Atisha

Atisha
Atisha
Hoofdambt	Stichter
Religie	Tibetaans boeddhisme
Stroming	Kadampa
Echte naam	Atiśa Dipamkarashrijnana
Geboortedatum	982 (of 980)
Geboorteplaats	Vajrayogini (Bengalen)
Sterfdatum	1054 (of 1052)
Sterfplaats	Lethan (bij Lhasa)
Spiritueel ambt
Ambt	Lama
Periode	ca. 1040-1054
Opvolger	Dromtön
Discipline
Leer	Boeddhisme
Bekend van	Herintroductie boeddhisme in Tibet
Portaal    Tibetaans boeddhisme Religie

Atiśa Dipamkarashrijnana (Vajrayogini (Bengalen), 982 - Lethan (bij Lhasa), 1054, volgens andere studies: 980-1052) was een boeddhistische leraar die het boeddhisme herintroduceerde in Tibet. Hij studeerde en overmeesterde alle tradities van het boeddhisme in India en reisde naar Sumatra om de instructie hoe om de gedachten te ontwikkelen (Tibetaans: blo-ljong). Hij wordt samen met Könchog Gyalpo en Marpa tot de belangrijkste personen gerekend in de Sarma-linies die ontstonden na de onderdrukking van het boeddhisme sinds koning Langdarma.

Biografie

Atisha werd in 980 geboren in Vajrayogini in Bengalen, tegenwoordig Bangladesh en had als kind de naam Chandragarbha. Al vanaf een zeer jonge leeftijd toonde hij een bijzondere aanleg voor Dharma en had meer dan 100 leraren en bestudeerde en praktiseerde alle Boeddhistische scholen: Hinayana, Mahayana en Vajrayana

In 1011 ging Atiśa naar Suvarnadwipa, Sumatra en werd een leerling van Candrakirti die hem twaalf jaar onderwees. Na deze studie keerde hij terug naar India waar hij veel leerlingen had en bekend stond om zijn uitzonderlijke kennis.

Naar Tibet

In Tibet was het Boeddhisme na jaren van onderdrukking weer opgekomen en werd ook beoefend door de koning, echter veel kennis over het boeddhisme was verloren gegaan en bijvoorbeeld vragen of soetra en tantra gecombineerd konden worden, kon niet worden beantwoord.

De koning stuurde daarom twintig leerlingen naar India. Twee leerlingen kwamen terug en vertelden de koning dat soetra en tantra konden worden gecombineerd en dat Atiśa de beste leraar was. De koning probeerde goud bij elkaar te krijgen om Atiśa uit te nodigen, maar werd daarbij gevangengenomen door een vijandige koning. Hij vertelde zijn neef dat hij zich niet om hem moest bekommeren en dat belangrijker was dat Atiśa naar Tibet kwam.

In Tibet aangekomen schreef Atiśa De lamp op het pad van verlichting Lamrim, een korte tekst waarin alle essentiële stappen naar de verlichting aan de orde komen, en samen met zijn beste leerling Dromtön werd de kadam-school opgericht. Uit deze school is later de gelugschool, de grootste stroming binnen het Tibetaans Boeddhisme, ontstaan.

Overlijden

Atiśa was dertien jaar in Tibet en in 1053 overleed hij in Lethan in de buurt van Lhasa. Op 28 juni 1978 werd zijn as overgebracht naar Dhaka, Bangladesh en geplaatst in Dharmarajika Bauddha Vihara.

Geschriften

Atisha schreef, vertaalde en bewerkte meer dan tweehonderd boeken die hebben bijgedragen hebben bij de verspreiding van het boeddhisme in Tibet. Hij heeft diverse Sanskriet manuscripten ontdekt in Tibet en gekopieerd en vertaalde veel boeken uit het Sanskriet naar het Tibetaans. Hij schreef zelf ook diverse boeken over boeddhistische, medische wetenschap en technische wetenschap in het Tibetaans. Hoewel Dipankara verschillende boeken geschreven heeft in het Sanskriet, zijn alleen de Tibetaanse vertalingen bewaard gebleven. Negenenzeventig van zijn composities zijn bewaard gebleven in de Tibetaans vertaling in de Tengyur (bstan-sgyur). Zijn meest belangrijkste boeken zijn:

• Bodhi-patha-pradipa of Bodhipathapradīpa (Tib. Byang-chub lam-gyi sgron-ma)
• Charya-sanggraha-pradipa
• Satya-dvayavatara
• Bodhi-sattva-manyavali
• Madhyamaka-ratna-pradipa
• Mahayana-patha-sadhana-sanggraha
• Shiksa-samuchchaya Abhisamya
• Prajna-paramita-pindartha-pradipa
• Ekavira-sadhana
• Vimala-ratna-lekha

Literatuur

• De lamp op het pad van verlichting
• Gyatso, Tenzin (dalai lama) (2000) De weg naar vrijheid, ISBN 90-254-9849-3 (bevat een eenvoudige samenvatting van het boek van Atisha)

Mediabestanden

Zie de categorie Atisha van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.