Zuurconstante

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
ZUREN en BASEN
Hydroxonium-ion
Algemene begrippen
pH
Zuur-basereactie
Zuur-basetitratie
Zuurconstante
Buffer
Waterevenwicht
Hammett-zuurfunctie
Zuren

Sterk · Zwak · Lewiszuur · Anorganisch zuur · Organisch zuur · Superzuur · Oxozuur · Halogeenzuurstofzuur

Basen

Sterk · Zwak · Lewisbase · Anorganische base · Organische base · Superbase

Portaal  Portaalicoon  Scheikunde
dissociatie van azijnzuur tot acetaat

De zuurconstante is een kwantitatieve maat voor de sterkte van een zuur.

Evenwichtsvoorwaarde[bewerken]

Voor een oplossing van een (zwak) zuur, HZ, in water geldt de evenwichtsvoorwaarde: \dfrac{[\mathrm{H_3O^+}][\mathrm{Z^-}]}{[\mathrm{HZ}]} = K_a

Ka[bewerken]

Soms gebruikt men ook wel K_z met de z van zuur, maar dit veroorzaakt verwarring met de dissociatieconstante van een zout. Daarom gebruikt men vaker K_a met index a van acid, Engels voor zuur.

De zuurconstante is dus niets anders dan de evenwichtsconstante van de dissociatiereactie van het zuur.

Hoe groter de waarde van K_a, des te sterker het zuur.

pKa of pKz[bewerken]

Vaak vindt men ook de pKa- of de pKz-waarde (Ka vanuit het Engelse "acid", Kz vanuit het Nederlandse "zuur"). Dit is, analoog aan de pH-waarde, de negatieve logaritme van K_a: \mathrm{p}K_a = - \log(K_a). Hiervoor geldt hoe kleiner de \mathrm{p}K_a, des te sterker het zuur. De pKa waarde geeft bovendien aan bij welke pH juist de helft van de zuurmoleculen zijn H+ heeft afgestaan. Dit is eenvoudig te controleren: Vul voor [Z] en [HZ] hetzelfde getal in: de gelijkheid geldt dan alleen als [H+] gelijk is aan Ka. Van zowel [H+] als Ka de negatieve logaritme berekenen levert dan uiteraard ook dezelfde waarde op.

pH en de pKa[bewerken]

De evenwichtsvoorwaarde kan herschreven worden als: \mathrm{pH} = \mathrm{p}K_a + \log \frac{[\mathrm{Z^-}]}{[\mathrm{HZ}]}

Deze vergelijking wordt de Henderson-Hasselbalch-vergelijking of ook de bufferformule genoemd.

Wanneer de pKa van een zuur bekend is, en de pH gemeten is, kan berekend worden welk deel van de zuurmoleculen zijn H+ heeft afgestaan.