Senator voor het leven (Italië)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Palazzo Madama in de 18e eeuw

In Italië wordt het ambt van senator voor het leven volgens de grondwet automatisch verkregen (tenzij geweigerd) door aftredend presidenten. Daarnaast kan de president vijf senatoren voor het leven benoemen voor getoonde buitengewone diensten aan het vaderland op maatschappelijk, wetenschappelijk, artistiek of literair gebied.[1]

In het staatsrecht is er onenigheid of het maximum van vijf inhoudt dat er maximaal vijf senatoren voor het leven mogen zijn die geen voormalig president zijn, of dat dit betekent dat iedere president vijf senatoren voor het leven mag benoemen. President Luigi Einaudi heeft achtmaal een senator voor het leven benoemd, waarbij hij Arturo Toscanini (ontslag genomen), Carlo Salustri (overleden) en Guido Castelnuovo (overleden) verving. Om die reden kan worden aangenomen dat het maximumaantal senatoren voor het leven bedoeld wordt dat lid mag zijn van de senaat op hetzelfde moment.

President Sandro Pertini benoemde echter twee senatoren voor het leven terwijl er al vijf lid waren van de Senaat - na een positief advies door de Commissie van Regels van de Senaat. Volgens deze interpretatie zou het maximum het aantal benoemingen per president gelden. Zijn opvolger Francesco Cossiga volgde dezelfde redenering, en benoemde vijf senatoren. Dankzij deze benoemingen ging het aantal senatoren voor het leven tussen 1982 en 1992 omhoog met 6 (4 benoemingen en 2 voormalig presidenten) tot een maximum van 11 in 1992 (9 benoemd en 2 voormalig presidenten).

Anno 2013 zijn er zes senatoren voor het leven benoemd. 5 vanwege hun verdienste (Claudio Abbado, Elena Cattaneo, Mario Monti, Renzo Piano en Carlo Rubbia) en één voormalig president (Carlo Azeglio Ciampi).

Senatoren voor het leven genomineerd door de president van de republiek[bewerken]

Genomineerd door Luigi Einaudi[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Guido Castelnuovo.jpg Guido Castelnuovo wiskundige 5 december 1949 Verdiensten op wetenschappelijk gebied 27 april 1952
(overleden)
Arturo Toscanini2.jpg Arturo Toscanini orkestdirigent 5 december 1949 Verdiensten op artistiek gebied 6 december 1949
(weigering van benoeming)
Pietro Canonica beeldhouwer 1 december 1950 Verdiensten op artistiek gebied 8 juni 1959
(overleden)
Gaetano De Sanctis historicus 1 december 1950 Verdiensten op wetenschappelijk gebied 9 april 1957
(overleden)
Pasquale Jannaccone econoom 1 december 1950 Verdiensten op wetenschappelijk gebied 22 december 1959
(overleden)
Carlo Alberto Salustri (Trilussa) dichter 1 december 1950 Verdiensten op artistiek en literair gebied 21 december 1950
(overleden)
Luigi Sturzo priester, politicus 17 september 1952 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied 8 augustus 1959
(overleden)
Umberto Zanotti Bianco archeoloog 17 september 1952 Verdiensten op maatschappelijk en wetenschappelijk gebied 28 augustus 1963
(overleden)

Genomineerd door Giovanni Gronchi[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Giuseppe Paratore politicus 9 november 1957 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied 26 februari 1967
(overleden)

Genomineerd door Antonio Segni[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Cesare Merzagora politicus 2 maart 1963 Verdiensten op maatschappelijk gebied 1 mei 1991
(overleden)
Ferruccio Parri politicus 2 maart 1963 Verdiensten op maatschappelijk gebied 8 december 1981
(overleden)
Meuccio Ruini politicus 2 maart 1963 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied 6 maart 1970
(overleden)

Genomineerd door Giuseppe Saragat[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Vittorio Valletta industrieel 28 november 1966 Verdiensten op maatschappelijk gebied 10 augustus 1967
(overleden)
Eugenio Montale.jpg Eugenio Montale dichter 13 juni 1967 Verdiensten op literair en artistiek gebied[2] 12 september 1981
(overleden)
Giovanni Leone.jpg Giovanni Leone politicus 27 augustus 1967 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied 24 december 1971
(verkozen tot Presidente della Repubblica)
opnieuw senator van 15 juni 1978 tot 9 november 2001 (overleden)
Pietro Nenni politicus 25 november 1970 Verdiensten op maatschappelijk gebied 1 januari 1980
(overleden)

Genomineerd door Giovanni Leone[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Amintore Fanfani politicus 10 maart 1972 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied 20 november 1999
(overleden)

