Vetluis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Vetluis, ook bekend als wasluis, is vettige substantie die bij het wassen achterblijft in de wasmachine. Het is geen luis, maar vervuiling die ontstaat doordat lichaamsvet, haar en huidschilfers een reactie aangaan met wasmiddel. Het is een voedingsbodem voor bepaalde bacteriën.

Oorzaak[bewerken]

Bij het wassen van kleding, beddengoed, en dergelijke in wasmachines blijven er altijd zeepresten en organisch materiaal achter, zoals lichaamsvetten, huidschilfers en haren. Bij het wassen op temperaturen van minder dan 40°C kunnen zich hierin bacteriën ontwikkelen. Deze bacteriën laten een onprettige geur achter in gewassen kleding en er kunnen verkleuringen en vlekken ontstaan. Ook kan door de vervuiling schade ontstaan aan de wasmachine.

De grijze drab van de zeepresten en organische stoffen is eerst niet zichtbaar aan de binnenkant van de wastrommel. In de loop der tijd kan men vetluis wel zien in bijvoorbeeld in de rubberen afsluitring rond de deuropening en in de pomp, afvoerslang en de slang naar de niveauregeling (pressostaat). Goed schoonmaken vereist demontage van deze slangen.

Moderne wasmachines met een hoog energie-label hebben meer last van wasluis omdat zij met minder water en op lagere temperatuur wassen. Ook de wasmiddelen zijn veranderd: de fosfaten zijn vervangen door silicaten (een soort klei).

Deze ontwikkelingen op het gebied van wasmiddelen en energiegebruik lopen parallel aan de ontwikkelingen in het wasmachine-ontwerp. Vrijwel alle wasmachinefabrikanten maken tegenwoordig gebruik van een lichtmetalen (aluminium) trommelkruis. Het trommelkruis vormt de verbinding van de as met de achterwand van de trommel. Dit (meestal driebenige) trommelkruis bevindt zich tijdens het wassen voortdurend in contact met water. De ruimte tussen het trommelkruis en de trommel en de holtes in het profiel van het trommelkruis, vormen een ideaal hechtingsoppervlak voor vetluis waarin bepaalde bacteriesoorten zich kunnen vermeerderen. De bacteriën scheiden een zuur af dat op den duur het aluminium van het trommelkruis kan aantasten.

Voorkomen[bewerken]

De bacteriën in de vetluis worden vernietigd als men wast op 75°C. Een manier om wasluis tegen te gaan is een keer per maand een wasbeurt te doen op de hoogst mogelijke temperatuur, meestal 90 °C. Extra water, minder wasmiddel, en af en toe wisselen van wasmiddelmerk helpt ook.

Veel wasmiddelen, vloeibaar of in poedervorm, houden de vorming van vetluis niet tegen. Ook het toevoegen van extra wasmiddel verhelpt het probleem niet, maar verergert de zaak omdat dan meer voedingsbodem (silicaat-klei) beschikbaar komt.

Verwijderen van vetluis[bewerken]

Een afdoende methode om vetluis te verwijderen en te weren is om maximaal eenmaal per halfjaar, de wasmachine op de volgende manier te behandelen:

  • Programma (zonder was) draaien op minimaal 75°C met twee kopjes soda erbij en extra water.
  • Daarna nog een keer hetzelfde programma, maar nu met een halve liter schoonmaakazijn (16% azijnzuur).

Het gebruik van zuren (azijnzuur, citroenzuur) of een base (soda) om te proberen het geurprobleem op te lossen, kan andere problemen veroorzaken: deze middelen kunnen schade veroorzaken aan het binnenwerk van een wasmachine. Zolang men ze niet te vaak en beslist niet samen toepast en geen hoge concentraties kiest zijn deze middelen wel effectief.

Het combineren van zuren (azijn) en basen (soda) in een wasgang is zinloos en zelfs gevaarlijk. De stoffen neutraliseren elkaar in een chemische reactie.