Bis(difenylfosfano)methaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bis(difenylfosfano)methaan
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van Bis(difenylfosfano)methaan
Structuurformule van Bis(difenylfosfano)methaan
"Ball and stick" model
"Ball and stick" model
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C25H22P2
IUPAC-naam methyleenbis(difenylfosfaan)
Andere namen dppm
Molmassa 384,39 g/mol
SMILES
P(c1ccccc1)(c2ccccc2)CP(c3ccccc3)c4ccccc4
CAS-nummer 2071-20-7
EG-nummer 218-194-2
Beschrijving wit, kristallijn poeder
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk
[1]Waarschuwing
H-zinnen H315 - H319 - H335[1]
EUH-zinnen geen
P-zinnen P261 - P302+P352 - P305+P351+P338 - P321 - P405 - P501[1]
Fysische eigenschappen
Smeltpunt 118 - 122 °C
Slecht oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Bis(difenylfosfano)methaan (vanuit de Engelse naam 1,1-bis(diphenylphosphino)methane vaak afgekort tot dppm) is een organofosforverbinding met de formule CH2(PPh2)2. De nieuwste regels voor naamgeving van de IUPAC geven aan dat dit type fosforverbindingen als fosfaan wordt beschreven in plaats van als fosforderivaat van, zoals in de Engelse naam, een amine.

Dppm is een wit, kristallijn poeder, dat in de anorganische chemie veel als ligand wordt toegepast.[2] Omdat de binding aan het metaal via beide fosforatomen verloopt gaat het om een bidentaat ligand.

Synthese[bewerken]

Dppm werd voor het eerst gesynthetiseerd uit (Ph2PNa) met dichloormethaan:[3]

Ph3P + 2 Na → Ph2PNa + NaPh
2NaPPh2 + CH2Cl2 → Ph2PCH2PPh2 + 2 NaCl

Naast deze klassieke benadering zijn sindsdien andere methoden beschreven die als voordeel hebben gebruik te maken van minder reactieve uitgangsstoffen (natrium reageert erg snel met luchtzuurstof).

Zuursterkte[bewerken]

De Kz voor de waterstofatomen in de methyleengroep (CH2) in dppm (en vooral in zijn complexen) is relatief groot. Als ligand kan dppm geoxideerd worden tot zijn oxide of sulfide CH2[P(E)Ph2]2 (E = O, S). In deze derivaten is de metghyleengroep zelfs nog zuurder.

Coordinatie-verbindingen[bewerken]

Als bidentaat vormt dppm vierringen met metalen: MP2C. De resulterende ringespanning leidt vaak tot een "ontsnappingsreactie": een verbinding waarin twee metaalatomen direct aan elkaar gebonden zijn, en dppm, nu in een vijfring, aan beide metaalatomen coördineert: M2P2C. Een bekend voorbeeld van deze grope verbindingen is het complex met dipalladiumdichloride, Pd2Cl2(dppm)2. In dit complex is het formele oxidatiegetal voor beide palladiumatomen 1+. Onder invloed van dppm wordt een groep coördimnatieverbindingen gevormd die bekendstaan als A-frame complexen.[7]

Ball-and-stick model van [Pd2Cl2(dppm)2].[8]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c   Bis(difenylfosfino)methaan geraadpleegd op 23 maart 2010
    Via Duitse Wikipedia
  2. Mark G. Humphrey, Jeanne Lee, David C.R. Hockless, Brian W. Skelton, Allan H. White:  Mixed-Metal Cluster Chemistry  Organometallics  12  pag. 3468 (1993) DOI:10.1021/om00033a017  
  3. W. Hewertson, H.R. Watson:  The preparation of di- and tri-tertiary phosphines  J.Chem.Soc.  pag. 1490 – 1494 (1962) DOI:10.1039/JR9620001490  
  4. E.N. Tsvetkov, N.A. Bondarenko, I.G. Malakhova, M.I. Kabachnik:  Synthesis  (3)  pag. 198 – 208 (1986) 
  5. Klaus Sommer:  Cleavage of tertiary phosphines. I.  Zeitschrift fuer Anorganische und Allgemeine Chemie  376  (1)  pag. 37 – 43 (1970) 
  6. K. Issleib, D.-W. Müller:  Chem. Ber.  92  pag. 3175 – 3181 (1959) 
  7. Ana C. Albéniz, Pablo Espinet:  Palladium: Inorganic & Coordination Chemistry  Encyclopedia of Inorganic Chemistry  (2006) ISBN 0470860782  DOI:10.1002/0470862106.ia178  
  8. G. Besenyei, L. Párkányia, E. Gács-Baitza, B. R. James:  Crystallographic characterization of the palladium(I) dimers, syn-Pd2Cl2(dppmMe)2 and Pd2Cl2(dppm)2; solution conformational behavior of syn- and anti-Pd2Cl2(dppmMe)2 and their (μ-Se) adducts [dppmMe=μ-1,1-bis(diphenylphosphino)ethane, and DPPM=μ-bis(diphenylphosphino)methane]  Inorg. Chim. Acta  327  (1)  pag. 179 – 187 (2002) DOI:10.1016/S0020-1693(01)00682-X