Anticoagulans
Antistollingsmiddelen of anticoagulantia zijn middelen die gebruikt worden om de natuurlijke stollingsneiging van het bloed te onderdrukken.
Anticoagulantia worden in de volksmond vaak bloedverdunners genoemd; deze term is onjuist: ontstold bloed heeft bij het stromen geen andere viscositeit dan wel stolbaar bloed.
Inhoud |
Inleiding [bewerken]
De normale stolling werkt in het normale lichaam effectief om kleine en grote bloedingen te stoppen en er zo voor te zorgen dat er geen overmatig bloedverlies optreedt. In sommige gevallen waarbij de bloedstolling problemen kan opleveren, zoals bij het optreden van trombose, het ondergaan van een heupvervangende operatie of het optreden van boezemfibrilleren kan de natuurlijke bloedstolling worden geremd.
Coumarinederivaten [bewerken]
De natuurlijke bloedstolling wordt geregeld door de aanwezigheid van een aantal stollingsfactoren die met elkaar zorgen voor een normale balans tussen de natuurlijke stollings- en ontstollingsneiging.
De aanmaak van een van de stollingsfactoren die zorgt voor de stollingsneiging is afhankelijk van vitamine K. Coumarinederivaten, zoals Sintrom ofwel acenocoumarol evenals fenprocoumon, op de markt gebracht als Marcoumar, zorgen voor een remming van de vitamine-K-afhankelijke aanmaak van een van de factoren.
De mate van antistolling is bij het gebruik van deze middelen afhankelijk van een groot aantal, veelal niet geheel duidelijk bekende, factoren. Hierdoor is er regelmatig een controle van de mate van antistolling nodig middels een bloedbepaling. Meestal wordt de zogenaamde doordosering verzorgd door een trombosedienst, maar met behulp van een klein meetapparaat kunnen mensen tegenwoordig ook zelf de antistolling regelen, eventueel bijgestaan door telefonisch contact met een trombosedienst. Voor het juiste gebruik van dergelijke apparaten kan men bij een trombosedienst een training krijgen waarna de kwaliteit van de antistolling gewaarborgd is.
Soorten Anticoagulantia [bewerken]
Er zijn verschillende soorten anticoagulantia:
- voor gebruik als geneesmiddel
- heparine en
- coumarinederivaten
- Directe factor Xa inhibitoren, zoals rivaroxaban en apixaban
- Directe trombine inhibitoren, zoals dabigatran en ximelagatran dat in 2004 uit de handel werd genomen wegens leverschade.
- om bloed dat in afnamebuizen wordt afgenomen vloeibaar te houden
- in het speeksel van bloedzuigende dieren om het bloed na de beet vrijelijk te laten stromen, onder andere
- bestanddeel van veel soorten slangengif
- gebruikt als rattengif (warfarine, difenacum, pindon)
Acetylsalicylzuur (aspirine) is geen anticoagulans maar een trombocytenaggregatieremmer, het belemmert het hechten en samenklonteren van de bloedplaatjes.
Controle van antistolling [bewerken]
Bij het gebruik van anticoagulantia moet regelmatig de graad van antistolling worden gemeten. Dit kan gebeuren op de volgende manieren: Controle van:
- de bloedingstijd
- de protrombinetijd
- de recalciferingstijd
- de stollingstijd
- de trombinetijd
Rapport van De Gezondheidsraad over de nieuwe geneesmiddelen [bewerken]
Op 15 mei 2012 bracht de Gezondheidsraad een rapport[1] uit met de titel:
'Nieuwe antistollingsmiddelen: een gedoseerde introductie'
