Valide sultan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een achttiende eeuws portret van een Valide Sultan, geschilderd door Jean Baptiste Vanmour.

Valide sultan (Osmaans: والده سلطان, letterlijk: moeder sultan) was de titel die gegeven werd aan de legale moeder van de heersende sultan van het Ottomaanse Rijk. De titel werd voor het eerst gebruikt in de zestiende eeuw voor Ayşe Hafsa Sultan, de moeder van Suleyman I. De moeders die overleden voor de troonsbestijging van hun zoon werden dan ook niet als Valide Sultan aangeduid. In uitzonderlijke gevallen verkregen ook stiefmoeders en grootmoeders de titel.

Positie[bewerken]

Na de functie van sultan was de positie van de Valide sultan wellicht de meest belangrijke in het Ottomaanse Rijk. Zo had ze veel invloed op de zaken in het rijk. Ook in het hof had ze veel macht en had ze haar eigen vertrekken en hofhouding. Ze hadden ook veel financiële voorzieningen waarmee ze veel bouwprojecten financierden. Toen in de zeventiende eeuw een reeks kinderlijke en incompetente sultans regeerden reisde de macht van de Valide sultans tot nieuwe hoogtes.

Lijst[bewerken]

Naam Geboortenaam Afkomst Vanaf Tot Sultan
Ayşe Hafsa Sultan
حفصه سلطان
Dochter van khan Meñli I Giray 30 september 1520 19 maart 1534 Suleyman I
Nurbanu Sultan
نور بانو سلطان
Cecilia Venier Baffo of Rachel Venetiaans, Joods of Grieks 15 december 1574 7 december 1583 Murad III
Safiye Sultan
صفیه سلطان
Onbekend Albaans 15 januari 1595 22 december 1603 Mehmed III
Handan Sultan
خندان سلطان
Onbekend Waarschijnlijk Grieks 22 december 1603 9 november 1605 Ahmed I
Halime Sultan
حلیمه سلطان
Abchazisch 22 november 1617 10 september 1623 Mustafa I
Kösem Sultan
ماه پیکر كوسم سلطان
Anastasia Grieks 10 september 1623 2 september 1651 Murad V
Ibrahim I
Mehmed IV (kleinzoon)
Turhan Hatice Sultan
ترخان خدیجه سلطان
Nadia Roethenisch 2 september 1651 4 augustus 1683 Mehmed IV
Aşub Sultan
صالحه دل آشوب سلطان
Onbekend Onbekend 8 november 1687 4 december 1689 Suleiman II
Rabia Sultan
رابعه گلنوش سلطان
Evmania Voria Grieks 6 februari 1695 6 november 1715 Mustafa II
Ahmet III
Saliha Sultan
صالحه سلطان
Onbekend Onbekend 20 september 1730 21 september 1739 Mahmut I
Şehsuvar Sultan
شهسوار سلطان
Maria Russisch 13 december 1754 april 1756 Osman III
Mihrişah Sultan
مهر شاه سلطان
Agnes Georgisch 7 april 1789 16 oktober 1805 Selim III
Sineperver Sultan
سینه پرور سلطان
Sonia Bulgaars 29 mei 1807 28 juli 1808 Mustafa IV
Nakşidil Sultan
نقش دل سلطان
Onbekend Georgisch 28 juli 1808 22 augustus 1917 Mahmut II
Bezmiâlem Sultan
بزم عالم سلطان
Suzi Georgisch 2 juli 1839 2 mei 1853 Abdülmecit
Pertevniyal Sultan
پرتو نهال سلطان
Hasna Circassisch 25 juni 1861 30 mei 1876 Abdülaziz
Şevkefza Sultan
شوق افزا سلطان
Vilma Georgisch 30 mei 1876 17 september 1889 Murat V
Perestu Sultan
رحيمه پرستو سلطان
Rahime Gogen Circassisch 31 augustus 1876 11 december 1904 Abdülhamit II (stiefzoon)

Bronnen[bewerken]

  • A. D. Alderson (1956): The Structure of the Ottoman Dynasty, Oxford: Clarendon.
  • Godfrey Goodwin (2001): The Private World of Ottoman Women, Saqi Book, ISBN 0-86356-745-2.
  • Leslie P. Peirce (1993): The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. New York: Oxford University Press, Inc. ISBN 0-19-507673-7.