Genomineerd door Sandro Pertini[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Leo Valiani politicus en historicus 12 januari 1980 Verdiensten op maatschappelijk gebied 18 september 1999
(overleden)
Eduardo De Filippo acteur en scenarist 26 september 1981 Verdiensten op artistiek en literair gebied 31 oktober 1984
(overleden)
Camilla Ravera politicus 8 januari 1982 Verdiensten op maatschappelijk gebied 14 april 1988
(overleden)
Carlo Bo literair criticus 18 juli 1984 Verdiensten op literair gebied 21 juli 2001
(overleden)
Norberto Bobbio advocaat en filosoof 18 juli 1984 Verdiensten op wetenschappelijk gebied 9 januari 2004
(overleden)

Genomineerd door Francesco Cossiga[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Giovanni Spadolini politicus 2 mei 1991 Verdiensten op wetenschappelijk, literair en maatschappelijk gebied 4 augustus 1994
(overleden)
Gianni Agnelli.jpg Giovanni Agnelli industrieel 1 juni 1991 Verdiensten op maatschappelijk gebied 24 januari 2003
(overleden)
Andreotti12.jpg Giulio Andreotti politicus 1 juni 1991 Verdiensten op maatschappelijk en literair gebied 6 mei 2013
(overleden)
Francesco De Martino politicus 1 juni 1991 Verdiensten op wetenschappelijk, literair en maatschappelijk gebied 18 november 2002
(overleden)
Paolo Emilio Taviani politicus 1 juni 1991 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied 18 juni 2001
(overleden)

Genomineerd door Oscar Luigi Scalfaro[bewerken]

geen benoemingen

Genomineerd door Carlo Azeglio Ciampi[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Ritalevimontalcini.jpg Rita Levi-Montalcini neurologe 1 augustus 2001 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied[3] 30 december 2012
(overleden)
Emilio Colombo politicus 14 januari 2003 Verdiensten op maatschappelijk gebied 24 juni 2013
(overleden)
Mario Luzi dichter 14 oktober 2004 Verdiensten op literair en artistiek gebied 28 februari 2005
(overleden)
Presidente Napolitano.jpg Giorgio Napolitano politicus 23 september 2005 Verdiensten op maatschappelijk gebied 15 mei 2006
(gekozen tot Presidente della Repubblica)

opnieuw senator sinds 14 januari 2015

Sergio Pininfarina industrieel 23 september 2005 Verdiensten op maatschappelijk gebied 3 juli 2012
(overleden)

Genomineerd door Giorgio Napolitano[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Mario Monti (from the 2010 Financial Times and Goldman Sachs BBYA.jpg Mario Monti econoom 9 november 2011 Verdiensten op wetenschappelijk en maatschappelijk gebied in ambt
Claudio Abbado - L'Aquila - 2012 - 2.jpg Claudio Abbado dirigent 30 augustus 2013 Verdiensten op artistiek gebied 20 januari 2014
(overleden)
Elena Cattaneo neurologe 30 augustus 2013 Verdiensten op wetenschappelijk gebied in ambt
Renzo Piano cropped.jpg Renzo Piano architect 30 augustus 2013 Verdiensten op artistiek gebied in ambt
Carlo Rubbia.jpg Carlo Rubbia natuurkundige 30 augustus 2013 Verdiensten op wetenschappelijk gebied in ambt

Genomineerd door Sergio Mattarella[bewerken]

Afbeelding Naam Beroep Datum nominatie Reden Einddatum
Liliana Segre overlevende van Auschwitz 19 januari 2018 Verdiensten op maatschappelijk gebied in ambt


Senatoren voor het leven van wetshalve (voormalig Presidenti della Repubblica)[bewerken]

Afbeelding Naam In ambt sinds Tot Reden
De Nicola ritratto.jpg Enrico De Nicola 12 mei 1948 1 oktober 1959 overleden
Luigi Einaudi.jpg Luigi Einaudi 11 mei 1955 30 oktober 1961 overleden
Giovanni Gronchi.jpg Giovanni Gronchi 11 mei 1962 17 oktober 1978 overleden
Antonio Segni.jpg Antonio Segni 6 december 1964 1 december 1972 overleden
Giuseppe Saragat.jpg Giuseppe Saragat 29 december 1971 11 juni 1988 overleden
Giovanni Leone.jpg Giovanni Leone 15 juni 1978 9 november 2001 overleden
Pertini ritratto.jpg Sandro Pertini 23 juni 1985 24 februari 1990 overleden
Cossiga Francesco.jpg Francesco Cossiga 28 april 1992 17 augustus 2010 overleden[4]
Oscar Luigi Scalfaro 3.jpg Oscar Luigi Scalfaro 15 mei 1999 29 januari 2012 overleden
Ciampi ritratto.jpg Carlo Azeglio Ciampi 15 mei 2006 in ambt

Lijst van senatoren voor het leven (in alfabetische volgorde)[bewerken]

De senatoren voor het leven die in ambt zijn, zijn vet weergegeven: