

Zowel 'vegetarische kaas' als 'veganistische kaas' zijn misnomers en wettelijk verboden benamingen. Ook al worden ze in de praktijk gebruikt, dan nog is dit een reden om ze niet als titel te gebruiken. Hoewel kaasvervangers (in de context van dit artikel) nimmer zuivelprodukten zijn, kies ik voor Kaasvervanger i.p.v. Plantaardige kaasvervanger om ook de niet geheel plantaardige niche te vangen.

Concreet wil ik

• Analoogkaas hernoemen naar Kaasvervanger, in lijn met de interwiki's
• De inhoud van vegetarische kaas verplaatsen naar Stremsel en doorverwijzen naar Kaas#Kaas en vegetarisme, omdat het gaat om echte kaas van melk, maar zonder stremsel van geslachte dieren (het is sowieso de vraag in hoeverre dat laatste nog wordt toegepast)
• veganistische kaas invoegen in Kaasvervanger, omdat het altijd gaat om analoogkaas/imitatiekaas en de aanduiding wettelijk verboden is (artikel heeft ook geen toegevoegde waarde)
  

Wickey (overleg) 29 aug 2025 10:12 (CEST)

Concreet: je hebt nu meermaals gezegd dat de term ‘kaas’ wettelijk beschermd is, maar geen enkele bron gegeven, ondanks dat meerdere mensen je gezegd hebben dat de term níet beschermd is. Zonder referentie(s) is je argument moeilijk te staven en daarmee het samenvoegverzoek ook. Mondo (overleg) 29 aug 2025 12:15 (CEST)

My 3 cents:

• Wij gebruiken termen uit de taal, niet uit wetgeving. De term vegetarische kaas gebruikt bijv. AH gewoon. Dat artikel heeft daarnaast een prima inhoud met o.a. redenen om het te gebruiken, dus kan wat mij betreft blijven bestaan en hoeft niet samengevoegd.
• Wij baseren ons op bronnen. Analoogkaas wordt ook wel imitatiekaas genoemd, het kan een kaasvervanger zijn, maar dat is het niet persé. Zie bijv Voedingscentrum. Als het al hernoemd moet worden, dan naar imitatiekaas, niet naar kaasvervanger. Want je kan kaas ook door rookvlees vervangen als je bijv. minder verzadigd vet moet eten. Hier staan bijvoorbeeld allerlei kaasvervangers, dus kaasvervangers kan een apart artikel worden.
• Veganistische kaas mag ook blijven, het bestaat gewoon in het spraakgebruik. Het is iets anders dan het algemenere imitatiekaas, waar misschien wel zuivel in kan zitten of andere niet veganistische producten.

Elly _{Sta jij al hier? (Overleg)} 29 aug 2025 12:18 (CEST)

Zie wat ik in mijn bijdragen hierboven ook al schreef, met vrijwel dezelfde linkjes.

En @Wickey, ik begrijp eigenlijk niet goed waarom je je op dit onderwerp hebt geworpen. Uit wat je schrijft, blijkt steeds weer dat je niet goed weet wat het verschil is tussen vegetarisme en veganisme, welke producten wel en niet vegetarisch zijn etc. Nu schrijf je hierboven weer dat het sowieso de vraag is in hoeverre kaas nog gemaakt wordt met stremsel van geslachte dieren, wat echt onzin is. Ik eet al honderd jaar vegetarisch, en de laatste jaren word ik – sst, niet doorvertellen – ook steeds meer geplaagd door hevige veganistische aanvallen. Ik ben dus al jaren gewend om de verpakkingen van de etenswaren die ik koop goed te bestuderen, en ik kan je dan ook uit ervaring vertellen dat veel kaas helaas nog steeds bereid wordt met dierlijk stremsel.

Nu riekt dit natuurlijk naar origineel onderzoek, dus bij dezen ook nog maar even een citaat uit een artikel in het AD dat mijn bewering bevestigt:

"Veganistisch is kaas zeker niet, hij wordt tenslotte gemaakt van melk. Maar de meeste kaas is ook niet vegetarisch. Om van vloeibare melk stevige kaas te maken, worden eiwitten en vetten gescheiden van het merendeel van de vloeistof. ,,Dat gebeurt met stremsel’’, legt kookboekenauteur Meneer Wateetons uit, die ook cursussen kaasmaken geeft. ,,Dat stremsel halen we traditioneel uit een van de magen van dode kalveren.’’ Veel is het niet: ongeveer vijf druppels op een liter melk, waar je ongeveer honderd gram kaas van kunt maken. ,,Maar het zit erin, en dus is kaas strikt genomen niet vegetarisch.’’"

