Natriumhydroxide

Natriumhydroxide
Structuurformule en molecuulmodel
Algemeen
Molecuulformule      (uitleg)	NaOH
IUPAC-naam	Natriumhydroxide
Andere namen	Caustische soda
Molmassa	39,99711 g/mol
SMILES	[OH-].[Na+]
InChI	InChI=1/Na.H2O/h;1H2/q+1;/p-1/fNa.HO/h;1h/qm;-1
CAS-nummer	1310-73-2
EG-nummer	215-185-5
PubChem	6093214
Beschrijving	witte hygroscopische kristallen
Vergelijkbaar met	Kaliumhydroxide
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Carcinogeen	Nee
Hygroscopisch	Ja
Gevaren (H) en voorzorgen (P)	H-zinnen: R35 P-zinnen: S1/2 S26 S37/39 S45
Omgang	Draag veiligheidshandschoenen en een veiligheidsbril
Opslag	In een afgesloten pot, in een vochtvrije omgeving, gescheiden van zuren, metalen en voedingsmiddelen.
EG-Index-nummer	011-002-00-6
VN-nummer	1823
ADR-klasse	Gevarenklasse 8
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	vaste stof
Kleur	Wit
Dichtheid	2,1 g/cm³
Smeltpunt	318 °C
Kookpunt	1390 °C
Oplosbaarheid in water	1090 g/L
Goed oplosbaar in	water
Nutritionele eigenschappen
Type additief	zuurteregelaar
E-nummer	E524
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal    Scheikunde

Natriumhydroxide (caustische soda, bijtende soda of bekend onder de handelsnaam Destop), formule NaOH, is een witte, hygroscopische stof met een smeltpunt van 319 °C en een dichtheid van 2,13 g/cm³. De stof lost onder grote warmteontwikkeling in water op tot natronloog. Opgelost in water is het een sterke base en verdringt zwakkere basen uit hun zouten.

Natriumhydroxide reageert met koolstofdioxide uit de lucht tot natriumcarbonaat en moet daarom in een afgesloten verpakking worden bewaard.

Winning

• Opgelost in water reageren natriumcarbonaat (soda) en calciumhydroxide (gebluste kalk) tot natriumhydroxide en calciumcarbonaat:
  Na₂CO₃ + Ca(OH)₂ → 2 NaOH + CaCO₃
  Het slecht oplosbare calciumcarbonaat wordt uit de oplossing gefilterd. Het goed oplosbare natriumhydroxide bevindt zich in het filtraat.
• Elektrolyse van opgelost natriumchloride tot natronloog, waterstof en chloorgas (chlooralkali-elektrolyse).
• Er bestaan ook andere industriële winningsmethoden:
  • amalgaammethode
  • diafragmamethode
  • membraanmethode

Alle methoden hebben met elkaar gemeen dat er bijkomende reinigings- en concentratiestappen moeten worden doorlopen om watervrij natriumhydroxide te verkrijgen.

Toepassingen

• Fabricage van zeep
• Fabricage van kleurstoffen
• Fabricage van cellulose uit hout en stro
• Fabricage van kunstzijde
• Bewerking van katoen
• Reiniging van vet, olie en petroleum
• Bewerking van bauxiet (voortrap in de productie van aluminium)
• Fabricage van natriumhypochloriet, natriumfosfaat, natriumsulfide en natriumaluminaat
• Productie van gedemineraliseerd water: Regeneratie van ionenwisselaars
• Ontwikkeling van belichte printplaten in de elektronica
• Bestanddeel van gootsteenontstoppers
• Bestanddeel van ontharingsmiddelen
• Bestanddeel van haarontkrullers
• Fabricage van Glucose-fructosestroop
• Productie van lutefisk

Natriumhydroxide wordt in de voedingsmiddelenindustrie toegepast als zuurteregelaar onder het E-nummer E 524.

Veiligheid

•  International Chemical Safety Card van Natriumhydroxide

Natriumhydroxide is een bijtende stof die huid en ogen kan aantasten. Gebruik een veiligheidsbril en veiligheidshandschoenen.