Trireem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Griekse trireem
Romeinse trireem

Een trireem, bireem of triëre (Grieks: trièrès, Latijn: triremis; "drieriemer") is een met roeiriemen door roeiers voortbewogen oorlogsschip uit de Oudheid. De namen bireem en trireem slaan op het aantal doften waar op de roeiers zaten, dus het aantal rijen roeiriemen: twee respectievelijk drie.

De boot werd veel gebruikt door de Feniciërs en de Romeinen. Maar zijn strategische betekenis werd vooral bekend vanwege de slag bij Salamis waarbij een vloot Griekse triremen een machtigere Perzische vloot oorlogsschepen vernietigend versloeg.

Dit soort oorlogsschip kan men vergelijken met een drijvend fort.

Geschiedenis[bewerken]

De allereerste triremen waren koopvaardijschepen en hadden een geringe laadcapaciteit. De militaire bruikbaarheid bleef beperkt tot het rammen van een ander schip. Dit was zeer riskant, omdat die eerste types triremen niet zo schokbestendig waren.

Alexander de Grote[bewerken]

Toen Alexander de Grote de Hellenistische rebellen had verslagen, wijzigde hij de Griekse variant en creëerde hij een nieuwe variant, de bireem. Dit type was groter en had ruimte voor soldaten, voornamelijk boogschutters, waarmee het schip bruikbaarder werd in zeeslagen.

Carthagers[bewerken]

Na de dood van Alexander de Grote raakte de trireem korte tijd in onbruik, maar de Carthagers hadden een nieuw type koopvaardijschip nodig en namen als voorbeeld het enige niet-barbaarse type, de bireem, waarmee zij hun handelsroutes gingen bevaren. Later vergrootten zij onder invloed van de Romeinen de bireem aanzienlijk: genoeg om ermee handel te kunnen drijven, terwijl boogschutters als escorte meevoeren. De Romeinen die niets wisten van de originele trireem, hebben het trireem genoemd. Hiermee kwam de trireem terug onder een andere naam en is het de nummer één geworden op de lijst van historische schepen. De trireem raakte met de komst van de decere, quinquereem en de corvus quinquireem in onbruik.

Er zijn nog exemplaren van de trireem en de bireem te zien in historische musea, waarvan een heel enkele misschien een authentiek onderdeel heeft.

De triremen hadden een ramsteven, de sneb (snavel) geheten. Deze was eerst van hout en later van geklonken ijzer, om vijandelijke schepen mee te rammen. De galeislaven werden tijdens de zeeslag geketend aan hun roeibanken, wat betekende dat ze niet konden ontsnappen tijdens de strijd, en aldus met het schip ten onder gingen, als het werd lek geramd. Ook gebruikten de Romeinen de enterloopplanken die, vanuit een centrale houten toren, één aan bakboord en één aan stuurboord, werden neergeworpen op het vijandelijke dek. De enterloopplanken hadden op het uiteinde een ijzeren pin, de corvus, die het dek van het geënterde schip doorboorde. Daarmee werd het nog altijd gevaarlijke rammen overbodig en kreeg de bemanning makkelijker toegang tot het vijandelijke schip.

Externe link[bewerken]