Übermensch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een übermensch is een type mens dat hoger wordt aangeschreven dan de gewone mens. Friedrich Nietzsche introduceerde het begrip.

Herkomst[bewerken]

De term was toen echter niet nieuw. Voor het eerst duikt deze op in de strijd die door en om de Hervorming ontstond, ironisch gebruikt door de aanhangers van Luther. Vandaar springt de term over naar theologische geschriften uit de zeventiende en achttiende eeuw, en ook bij Herder treft men deze meermalen aan, terwijl Goethe de term gebruikt in zijn Urfaust.

Nietzsche[bewerken]

Nietzsche pleitte voor meer individualisme in plaats van kuddegeest. De übermensch is diegene die zichzelf durft los te maken van het systeem en op zichzelf steunt. Daarbij meende Nietzsche dat de mens van nu slechts een schakel is, een ontwikkelingsfase tussen een dier en de übermensch die we eigenlijk bedoeld zijn te worden: een boven alle irrationaliteit staand groots wezen. In zijn boek "Also sprach Zarathustra" schrijft Nietzsche: "De übermensch staat tot de mens als deze tot de aap" en "de mens is een koord gespannen tussen de übermensch en het dier". Men zou daaruit de conclusie kunnen trekken dat Nietzsche bedoelde dat in de mens van nu de spanning tussen het "dierlijke" en "bovenmenselijke" voelbaar is.

Nationaalsocialisme[bewerken]

Wanneer het nationaalsocialisme in de twintigste eeuw gebruik maakt van de term, wordt het begrip 'übermensch' via het sociaal darwinisme aan ras gekoppeld. Dit had weinig te maken met Nietzsche's oorspronkelijke interpretatie. De nazi's bedachten als tegenhanger het begrip untermensch. Daarmee riepen ze een begrippenpaar in het leven dat bij Nietzsche niet voorkomt.