Ahmad Shah Durrani

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ahmad Shah Baba
Sjah, Emir
Portrait miniature of Ahmad Shah Durrani.jpg
Regeerperiode 1747–1773
Kroning Oktober 1747
Volledige naam Ahmad Khan Abdali
Titels Padshah van het Durranirijk, Bahadur, Ghazi Padshah, Dur-i-Durran (parel der parels), Ghazi
Geloof Soennitisch moslim
Geboortedatum 1722
Herat of Multan
Sterfdatum Juni 1772
Kandahar, Afghanistan
Begraven Kandahar, Afghanistan
Vader Muhammad Zaman Khan Abdali
Moeder Zarghoona Alakozai
Voorganger Nadir Sjah Afshar
Opvolger Timoerr Shah Durrani
Dynastie Durrani, Abdali
Koninklijk huis Durrani

Ahmad (of Ahmed) Shāh Durrānī (Afghaans: احمد شاه بابا) (Herat[1] of Multan[2], 1722 - Kandahar, juni 1772) was de grondlegger van het Durranirijk. Hij wordt gezien als de stichter van de moderne Afghanistan. Hij was tevens de stichter van de Durranidynastie en een dichter. Hij is ook bekend onder de namen Ahmad Khan en Ahmad Shah Abdali. Door de Afghanen wordt hij Bābā ('vader') genoemd.

Jonge jaren[bewerken]

In het jaar 1722 kwam Ahmad Shah Baba ter wereld als Ahmad Khan, zoon van Mohammad Zaman Khan Abdali, de gouverneur van de provincie Herat, en Zarghuna Alakozai. Over Zarghuna (onder de Afghanen ook wel bekend als Zarghuna Anaa of Zarghuna Niaa) is niet veel bekend. Ahmad groeide op in de Abdali-stam. Zijn verhaal begint wanneer hij als tienjarig jongetje de waterpijp zou bezorgen bij oudere gasten in hun hujra (een soort van gastenhuis van de Afghanen). Bij het bezorgen van de waterpijp zou een heet kooltje op zijn hand zijn gevallen. Desondanks zou hij gewoon zijn doorgegaan met het bezorgen van de waterpijp. Ahmad werd later ook zeer gewaardeerd door Nadir Sjah, de toenmalige sjah van Perzië, die hem de bijnaam Dur-e-Durran (hetgeen "parel der parels" betekent) gaf. Nadir werd echter op 19 juni 1747 door Perzen vermoord in Kandahar, waarop Ahmed Shah Baba de stammen opriep om weer onafhankelijk te worden. In oktober 1747 werd hij er tot emir gekroond, waarop hij oorlog begon te voeren tegen het Perzische Rijk, nadat de Perzen hadden geweigerd om Afghanistan als een onafhankelijk staat te herkennen. Zo ontstond opnieuw een zelfstandig rijk rond Afghanistan.

In dienst van Nadir Shah Afshar[bewerken]

Ahmad Shah begon bij het leger van Nadir Sjah als soldaat, maar al snel maakte hij promotie. Hij ontwikkelde zich zo snel dat hij de bijnaam Dur-e-durran (parel der parels) kreeg. Ahmad groeide uit van soldaat tot lijfwacht en tenslotte generaal van Nadir Shah Afshar en werd een gerespecteerde persoonlijkheid.

De dood van Nadir Afshar[bewerken]

Nadir Shah Afshar was samen met zijn troepen en Ahmad Shah onderweg van Isfahan naar India om de jaarlijkse belasting te innen, en ze maakten een tussenstop in Kandahar. Daar sloegen ze hun tenten op, zodat ze konden overnachten. Maar er heerste veel spanning, wanhoop en wantrouwen tussen de Perzen. Op 19 juni 1747 werd Nadir Shah in zijn slaap verrast door een aantal mannen onder leiding van Salah Bey, kapitein van de wacht, die hem doodde met een zwaard. Echter niet voordat Nadir twee van zijn moordenaars kon doden.

Koh-i-Noor[bewerken]

Na de dood van Nadir Shah stuurde zijn vrouw iemand naar de tent van Ahmad Shah Baba met de boodschap of hij naar haar tent wilde komen. Ahmad Shah Baba ging naar haar tent en zij vertelde hem het volgende: ze hebben mijn man vermoord en mijn eer ligt nu in jouw handen. Daarna zou Ahmad Shah gezegd hebben: maak je geen zorgen, ik ben een Afghaan en ik zal je beschermen met mijn leven. Hij zou naar buiten zijn gekomen en tegen Perzen gezegd hebben: jullie hebben Nadir Shah vermoord, daarmee bemoei ik me niet, het is iets tussen jullie onderling. Maar de vrouw van Nadir Shah heeft om mijn bescherming gevraagd en ze valt nu onder mijn bescherming, tot ze weer thuis is. De volgende dag vertrok zij samen met Ahmad Shah en zijn mannen van Kandahar (Afghanistan) richting Mashhad (Perzië). Eenmaal aangekomen in Mashhad wilde de vrouw van Nadir Shah de Koh-i-Noor (diamant van het Noorgebergte, of 'licht van de berg') aan Ahmad Shah Baba geven als cadeau voor zijn loyaliteit tegen over de familie van Nadir Shah. Hij weigerde echter het juweel aan te nemen. Toen zei ze tegen Ahmad Shah Baba 'Het is iets koninklijks en de Perzen zullen het toch van mij afnemen. Ik heb liever dat jij het hebt dan zij.' Deze keer nam hij het aan en ging samen met zijn soldaten terug naar Kandahar.

Afbeeldingen[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • (en) Frank A. Clements: African Americans at war, An Encyclopedia. Conflict in Afghanistan, a historical encyclopedia.
    ABC-CLIO, 2003. ISBN 1-85109-402-4. Online beschikbaar via Google boeken
  • (de) Habibo Brechna: Die Geschichte Afghanistans. Das historische Umfeld Afghanistans über 1500 Jahre.
    vdf Hochschulverlag AG, 2005. ISBN 3 7281 2963 1. Online beschikbaar via Google boeken
Referenties
  1. (en) Frank A. Clements: Conflict in Afghanistan: a historical encyclopedia, 2003 (African Americans at War), blz. 79.
  2. (en) Aḥmad Shāh Durrānī. Encyclopedia Brittanica Geraadpleegd op 18 september 2009