Also sprach Zarathustra (boek)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Friedrich Nietzsche
Titelblad van "Also Sprach Zarathustra" in een Duitse uitgave.

Also sprach Zarathustra (nl: Aldus sprak Zarathoestra) is een boek van Friedrich Nietzsche, de meester van het weldoordachte aforisme. Het is een filosofische roman met uiterst kernachtige uitspraken die iedereen aan het denken kunnen zetten, omdat het gewenste onderwerpen onder de aandacht brengt.

Verhaal[bewerken]

Toen Zarathustra dertig jaar oud was, verliet hij zijn geboortegrond en trok zich terug in de bergen ('Als Zarathustra dreissig Jahre alt war, verliess er seine Heimat und den See seiner Heimat und ging in das Gebirge'). Na tien jaar verlaat hij de plek van zijn kluizenaarschap en mengt zich onder de mensen (later) in gezelschap van zijn wijze slang en adelaar ('Also begann Zarathustras Untergang'). Zarathustra heeft het niet zo op met de gemiddelde mens, die hij beschouwt als een soort evolutionair noodzakelijk stadium tussen aap en "Übermensch". En dat "doel" predikt hij, het worden van de übermensch.

We zijn op weg dat te worden wat we bedoeld zijn te worden (de als het ware "goddelijke" übermensch), maar we zijn er nog lang niet, zo ongeveer laat zich het algemene beeld van Nietzsche schilderen in de bedoeling van dit werk.

Wie wel eens verbijsterd is geweest over de "aantrekkelijkheid" van een ongeval, qua kijkers, hoeft slechts enkele pagina's in dit in 1883-1885 geschreven boek te lezen om te merken dat het toen al niet anders was. Zarathustra protesteert en vraagt mensen openlijk of ze "medelijden" niet verwarren met het "wellustig kijken naar lijdende mensen".

Het is een fulminatie tegen het egoïsme "Ketzer wirst du dir selber sein" en werpt anderzijds juist terug op de authentieke eigenwaarde richting "übermensch" die men diende te vinden.

Also sprach Zarathustra is een meesterwerk vol "wijsheden-in-een-enkele-zin" en vol tot nadenken en heroverwegen uitdagende onderwerpen, omdat niets is zoals het lijkt. Dit komt doordat er veel méér achter zit dan wij, als tussenstadium tussen aap en übermensch, denken.

De waarheid is grootser en de mens zal grootser worden; als een werkelijke übermensch, eerst, zal de mens zijn ware bestemming weten te hebben gevonden. Maar dan moet dat huidige gewrocht van half-übermensch wel het lef hebben en moed tonen om zich tot übermensch (de ware bestemming van de mensheid) op te richten. Het zal bereikt worden door zich alles opnieuw af te vragen en uit te stijgen boven de dierlijke emoties.

De laatste mens is een concept dat ook in het boek wordt beschreven - een mensengeslacht dat komen gaat en dat niet langer in staat is - en evenmin aangemoedigd is - om scheppend boven zichzelf uit te stijgen. De laatste mens 'heeft het geluk gevonden', en valt daarmee feitelijk met zijn 'doel' samen.

Nietzsche is op zijn best met veel tot denken en overpeinzen gedane stellingen die vaak in eerste instantie "pijn" zullen doen; vandaar zijn vraag om moed.

Trivia[bewerken]

  • De in de jaren '80 van de 20ste eeuw populaire en omstreden goeroe Bhagwan alias Osho (1931-1990) hield aan het eind van zijn leven lezingen aan zijn Rajneesh International University of Mysticism over Nietzsche en Also sprach Zarathustra en publiceerde daarover twee lijvige boeken: Zarathustra : the laughing prophet (1988) [1] en Zarathustra : a god that can dance (1990) [2].

Muzikaal[bewerken]

De Duitse componist Richard Strauss baseerde zich in 1896 op dit boek bij het componeren van het gelijknamige symfonische gedicht; Also sprach Zarathustra. Dit werk werd wereldberoemd toen het begin van het muziekstuk, Sonnenaufgang, door filmregisseur Stanley Kubrick gebruikt werd in de openingsscène van de film 2001: A Space Odyssey.

Ook Elvis Presley gebruikte dit tijdens de opening van diverse concerten.

The Fall verwijst in het nummer Free Range naar zowel "Also sprach Zarathustra" als "2001: A Space Odyssey", bijvoorbeeld in de regels "2001, Also Sprach Zarathustra".

Tijdens een optreden in 1998 in Utrecht van Prince bleek deze muzikant te beschikken over voorspellende gaven. In een van de nummers, 2001: Also Sprach Zarathustra, zong hij de regels: "Osama Bin Laden get ready to bomb" en "America watch out in 2001". [bron?]

Zie ook[bewerken]

Literatuur (o.a.)[bewerken]

  • (de) Gustav NAUMANN Zarathustra-Commentar uitg. Haessel, Leipzig, 4 delen (1899-1901)
  • (de) Reinhard RZEPKA, Judith ANUSCHEWSKI, Werner ANUSCHEWSKI Index zu Friedrich Nietzsche "Also sprach Zarathustra", uitg. Essen (1983) ISBN 3-923955-00-6
  • (de) Annemarie PIEPER Ein Seil geknüpft zwischen Tier und Übermensch" : philosophische Erläuterungen zu Nietzsches erstem "Zarathustra", uitg. Klett-Cotta, Stuttgart (1990) ISBN 3-608-91065-4
  • (en) Gary SHAPIRO Alcyone: Nietzsche on gifts, noise, and women uitg. State University of New York Press, Albany, NY (1991) ISBN 0-7914-0741-1 en 0-7914-0742-X
  • (en) Stanley ROSEN The mask of enlightenment: Nietzsche's 'Zarathustra' uitg. Cambridge University Press, Cambridge (1995) ISBN 0-521-49546-6 en ISBN 0-521-49889-9
  • (de) Peter VILLWOCK Nietzsches "Also sprach Zarathustra" : 20. Silser Nietzsche-Kolloquium 2000, uitg. Schwabe, Basel (2001) ISBN 3-7965-1745-5

Voetnoten[bewerken]

  1. Osho Zarathustra : the laughing prophet : talks on Friedrich Nietzsche's "Thus spoke Zarathustra" (1988), uitg. Rebel Publishing House, Keulen (1988) ISBN 3-89338-008-6 en ISBN 3-89338-013-2
  2. Osho Zarathustra : a god that can dance : talks on Friedrich Nietzsche's Thus spoke Zarathustra Rebel Publishing House, Keulen (1990) ISBN 3-89338-012-4 en ISBN 3-89338-007-8