Sovon Vogelonderzoek Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Sovon)
Ga naar: navigatie, zoeken

Sovon Vogelonderzoek Nederland is de belangrijkste Particuliere Gegevensbeherende Organisatie (PGO) voor de ornithologie in Nederland. Zij organiseert en coördineert vogelonderzoek op landelijk niveau volgens gestandaardiseerde, wetenschappelijke criteria en stimuleert de deelname hieraan door zo veel mogelijk vrijwilligers. De vereniging is gevestigd te Nijmegen.[1]

Doelstellingen[bewerken]

De belangrijkste werkdoelstellingen van Sovon zijn:

  • het bepalen van de aantallen en de verspreiding van vogels in Nederland en de veranderingen hierin in de loop van de tijd
  • het verklaren van de waargenomen ontwikkelingen
  • het beschikbaar maken van de onderzoeksresultaten voor natuurbeschermingsbeleid, natuurbeheer en wetenschap.

Projecten[bewerken]

Naar Engels voorbeeld werd in de jaren 1973-1977 gewerkt aan de eerste Nederlandse Broedvogelatlas, die in 1979 gepubliceerd werd.[2] Sindsdien volgt Sovon door middel van monitoringsprojecten de ontwikkelingen in aantallen en verspreiding van Nederlandse vogels. Zo startte Sovon in 1984 het BMP (Broedvogel Monitoring Project), waarbij in vaste steekproefgebieden jaarlijks door een vrijwillige vogelteller alle of juist een aantal geselecteerde broedvogelsoorten worden geïnventariseerd. Voor kolonievogels en zeldzame soorten bestaat het LSB (Landelijk Soortonderzoek Broedvogels). Voor doortrekkende en overwinterende vogels is er het PTT (Punt-Transect-Tellingenproject) waarbij op 20 vaste punten langs een vaste route iedere winter tellingen worden uitgevoerd. Sinds de eeuwwisseling zijn er steeds meer projecten van de grond gekomen, gericht op het toepasbaar en bruikbaar maken van basisgegevens voor beleid, beheer en bescherming. Een speerpunt is de ontwikkeling en het gebruik van het programma AVIS. Dit is in 1995 ontwikkeld in samenwerking met Staatsbosbeheer (SBB) en laat de potenties van terreinen zien door koppeling met referentiegebieden. Ook zijn in opdracht van de Vogelbescherming rapporten vervaardigd over populatieveranderingen bij weidevogels en bij sommige zwaluwsoorten. Voorts is in eendrachtige samenwerking met Vogelbescherming Nederland een nieuwe rode lijst voor Nederland opgesteld.

Organisatiestructuur[bewerken]

Sovon is een particuliere vereniging en vormt een bundeling van duizenden waarnemers die, vaak in hun vrije tijd, tellingen verrichten. De coördinatie van tellingen en projecten vindt plaats op het bureau van Sovon Nijmegen waar nu zo'n zestig mensen werken. Voor een goede coördinatie op regionaal niveau is Nederland opgedeeld in twintig districten met elk een eigen districtscoördinator, die verantwoordelijk zijn voor de communicatie tussen de vrijwilligers en Sovon. Viermaal per jaar worden de medewerkers, leden en belangstellenden op de hoogte gehouden van projecten, resultaten en nieuwe ontwikkelingen middels het blad Sovon-Nieuws, dat door Sovon wordt samengesteld. Verder geeft Sovon samen met de Nederlandse Ornithologische Unie (NOU) het blad Limosa uit, een veldornitholgisch tijdschrift gewijd aan vogelonderzoek in Nederland. Daarnaast is er ieder jaar (eind november) de Landelijke Dag, de beste gelegenheid waarop waarnemers en Sovon-medewerkers met elkaar van gedachten kunnen wisselen. Veel waarnemers zijn aangesloten bij een vogelwerkgroep. Zo’n vogelwerkgroep organiseert regionaal of lokaal onderzoek, verzorgt excursies en lezingen, doet aan opleiding voor nieuwe vogelaars en geeft vaak een eigen tijdschrift uit. Het grootste deel van deze werkgroepen en verenigingen is lid van Sovon. Naast de afdeling, die verantwoordelijk is voor de verschillende monitoringsprojecten is enkele jaren geleden bij Sovon de afdeling ‘Onderzoek & Internationale Zaken’ in het leven geroepen. De afdeling verricht studies naar aanleiding van intern of extern gestelde onderzoeksvragen. Deze vragen hebben betrekking op het hele scala van onderwerpen waarmee Sovon zich bezighoudt:

  • de verspreiding van vogelsoorten
  • de aantallen waarin ze voorkomen
  • de veranderingen in de aantallen of de verspreiding
  • de oorzaken van de waargenomen veranderingen

De studies variëren van het opzetten of evalueren (zowel van methoden als resultaten) van meetnet- en verspreidingsonderzoek, tot gericht verklarend onderzoek en graadmeterontwikkeling. De door vrijwilligers aangedragen gegevensbestanden vormen de basis van het onderzoek, zo nodig aangevuld met speciaal opgezet (veld)onderzoek. Verder heeft Sovon nog de afdeling ‘Inventarisaties en Beheer’. Deze afdeling houdt zich bezig met het uitvoeren van grootschalige broedvogelinventarisaties en het vertalen van vogelgegevens naar het beheer. Jaarlijks wordt een flinke oppervlakte aan natuurterreinen onderzocht door professionele veldmedewerkers. Hierbij richt men zich vooral op schaarsere en kwetsbare ('beheerrelevante') vogelsoorten. De vogelgegevens worden o.a. verzameld in opdracht van Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten en dienen ertoe om het gevoerde beheer te evalueren en het beheer voor de komende jaren uit te stippelen. Om de vertaling van broedvogelgegevens naar het beheer op een verantwoorde wijze uit te voeren heeft Sovon in samenwerking met Staatsbosbeheer een Avifauna Inventarisatie en evaluatiesysteem (AVIS) ontwikkeld.

Sovon maakt deel uit van de Stichting VeldOnderzoek Flora en Fauna (VOFF), een samenwerkingsverband van tien PGO's.

Zie ook[bewerken]


Externe link[bewerken]