Bodemvorming

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bodemvorming op een kalksteen
Bodemvorming in het Aralmeer
Kwelder: buitendijks landaanwas

Bodemvorming of pedogenese is het proces waarbij onder invloed van bodemvormende factoren uit een dunne laag verweerd materiaal, gesteente, niet-geconsolideerd sediment of veen een bodemprofiel ontstaat. De bodemvormende factoren zijn moedermateriaal, klimaat, topografische ligging, biologische factoren en tijd. Onder invloed van deze factoren vinden diverse mineralogische, chemische, fysische en biologische veranderingen in het uitgangsmateriaal.

De bodemvormende factoren[bewerken]

  • moedermateriaal: van belang vanwege de chemische en mineralogische samenstelling van het gesteente, sediment of sedentaat.
  • flora en fauna: afgestorven plantenresten humificeren, vormen organische stof; de bodemfauna draagt bij aan de humificatieprocessen en bioturbatie, het omwoelen van de grond.
  • klimaat: temperatuur en neerslag hebben invloed op aard en intensiteit van de bodemvormende processen; bij hogere temperaturen verloopt de bodemvorming sneller; neerslag is belangrijk voor de waterhuishouding van de bodem.
  • topografie, het reliëf en de positie van de bodem in het landschap, is van belang voor het transport van water en bodemmateriaal; ook erosie, door afstromend water op hellingen of door wind, kan op de ene plaats leiden tot het verdwijnen van materiaal en op een ander plaats, in een dal of in de vorm van een duin, tot accumulatie van materiaal.
  • tijd: bodemvorming is een proces dat doorgaans langzaam verloopt; er kunnen duizenden jaren nodig zijn voor de vorming van bodemmateriaal en het opbouwen van een bodemprofiel.

Literatuur[bewerken]

  • Buol, Stanley W., F.D. Hole and R.W. McCracken. 1997. Soil Genesis and Classification, 4th ed. Iowa State Univ. Press.
  • Duchaufour, P. 1982. Pedology (translated by T.R.Paton). George Allen & Unwin, Londen.
  • Locher, W.P. en H. de Bakker. 1990. Bodemkunde van Nederland, deel 1 Algemene Bodemkunde, Malmberg, Den Bosch