De (dieren)liefde gaat dus letterlijk door de maag. — Matroos Vos (overleg) 29 aug 2025 13:05 (CEST)

Een beetje off-topic misschien. Kaas wordt gemaakt van melk, en melk kan je alleen van een koe aftappen als er jaarlijks een kalfje geboren wordt. Het grootste deel van die kalfjes moet worden geslacht (en opgegeten), omdat er anders veel te veel koeien zouden komen. Dat er dan een beetje sap uit die kalfmaag wordt gebruikt als stremsel is op zich dus geen probleem. Geen enkel kalf wordt geslacht vanwege dat stremsel, maar juist om de koe te kunnen melken. In die zin is kiezen voor vegetarische kaas puur symboolpolitiek. Als je je werkelijk bekommert om het doden van dieren, eet je helemaal geen zuivel. Elly _{Sta jij al hier? (Overleg)} 29 aug 2025 14:16 (CEST)

Ik weet het. Mijn ouders zijn ook al honderd jaar vegetariër, en een paar jaar geleden is mijn moeder daarenboven veganist geworden, juist om die reden. Via haar ben ik me daar dan ook weer bewuster van geworden. Toch kan ik de verleiding van een lekker stuk kaas niet altijd weerstaan, dus als ik langs een weiland wandel, vraag ik de nieuwsgierig toegestroomde koeien altijd nederig om vergeving. Uit de wat onbestemde blik in hun ogen leid ik af dat ze er zelf gelukkig niet al te zwaar aan tillen. — Matroos Vos (overleg) 29 aug 2025 14:41 (CEST)

┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘ Deze discussie loopt al vijf dagen, sinds 14 augustus, en kan gerust nog doorgaan. Maar er is tot nu toe geen enkele steun voor het standpunt van @Wickey. Ik zag dat de nogal storende sjablonen van de artikelen al verwijderd zijn, op een van de artikelen stonden er zelfs drie. Ik steun die verwijdering uiteraard. Als er een toestroom van deskundigen komt waardoor de discussie tot een andere gedeelde conclusie komt kan er actie genomen worden. Overigens wordt het tijd dat men melk en kaas (en ook kwark, skyr, yohghurt en vla) gaat uitvinden zonder de nadelen van mestoverschotten en kalverleed. Hoop dat ik dat nog meemaak, want ik ben een dagelijks gebruiker, van oude vertrouwde Goudse tot Deense tenenkaas deze zomer. Groet, Elly _{Sta jij al hier? (Overleg)} 29 aug 2025 16:53 (CEST)

Ik sta perplex. Zodra ik hier gelijk krijg, is het tijd om mij echt zorgen te gaan maken, want dan moet ik ernstig gaan twijfelen aan mijn verstandelijke vermogens. Wickey (overleg) 30 aug 2025 13:24 (CEST)

Kaasvervanger

Ik stel voor om de naam van het artikel te vervangen in Kaasvervanger. En daarmee ook de waarschuwing weg te halen. Er is immers ook zoiets als Vleesvervanger. Als er binnen 14 dagen geen gefundeerde bezwaren zijn ga ik deze wijziging uitvoeren. Johannesz49 (overleg) 8 okt 2025 20:40 (CEST)

Dag @Johannesz49, Ik heb hier nog wel een vraag over. Het woord vleesvervanger kan staan voor heel veel verschillende producten bij de consument Ik heb het idee dat analooglaas toch een duidelijker product is dan vleesvervanger. Kan je toelichten waarom de term kaasvervanger synoniem is aan analoogkaas? En heb je daar ook een bron voor? Want anders zou je het artikel niet moeten hernoemen imho. Elly _{Sta jij al hier? (Overleg)} 8 okt 2025 21:44 (CEST)

@Ellywa Ik vond het voornamelijk een rotwoord, analoogkaas. Het klinkt niet alsof het lekker smaakt, terwijl de smaak soms beter is dan melkkaas. Maar ik heb zo-even een link gevonden naar een bedrijf dat het produceert en die gebruikt de naam wel met trots. Dus ik weet het even niet. Johannesz49 (overleg) 8 okt 2025 21:58 (CEST)

Ja, het heet gewoon zo, er zijn diverse bedrijven die het gebruiken en er inderdaad trots op zijn dat ze allerlei eigenschappen kunnen maken met deze kaas, zeker als het verwarmd wordt. Gewone kaas kan kauwgomachtig worden bij verwarmen bijvoorbeeld. Groet, Elly _{Sta jij al hier? (Overleg)} 8 okt 2025 22:44 (CEST)

De essentie van een kaasvervanger is dat het op kaas lijkt, maar het niet is. Zodra het niet aan deze definitie voldoet valt het m.i. onder de meer algemene term 'vleesvervanger' voor zover het op vlees lijkt, maar het niet is, of onder de nog algemenere term 'vegetarisch produkt'.

