Gooise r: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
2 bytes toegevoegd ,  11 jaar geleden
k
cursief gesloten
(nog een)
k (cursief gesloten)
De '''Gooise r''' is de [[Uitspraak van de r in het Nederlands|uitspraak van de letter r]] zoals men die, althans in naam, vooral in de Nederlandse streek [[het Gooi]] (provincie Noord-Holland) bezigt. Tegenwoordig is dit echter een wijdverbreide uitspraak van deze letter, die vooral in de Nederlandse [[media]] en in de [[Randstad (gebied)|Randstad]] voorkomt en verder in alle andere delen van [[Nederland]].<ref>[http://player.nos.nl/index.php/media/play/tcmid/tcm:5-495678/ Gesprek met onderzoekster Jessica Koppers over Gooise 'r' onder Friese jongeren]. [[NOS.nl]], 25 maart 2009</ref> Het betreft hier overigens niet het [[Goois]]e [[dialect]] zoals dat oorspronkelijk werd gesproken.
 
Kenmerkend is de reductie van de r: voor klinker wordt de letter als een huig-r gerealiseerd ([ʀ]), voor medeklinkers en aan het eind van een frase treedt een tong-r op die niet trilt (zogenaamde ''[[approximant]]'' [ɹ]: ''daajdooj''), of zelfs volledig geëlideerd wordt (''daadoo''). De onhoorbare r behoudt dan echter wel de normale invloed op omliggende klanken, die sterk kan zijn (''weet''/''weer'', ''dood''/''door'') of zwak (''daad''/''daar''). Een zodanig gevormd ''daadoo'' heeft in de optiek van [[fonetiek|fonetici]] dan ook heel andere klinkers dan ''halo''.
 
De Gooise r is sterk sociologisch gebonden: ze wordt eerder met de Randstad dan met de periferie geassocieerd, eerder met jongeren dan met ouderen en eerder met hogere dan met lagere sociale klassen, en eerder met vrouwen dan met mannen.<ref>Stroop 1998</ref>
13.243

bewerkingen

Navigatiemenu