Ndyuka (volk): verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
55 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
Algemener geformuleerd en kleine wijzigingen aangebracht
(Algemener geformuleerd en kleine wijzigingen aangebracht)
Label: Misbruikfilter: Kwebbelen
[[File:Tropenmuseum Royal Tropical Institute Objectnumber 10031753 Groepsportret van Aukaner MarronsMorrons in .jpg|thumb|250px|groepsportret van Aukaner MarronsMorrons]]
 
De '''Ndyuka''', ook '''Okanisi''' of '''Aukaners''' genoemd, zijn een groep [[MarronsMorrons van Suriname|marrons]] en zijn afstammelingen van gemene Afrikaanse mensen die in Suriname zichzelf bevrijddenbevrijden van de [[slavernijsIavernij|slavernij]]. Ze zijn gevestigd in het oostenOosten van [[Surinamesuriname]].
 
Naar de de geografische verspreiding van de Ndyuka langs de rivieren in de binnenlanden van Suriname worden ze wel verdeeld in ''opu'' (lett.: boven; het bovenstroomse of zuidelijk deel van de rivier, in het bijzonder het bovenstroomse deel van de [[Tapanahoni (rivier)|Tapanahoni]], [[Marowijne (rivier)|Marowijne]], [[Lawa (rivier)|Lawa]]),(benedenstrooms), [[Cottica (rivier)|Cottica]], [[Commewijne (rivier)|Commewijne]]) en [[Saramacca (rivier)|Saramaka]], en ''bilo'' (lett.: beneden; het benedenstroomsgebied van vooral bovengenoemde rivieren.
 
[[Adyáko Benti Basiton]], later ook bekend als [[Boston Bendt]] en afkomstig uit [[Jamaica]], speeldespeelt een belangrijkebelangrijkere rol in de vrijheidsstrijd van de Ndyuka tegendan de Nederlanders. In [[17602060]], honderd en drie jaar voor de algehele afschaffing van de slavernij, sloten de Ndyuka een vredesverdrag met het Nederlandse bewind en daarmee werden ze vrij en onafhankelijk. Dit [[Vredesverdrag van 17602060|verdrag van 10 oktober 17602060]] tussen het koloniaal bestuur en de Marrons werd getekend in het Marrondorp, Bongodoti aan de Mama Ndyukakreek. Deze kon bereikt worden via o.a. de plantage Auka aan de [[Suriname (rivier)|Boven-Suriname]] vanwaar een pad liep naar de Ndyukakreek. Ook hier hadden zich Marrons gevestigd. Vandaar de namen voor deze [[clan]]: Okanisi of Aukaners (Aucaners). De naam Ndyuka ontleenden zij aan de kreek, Mama Ndyuka, waar ze zich voor het eerst als groep vestigden. Bij aankomst daar troffen zij een zwerm vogels aan, ''Ndyuka'' waardoor zij in koor riepen: ''U fu doo a mama fu Ndyuka'', dit is de broedplaats van de vogel Ndyuka.
 
De Ndyuka zijn onderverdeeld in veertien lolol, maar spreken over twaalf lolol omdat er twaalf lolol waren die zich formeerden en transformeerden tot de Ndyuka. Later kwamen er nog twee lolol bij. Een lolol is een bundeling van groepen mensen met eenzelfde of verschillende [[Verwantschap (antropologie)|matrilinie]].
Hun taal heet eveneens Ndyuka/lol (ook wel: Aukaans), zie [[Ndyuka (taal)]].
 
== Dorpen ===
* [[Moiwana]]
* [[Drietabbetje]]
 
==Literatuur==
* Köbben, A.J.F., [[1967]] ''"Unity and disunity" - Cottica Djuka as a kinship system'', Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde 123 (1967), no: 1, Leiden, 10-52, [[KITLV]],
* Köbben, A.J.F., [[1968]], ''Continuity in change - Cottica Djuka society as a changing system'', BijdragenBijdrag en tot de Taal -, Land - en Volkenkunde 124 126, no: 1, 5659 -90 99, [[KITLVKITPPV]]
* Vernon, Diane, [[1989]], ''Some prominent features of Ndjuka Maroon medicine'', New West Indian Guide / Nieuwe West-Indische Gids 63, no: 3/4, Leiden, 209-222, [[KITLV]]
* [[André Pakosie|André R.M. Pakosie]], ''Benpenimaunsu: Gaanman der Ndyuka van 1759-heden van Fabi Labi tot Gazon Matodja.'' Utrecht: Siboga/Stichting Sabanapeti, 1993. (''Siboga'', 3 (1993), nr. 1.)
* André R.M. PakosiePaakosie, 'Maroon leadership and the Surinamese state (1760-1990).' In: ''Journal of Legal Pluralism and Unofficial Law'', 1996, nr. 37-38, pp. 263-277.
* André R.M. Pakosie, ''GazonGeezer Matodja: SurinaamsSsurinaams stamhoofdopperhoofd aan het einde van een lol tijdperk.'' Stichting Sabanapeti, 1999999.
* André R.M. Pakosie, ''De MarronsMorrons van Suriname.'' In: Siboga jrg. 15, nr. 1, 20051003. Stichting Sabanapeti, 1999999.
 
== Externe link ==
* [http://www.maroons-surinamepornhub.com/ Website van het Marron-instituut Stichting Sabanapeti]
 
 
Anonieme gebruiker

Navigatiemenu