Analoogkaas is een verouderde en misleidende term. Hij wordt met trots gebruikt, juist omdat hij zo misleidend is. Lang niet iedere consument denkt bij 'analoogkaas' aan een kaasvervanger en meent te maken te hebben met echte kaas. Kaasvervanger is zowel een algemenere term, waardoor hij toepasselijker is voor alle kaasvervangers in het algemeen, als ondubbelzinnig, waardoor hij niet misleidend is.

Overigens zijn verreweg de meeste analoogkazen/kaasvervangers gebaseerd op een combinatie van plantaardige olie met water en verdikkingsmiddel, of (de calorie-arme versies) op alleen water en verdikkingsmiddel.

Ik heb nog eens naar de ingrediëntenlijst van Heksnkaas gekeken (op basis van koolzaadolie, water en verdikkingsmiddelen): ik zou het nog niet willen eten als ik geld toe kreeg.

Wickey (overleg) 9 okt 2025 16:21 (CEST)

Volgens mij is Heksnkaas (zowel de veganistische als de andere variant) helemaal geen analoogkaas. (Maar wel best eetbaar zo nu en dan.) Laurier (xij/die) (overleg) 9 okt 2025 17:32 (CEST)

Je hebt min of meer gelijk. AH wauwelt dat het een heerlijke dip met verse roomkaas en kruiden is (zonder roomkaas dus), dat je het op een toastje kunt smeren, dat het is bedacht door een groentenboer die het van roomkaas maakte, en het heet ook nog eens (Heksn)kaas. De Heks'nkaas Origineel is dan een smerige dip met 16% roomkaas en verse kruiden met suiker en kunstmatige zoetstoffen. Niet bepaald de "variant op basis van gewone kaas" van Elly. Met wat goede wil zou je het een vervanger van roomkaas kunnen noemen, maar zeker geen veganistische of vegetarische kaas. AH zet hem evengoed schaamteloos in de productgroep Roomkaas. Dat bewijst maar weer dat analoogkaas niet zo'n handige term geschikte titel is. Wickey (overleg) 9 okt 2025 18:48 (CEST)

Volgens mij heeft Heks'nkaas niets met analoogkaas te maken, zoals Laurier ook al zei. Ik zie dus niet goed wat je nu bewezen acht. Naast de merknaam Heks'nkaas heb je overigens ook nog de soortnaam heksenkaas, die sinds april 2018 in de Dikke Van Dale staat, met de betekenis: "broodbeleg op basis van roomkaas met groenten en kruiden".

Verder is analoogkaas slechts een van de vele kaasvervangers, dus ik begrijp niet waarom het lemma die algemenere, overkoepelende titel zou moeten krijgen. We noemen ons lemma over brie toch ook niet simpelweg 'Kaas'?

't Is bovendien niet zo dat de term analoogkaas verouderd is, zoals je hierboven stelt. Het woord staat gewoon in de de nieuwste editie van de Dikke Van Dale, zonder de toevoeging dat het verouderd zou zijn. Sterker nog, het woord bestaat volgens Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke, pas sinds 2008, en is dan ook pas in oktober 2009 voor het eerst in dat woordenboek opgenomen. Het is dus juist een relatief nieuw woord.

En jij mag het woord dan misleidend vinden, maar dat lijkt me eerlijk gezegd geen criterium. De makkelijk smeltende imitatiekaas die bijvoorbeeld op pizza's wordt gebruikt, heet nu eenmaal analoogkaas, of je dat nu leuk vindt of niet. Er zijn daarnaast nog tal van andere producten die kaas in hun naam hebben zonder dat ze gemaakt zijn van 'echte' kaas. Eerder werd al pindakaas genoemd, maar je hebt bijvoorbeeld ook nog sojakaas (oftewel tofoe), fluiterkaas, margarinekaas, vijgenkaas, hoofdkaas, leverkaas en vleeskaas. En dan heb ik het nog niet eens over lokaas en kieskaas, of over deze twee buitengewoon onsmakelijke varianten. — Matroos Vos (overleg) 9 okt 2025 23:04 (CEST)

Ik lees nergens dat het woord pas sinds 2008 bestaat en dat is ook helemaal niet zo. Om het maar bij de titel te houden, mijn hoofdpunt was:

De essentie van een kaasvervanger is dat het op kaas lijkt, maar het niet is.

Anders zou je net zo goed iedere vleesvervanger een kaasvervanger of analoogkaas kunnen noemen en vice versa iedere kaasvervanger een vleesvervanger. Daarom zijn cashewpasta en producten op basis van cashews of andere noten en ook tofu ook geen kaasvervanger en al helemaal geen analoogkaas, zoals het artikel foutief beweert. Er staat ook de on-zin "Een variant op basis van gewone kaas, waaraan verschillende andere ingrediënten zijn toegevoegd, zoals wei, emulgatoren, extra melk, zouten, conserveringsmiddelen en kleurstoffen." als voorbeeld van een soort analoogkaas.

