Ata Kandó
Ata Kandó (Boedapest, 17 september 1913) is een Nederlandse fotograaf van Hongaarse afkomst.
Inhoud |
[bewerken] Jeugd en personalia
Kando werd geboren in Boedapest als Etelka Görög. Ze kwam uit een intellectueel milieu. Haar vader, Imre Görög, was hoogleraar geschiedenis en is één van de grootste vertalers in Hongarije van de Russische literatuur. Haar moeder, Margit Beke, was bekend als belangrijk vertaler van Scandinavische literatuur. Omdat Kando als kind moeite had haar eigen voornaam uit te spreken noemde ze zichzelf Ata. De achternaam Kandó die ze haar leven lang zou houden was die van haar eerste echtgenoot, met wie zij drie kinderen kreeg.
[bewerken] Opleiding en werk
Kando studeerde fotografie in 1935 in Boedapest, onder meer bij de fotograaf Klára Wachter. Tot 1938 werkte zij daar als fotograaf van vooral kinderen maar van dit werk is niets overgebleven. In 1938 opende ze haar eigen studio in Parijs aan de Avenue de l’Opéra. Ze ging in de oorlog werken voor het Amerikaanse persagentschap Magnum. Na de oorlog werkte ze als modefotograaf voor verschillende Parijse modehuizen. Hier ontmoette ze later de fotograaf Ed van der Elsken in 1950 waarmee ze in 1954 naar Nederland verhuisde en trouwde en van wie ze in 1955 van scheidde.
[bewerken] Nederland
In Nederland maakte ze kennis met andere fotografen en samen met Violette Cornelius maakte ze een boek over de Hongaarse vluchtelingen aan de Oostenrijkse grens na het mislukken van de Hongaarse opstand tegen het communisme in 1956. Een jaar later publiceerde ze "Droom in het Woud", een poëtisch fantasie fotoboek waarin haar drie kinderen figureerden. In 1961 maakte ze een reis naar het Amazonegebied in Zuid-Amerika en raakte gefascineerd door het leven van de stammen daar. In 1965 keerde ze terug voor een langer verblijf. Haar foto's met een sterke maatschappelijke betrokkenheid bij de misstanden daar werden tentoongesteld en een boek "Slaaf of Dood" verscheen in 1970. Het vroeg de aandacht voor de vernietiging van het regenwoud en de daarin wonende mensen en hun cultuur. Haar foto's werden wereldwijd tentoongesteld.
[bewerken] Docentschap en exposities
Kandó was ook docent aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en de AKI Academie in Enschede en leidde vele later bekend geworden fotografen op, zoals Koen Wessing en Ad van Denderen. In 2004 was er een speciale expositie in Amsterdam ter gelegenheid van haar 90e verjaardag waarvoor zij zelf een keuze maakte uit haar werk. In Berlijn was in de Hongaarse ambassade een tentoonstelling van haar foto's over de Hongaarse vluchtelingen te zien in 2006. Kando woont momenteel in het Noord-Hollandse Bergen.
