Geomorfologie

Geomorfologische verschijnselen die door glaciale processen gevormd worden.

Geomorfologie (vaak ook kortweg als morfologie aangeduid) is de wetenschap die de vormen van het landschap en de processen die bij het ontstaan daarvan een rol spelen of hebben gespeeld, bestudeert.

Processen

In hoofdlijnen zijn er twee groepen van processen die het landschap vormen: endogene processen en exogene processen. De indeling in verschillende processen is vaak beperkt bruikbaar in de zin dat er vaak verschillende invloeden een rol spelen. Zo zullen bijvoorbeeld bij de vorming van bepaalde duinen niet enkel eolische processen een rol spelen, maar zal ook de plantengroei bepalend zijn.

Endogene processen

Endogene processen zijn processen die zich vanuit de aarde (planeet) zelf voordoen. Endogene landschapsvormende processen:

• vulkanisme: (vulkanen, vulkanische vlakten, geisers)
• tektoniek: vervormingen in de korst (breuken, plooiingen))
• gebergtevorming

Exogene processen

Exogene processen zijn processen die zich op of boven het aardoppervlak voordoen. Exogene landschapsvormende processen:

• glaciale processen: werking van gletsjers en ijskappen : (morenen, stuwwallen, glaciale dalen)
• periglaciale processen: werking onder invloeden van het vriezen (structuurbodems, blokgletsjers)
• fluviatiele processen: werking van stromend medium (op Aarde water) (rivieren, rivierdalen, meanders, stroomruggen)
• mariene processen: werking van oceanen, zeeën en meren (strand, waddengebied)
• eolische processen: werking van de wind (duinen, yardangs)
• biogene processen: werking van plant, dier of mens
• chemische processen: werking van chemische stoffen (karst)
• graviationele processen: werking onder invloed van de gravitatie
  • massabeweging: het transport van materiaal onder invloed van de zwaartekracht (aardverschuivingen, afstortingen, modderstromen, lawines)
  • inslagprocessen: inslaan van een object vanuit de ruimte (inslagkraters)
• magnetische processen: werking onder invloed van een magneetveld.

Gebruik van andere wetenschappen

Geomorfologen maken gebruik van andere wetenschappen om het ontstaan van het landschap te verklaren:

• Alle andere aardwetenschappelijke disciplines.
• Natuurkunde, voor het begrijpen van processen zoals stroming van wind en water, aardbevingstrillingen.
• Scheikunde voor het begrijpen van chemische processen als mineraalvorming, verwering.
• Biologie en ecologie voor de wisselwerking tussen natuur en landschap

Geomorfologen maken veel gebruik van remote sensing met behulp van satellieten.

Publicaties

• Koomen, A.J.M. & G.J. Maas (2004) Geomorfologische Kaart Nederland (GKN) : Achtergronddocument bij het landsdekkende digitale bestand, Alterra-rapport 1039, Wageningen UR: Wageningen.

Externe link

• Geomorfologie (nl)

Mediabestanden

Zie de categorie Geomorphology van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.