Als er een klein percentage kaas aan een product wordt toegevoegd kun je niet stellen dat het een product is op basis van gewone kaas.

De leugen in stand houden dat kaasvervangers andere soorten kaas zijn, puur omdat bedrijven dat suggereren, is weinig encyclopedisch. Op termijn gaat dit bij de rechter zeker geen stand houden. Wickey (overleg) 10 okt 2025 15:33 (CEST)

Wanneer dient het kort geding? Vinvlugt (overleg) 10 okt 2025 18:16 (CEST)

Matroos Vos vroeg waarom het lemma die algemenere, overkoepelende titel zou moeten krijgen.

• Omdat het lemma kaasvervanger nog niet bestaat
• Omdat analoogkaas synoniem is met andere kaasvervangers en niet onderscheidend is t.o.v. producten die er hetzelfde uitzien en onder een andere naam worden verkocht (zoals 'plantaardig alternatief', 'veganistische kaas', 'plantaardige kaas' of 'plakken')
• Omdat dit artikel het bredere begrip kaasvervanger behandelt
• Omdat analoogkaas een misleidende benaming is waarvan het gebruik in winkels en op etiketten wettelijk verboden is (en dat is niet slechts mijn mening, maar een feit)
• Dat MV een reeks producten weet op te sommen waarin 'kaas' taalkundig en culinair incorrect in de naam is opgenomen, is geen argument om de titel 'Analoogkaas' te handhaven. Al die voorbeelden zijn domweg noch analoogkaas, noch kaas, noch kaasvervangers.

Overigens kan ik mij ook wel vinden in de titel 'Imitatiekaas', geen analoog van 'vleesvervanger', maar wel zo duidelijk. We zouden evengoed kunnen spreken van 'Imitatievlees', maar de commercie vindt beide waarschijnlijk wat minder lekker bekken.

Wickey (overleg) 11 okt 2025 14:21 (CEST)

Beste Wickey, je doet allerlei stellige beweringen, maar je levert daar helaas geen enkele bron bij. Zo begin je je vorige bijdrage met de opmerking dat het woord analoogkaas "helemaal niet" pas sinds 2008 bestaat. Ik linkte hierboven reeds naar deze bron, waarin analoogkaas wordt genoemd als een van de honderd nieuwe woorden van 2008 (p. 25), en in Delpher zijn dan ook geen zoekresultaten te vinden van voor 2008. Waarop baseer je je stelling dat het woord toch ouder zou zijn?

Verder staat er in ons lemma niet dat tofoe een kaasvervanger is, maar dat er kaasvervangers zijn die op basis van tofoe worden gemaakt. In bijvoorbeeld deze test van de Consumentenbond kun je lezen dat een dergelijk product wel degelijk een plantaardige kaasalternatief wordt genoemd, net als de kaasvervangers die worden gemaakt van noten of kokosolie.

Ik ben het met je eens dat dit lemma inmiddels het bredere begrip kaasvervanger behandelt, maar dat probleem los je niet op met een titelwijziging. Die bredere informatie kun je mijns inziens beter overhevelen naar het reeds bestaande lemma 'Veganistische kaas', zodat het artikel 'Analoogkaas' weer specifiek gaat over de nepkaas die gebruikt wordt als goedkoper en beter smeltbaar alternatief voor echte kaas, op bijvoorbeeld pizza's en broodjes hamburger. Er is een groot verschil tussen dit soort 'sjoemelkaas' en de plantaardige kaas die speciaal voor veganisten wordt gemaakt, en die ook juist duidelijk is over de gebruikte ingrediënten.

Ik begrijp overigens best dat het eten van een kaas- of vleesvervanger traumatisch kan zijn, zeker als je niet doorhebt dat je geen echte kaas of echt vlees eet. Afgelopen week had RTL nog een schrijnende reportage over een vrouw die per ongeluk een vegetarische schnitzel had gegeten, met alle gruwelijke gevolgen van dien. — Matroos Vos (overleg) 11 okt 2025 17:33 (CEST)

Twijfel-sjabloon

De onderverdeling 'op basis van gewone kaas' en 'zonder kaas' is domweg onjuist. Analoogkaas is per definitie niet gemaakt van gewone kaas en het is dus geen 'analoogkaas op basis van kaas' en al helemaal geen "kaasproduct". Een klein percentage toegevoegde kaas kan niet 'de basis' van het product genoemd worden.

Producten van noten en/of peulvruchten die niet op kaas lijken zijn geen imitatiekaas/analoogkaas/vegetarische kaas en dus ook geen kaasvervangers. Ze lijken immers helemaal niet op kaas. Wickey (overleg) 11 okt 2025 14:50 (CEST)