Metathese (scheikunde)
Metathesereacties of dubbele uitwisselingsreacties treden vaak maar niet noodzakelijk op in waterig milieu. In het algemeen wordt een chemische reactie een metathese genoemd als het van het volgende type is:
- A-B + C-D → A-D + C-B
waar delen van twee reagerende structuren van plaats wisselen. Een proces als dit kan voorkomen tussen twee anorganische zouten als één van de producten niet oplosbaar is in water, waardoor de reactie voortgestuwd wordt, zoals in de volgende vergelijking:
Een van de belangrijkste reacties in de organische chemie is de alkeenmetathese (vaak simpelweg metathese genoemd), en de verwante alkynmetathese. Bij de alkeenmetathese zorgt een metaalkatalysator ervoor dat twee helften van een olefine van plaats wisselen, bijvoorbeeld:
Definitie Metathesereactie: Een chemische reactie waarbij de reagerende stoffen hun kationen (positieve ionen) en anionen (negatieve ionen) onderling gaan uitwisselen en er een zwak elektrolyt ontstaat waardoor de reactie aflopend is.
De Nobelprijs voor de Scheikunde werd in 2005 toegewezen aan Yves Chauvin (Frankrijk), Richard R. Schrock (VS), en Robert H. Grubbs (VS) voor de ontwikkeling van de metathese in organische synthese (Nobelprijs 2005).
