Zuur-basereactie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
ZUREN en BASEN
Hydroxonium-ion
Algemene begrippen
pH
Zuur-basereactie
Zuur-basetitratie
Zuurconstante
Buffer
Waterevenwicht
Hammett-zuurfunctie
Zuren

Sterk · Zwak · Lewiszuur · Anorganisch zuur · Organisch zuur · Superzuur · Oxozuur · Halogeenzuurstofzuur

Basen

Sterk · Zwak · Lewisbase · Anorganische base · Organische base · Superbase

Portaal  Portaalicoon  Scheikunde

Een zuur-basereactie is een chemische reactie tussen een zuur en een base. Een zuur-basereactie is een evenwichtsreactie en kan er als volgt uitzien:

\mathrm{zuur\ +\ base\ \rightleftharpoons\ zout\ +\ water}

Of er al dan niet een praktisch meetbaar evenwicht optreedt, hangt af van de aard van het zuur (sterk of zwak) en base (sterk of zwak). Een reactie waarvan het evenwicht sterk naar rechts ligt (in bovenstaand voorbeeld aan de kant van zout en water) wordt meestal niet meer van een evenwicht gesproken maar van een aflopende reactie.

Aflopende of niet-evenwichtsreacties[bewerken]

Niet-evenwichtsreacties treden in de praktijk op als uitgegaan wordt van zowel een sterk zuur als een sterke base. Een voorbeeld van een dergelijke zuur-basereactie is de reactie tussen waterstofchloride en natriumhydroxide, waarbij water en natriumchloride ontstaan:

\mathrm{HCl\ +\ NaOH\ \longrightarrow\ H_2O\ +\ NaCl}

Deze reactie is praktisch aflopend, omdat de terugreactie vrijwel onmogelijk is: de beide beginstoffen zijn immers zeer sterk en hydrolyse van natriumchloride is dus onmogelijk.

Evenwichtsreacties[bewerken]

Evenwichtsreacties treden op wanneer er wordt uitgegaan van zwakke zuren en basen. Een voorbeeld is de reactie van azijnzuur en ammonia. Omdat beide stoffen slechts gedeeltelijk gedissocieerd zijn in water, zal er een evenwicht optreden tussen beiden:

\mathrm{CH_3COOH\ +\ NH_3\ \rightleftharpoons\ CH_3COO^-\ +\ NH_4^+}

Het evenwicht is steeds verschoven naar de reactiezijde van het zwakste zuur.

Verdringingsreacties[bewerken]

Een speciaal geval wordt gevormd door de verdringingsreacties, waarbij een sterk zuur of base een zwakkere uit zijn verbindingen verdrijft. Voorbeelden zijn:

\mathrm{CaCO_3\ +\ 2\ HCl\ \longrightarrow\ CaCl_2\ +\ CO_2\ +\ H_2O}

of

\mathrm{NH_4Cl\ +\ NaOH\ \longrightarrow\ NaCl\ +\ NH_3 +\ H_2O}

In deze gevallen is geen sprake van een evenwicht omdat een van de reactieproducten als gas (CO2 resp. NH3) uit het reactiemengsel ontsnapt.

Externe links[bewerken]