Panoramavrijheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vraagteken
Er wordt getwijfeld aan de juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel.
Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.
Er is nog geen specifieke reden opgegeven.
Dit sjabloon is geplaatst op 27 juni 2015.
Vraagteken
Panoramavrijheid in Europa

██ Ja, inclusief openbare kunst

██ Enkel gebouwen

██ Enkel voor niet-commercieel gebruik

██ Geen panoramavrijheid

██ Onbekend

Panoramavrijheid is een door Wikimedia-vrijwilligers geïntroduceerd begrip dat is afgeleid van het Duitse begrip Panoramafreiheit.[bron?] Met panoramavrijheid wordt bedoeld dat foto's van door auteursrechten beschermde driedimensionale werken (vooral beeldhouwwerken en gebouwen) die permanent in openbare plaatsen staan gemaakt en verspreid mogen worden zonder dat hiervoor toestemming nodig is van de rechthebbende.

Verschillen per land[bewerken]

Wetgeving inzake panoramavrijheid verschilt per land, ondanks harmonisering van andere onderdelen van de auteursrechtenwetgeving. In sommige landen is alleen niet-commercieel gebruik van de afbeeldingen van beschermde werken toegestaan. Meestal - zo ook in Nederland - is de panoramavrijheid alleen van kracht als het werk permanent op een openbare plaats opgesteld is. De definitie van openbare plaats kan hierbij verschillen.

Nederland[bewerken]

Nederland kent panoramavrijheid; dit is geregeld in artikel 18[1] van de Auteurswet. Zelfgemaakte foto's van kunstwerken (inclusief gebouwen) in de openbare ruimte mogen vrij worden verspreid, zolang de foto een afbeelding is van het werk "zoals het zich daar bevindt". Het is dus niet toegestaan de foto zodanig te bewerken dat (bijna) alléén het onderwerp zichtbaar is, of daar een afgeleid werk van te maken dat niet meer aan die voorwaarde voldoet (bijvoorbeeld een gestileerde weergave of een silhouet van het werk). Daarbij stelt de wetgever ook de eis dat bij het opnemen van dergelijke afbeeldingen in een compilatiewerk (bundel) van werken slechts enkele werken van dezelfde maker mogen voorkomen.[2]

Duitsland[bewerken]

In Duitsland is de panoramavrijheid geregeld in § 59 UrhG.[3]

België, Frankrijk, Italië[bewerken]

In landen als België, Frankrijk en Italië bestaat geen panoramavrijheid. Pas 70 jaar na het overlijden van de maker (kunstenaar, architect, etc.) vervallen diens werken in het publieke domein en mogen foto's daarvan vrij worden gepubliceerd, afgezien uiteraard van de auteursrechten van de fotograaf.

Harmonisatie[bewerken]

De EU streeft naar harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij via Europese richtlijn 2001/29/EG.[4] Daarvan is de panoramavrijheid ook onderdeel. Op 9 juli 2015 wordt deze richtlijn in eerste lezing behandeld in het Europees Parlement.[5]

Voorbeelden[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Artikel 18 Nederlandse Auteurswet Geraadpleegd op 24 juni 2015
  2. Engelfriet, Arnoud. Fotograferen van kunst op openbare plaatsen Geraadpleegd op 31 december 2012
  3. (de) § 59 Werke an öffentlichen Plätzen, Gesetz über Urheberrecht und verwandte Schutzrechte (Urheberrechtsgesetz).
  4. RICHTLIJN 2001/29/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij Geraadpleegd op 24 juni 2015
  5. Procedure file: Implementation of Directive 2001/29/EC on the harmonisation of certain aspects of copyright and related rights in the information society Geraadpleegd op 24 juni 2015