SABAM

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

SABAM is een Belgische vereniging van auteurs, componisten en uitgevers. Het acroniem SABAM staat voor "Société d’Auteurs Belge – Belgische Auteurs Maatschappij".

SABAM is een burgerlijke coöperatieve vennootschap (CVBA) met Belgische auteurs, componisten en uitgevers als leden. Ze behartigt de belangen van haar leden op het gebied van de intellectuele rechten, int alle auteursrechten voor haar leden in België, en via zusterverenigingen in andere landen (zoals Buma/Stemra in Nederland), en keert deze rechten vervolgens uit aan de rechthebbenden.

In tegenstelling tot Buma/Stemra, die zich beperkt tot muziekauteursrecht, is SABAM actief in alle disciplines waar auteursrechten mee gemoeid zijn. De leden van SABAM zijn dus niet alleen componisten, tekstdichters en muzikanten, maar ook schrijvers, dichters, tekenaars, uitgevers, beeldende kunstenaars, architecten, ontwerpers, choreografen, fotografen, film- en televisieregisseurs, enz.

Historiek[bewerken]

SABAM werd opgericht te Antwerpen op 30 november 1922 op instigatie van de componist Emiel Hullebroeck onder de naam NAVEA ("Nationale Vereeniging voor Auteursrecht", Samenwerkende Vennootschap). De oprichtingsakte werd neergelegd ter griffie der Handelsrechtbank te Antwerpen op 6 december 1922. De oprichting werd opgenomen in het Staatsblad van 15 december 1922. De vereniging werd ingeschreven in het Handelsregister te Brussel onder nummer 787.11, met adres in de Marnixlaan 13, Brussel.

Volgens het lidboekje op naam van Jean Evrard, d.d. 14.08 waren de stichters:

  1. Lodewijck Mortelmans, toondichter, leeraar aan het Koninklijk Vlaamsch Conservatorium te Antwerpen, Helenalei 17
  2. Lode Baekelmans, letterkundige te Antwerpen, Valkenburgstraat 8
  3. Emiel Hullebroeck, leraar aan de Rijks Normaalschool te Gent, toondichter te Brussel, Gerststraat 27
  4. Edward Verheyden, toondichter, leeraar aan het Koninklijk Vlaamsch Conservatorium te Antwerpen, Van Wezembeekstraat 55
  5. Flor Alpaerts, toondichter, bestuurder der Koninklijke Vlaamsche Opera te Antwerpen, van de Concerten der Kon. Maatschappij van Dierkunde en van het Peter Benoit-fonds, Oude Kerkstraat 35
  6. Jan Broeckx, toondichter,bestuurder van de Lassalle's Kring te Antwerpen, Nottebohmstraat 21
  7. Frans Van Dyck, bestuurder der Koninklijke Maatschappij "De Broederband", te Antwerpen, Fourmentstraat 5
  8. Lode Monteyne, letterkundige, Dambruggestraat 53, Antwerpen

In 1945 nam de organisatie de huidige naam SABAM aan.

Rol[bewerken]

SABAM documenteert de werken van haar auteurs om op die manier de auteursrechten van die leden te beheren. Om een werk te kunnen aangeven, moet de auteur lid zijn.

Aansluiting[bewerken]

De maker is niet verplicht om zich aan te sluiten bij een auteursvereniging om de werken te kunnen beschermen. De auteurswet beschermt namelijk automatisch. Een maker sluit zich enkel aan zodat de auteursvereniging de auteursrechten kan beheren door in de naam van de auteur te innen wanneer een werk in het openbaar wordt gebruikt.

Documentatie[bewerken]

Het is de plicht van een lid om de werken aan te geven in de databank van zijn of haar auteursvereniging. In deze databank staan ook de werken van de leden van de buitenlandse zusterverenigingen waarmee SABAM een wederkerigheidscontract heeft. Deze databank is cruciaal voor een correcte verwerking en uitbetaling van de auteursrechten.

Inning[bewerken]

Er zijn 2 soorten inningen: individuele en collectieve inningen. We spreken over een individuele inning wanneer op voorhand het gespeelde werk bekend is. Bij een collectieve inning is dat niet bekend. Enkele voorbeelden van zulke inningen zijn licenties die worden afgesloten met radiozenders, restaurants, cafés, …

Uitbetaling[bewerken]

Ook de uitbetaling kent 2 soorten : individueel en collectief. De uitbetaling gebeurt:

  • volgens de repartitiesleutels overeengekomen door de rechthebbenden van een werk;
  • volgens de bepalingen uit het Algemeen Reglement van SABAM, goedgekeurd door de Algemene vergadering van de leden;
  • volgens het type recht op verschillende tijdsstippen.

In de media[bewerken]

In 2004 diende SABAM een klacht in tegen internetprovider Tiscali (nu Scarlet) wegens het aanbieden van content zonder toestemming.[1] Tot op vandaag de dag blijven SABAM en de Belgische internetproviders in overleg.

Tijdens de staking van Ford Genk (waarvan bekend was dat het ging sluiten in 2014) wilden enkele personen gratis de stakers via een solidariteitsactie enkele liedjes voordragen. Volgens de pers eiste SABAM hiervoor 10.000 tot 18.000 euro. SABAM ontkende dit en wees erop dat de bedragen niet stroken met de bestaande tarieven. De auteursvereniging beloofde de eventuele factuur terug te betalen.[2]

Begin augustus 2009 schrapte Google op vraag van SABAM een aantal muziekclips van Belgische artiesten van de videowebsite YouTube.[3] Eind 2012 sloot SABAM met Google een licentie af voor het online gebruik van haar repertoire ook buiten het Belgische grondgebied.

Basta[bewerken]

In de derde aflevering van het Eén-programma Basta werd de auteursrechtenorganisatie op de korrel genomen. Men verzon namen van artiesten en gaf aan dat deze fictieve personen, die dus niet aangesloten zijn bij SABAM, een optreden gaven. Enkele verzonnen namen waren Suzi Wan (merk van Aziatische eetwaren), Ken Wood (merk van mixers) en Mister Cocktail & The Partymix (een fles cocktail en een doos met verschillende hapjes). Hoewel deze muziekmakers niet aangesloten waren, stuurde SABAM toch een factuur omdat de namen ook voorkomen als bestaande leden van auteursverenigingen. SABAM betaalde na de uitzending van de aflevering de som terug. Eind september 2012 beweerde Bart Tommelein dat SABAM geld zou innen voor een repertoire dat niet het hare is zoals BASTA had aangekaart. Het waren de leden van SABAM die hierop reageerden via een open brief.[4]

Bijlages[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bron[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties