Willem Frederik Büchner

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Willem Frederik Büchner
Portret van Willem Frederik Buchner (ca 1840)
Portret van Willem Frederik Buchner (ca 1840)
Algemene informatie
Geboren Reinheim, 9 december 1780
Overleden Gouda, 2 augustus 1855
Beroep stadsarts
Bekend van publicaties volksgezondheid
Handtekening
Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Willem Frederik Büchner (Reinheim, 9 december 1780 - Gouda, 2 augustus 1855) was stadsarts van Gouda en heeft daar voor de volksgezondheid grote betekenis gehad.

Leven en werk[bewerken]

Büchner werd in Duitsland geboren als zoon van Jacob Karel Büchner en Wilhelmina Magdalena Söhnlein. Op 21-jarige leeftijd promoveerde hij tot medisch en chirurgisch doctor te Würzburg en werd na zijn promotie benoemd tot stadsdokter te Gouda (in 1802). Hij volgde Hugo Verveer op, die was komen te overlijden.

Büchner trouwde op 22 april 1804 in Gouda met Elisabeth Polijn, dochter van de niet onbemiddelde Hermanus Polijn en Woutera Buytenhuys. Uit dit huwelijk werden zeven kinderen geboren.

Voor de bevolking van Gouda in de negentiende eeuw heeft de stadsarts Willem Frederik Büchner grote betekenis gehad onder andere door zijn strijd tegen besmettelijke ziektes. Hij ijverde voor verbetering van de woonomstandigheden, die in die tijd uitermate slecht waren, zeker voor de werkende bevolking. Hij had oog voor het effect van de sterk vervuilde stadsgrachten op de volksgezondheid en drong daarom aan op verbetering van het drinkwater.

Hij maakte zich ook zorgen over de ondervoeding van een groot deel van de Goudse bevolking en streed tegen het drankmisbruik (dat in die periode ook in Gouda hoog was). Tevens trachtte hij de werkomstandigheden van de Goudse arbeiders te verbeteren. In zijn Bijdragen tot de geneeskundige topografie en Statistiek van Gouda (1842) liet hij zien dat de gemiddelde leeftijd van een Gouwenaar - in 1840 niet meer dan 21,4 jaar - beduidend lager lag dan elders in Europa.

Naast zijn functie van stadsarts was hij ook gedurende een reeks van jaren lid van de gemeenteraad van Gouda en was hij voorzitter van de 'Commissie tot Geneeskundig Toevoorzigt'. In 1847 kwam Büchner, samen met een achttal andere raadsleden, in conflict met de toenmalige burgemeester Blanken over de stedelijke financiën. Het conflict liep hoog op en de desbetreffende raadsleden, inclusief Büchner, zagen zich genoodzaakt om in 1849 hun ontslag aan te bieden. In een door hen geschreven pamflet kwam Blanken er niet al te best van af. Door deze kwestie werd Blanken op zijn beurt in 1850 ontslagen als burgemeester.

Bibliografie[bewerken]

  • Verhandeling over de dronkenschap, bijzonder over de maatregelen, die, ter wering van deze ondeugd, in vroegere tijden, bij onderscheiden volken, zijn genomen (zonder vermelding van plaats, jaar en uitgever)
  • Verhandeling over de middelen ter voorkoming en beteugeling van heerschende ziekten bij uitgestrekte droogmakerijen (zonder vermelding van plaats, jaar en uitgever)
  • Verhandeling over den invloed der Noord-Hollandsche droogmakerijen na 1608 op de gezondheid der ingezetenen, Utrecht (1826)
  • Wenken en raadgevingen betreffende den Aziatischen braakloop, aan zijne stadgenooten, Gouda (1832)
  • Aanteekeningen en opmerkingen betrekkelijk den Aziatischen braakloop te Gouda, Amsterdam (1833)
  • Verslag van de epidemie der kinderpokken, gedurende de jaren 1831 en 1832 te Gouda waargenomen : benevens aanteekeningen en opmerkingen betreffende de kinder- en koepokken, Amsterdam (1833)
  • Geneeskundig handboek voor beginnende kunstoefenaren (drie delen in zes banden), Amsterdam (1821-1839)
  • Waarneming eener hoogst zelden voorkomende ziekte, met afscheiding van eene blauwe kleurstof door de huid, Gouda (1841)
  • Bijdragen tot de geneeskundige topographie en statistiek van Gouda, Gouda (1842)
  • Bijdragen tot de geneeskundige topographie en statistiek van Gouda, bezorgd en ingeleid door N.D.B. Habermehl, Delft, 2007

Varia[bewerken]

  • In Gouda is (in 1961) het Büchnerpad naar hem genoemd.