Christiaan Lindemans

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Christiaan Antonius Lindemans, bekender als "King Kong", (Rotterdam, 24 oktober 1912Scheveningen, 18 juli[1] 1946) was een Nederlands dubbelspion ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.

Biografie[bewerken]

Lindemans zat in het verzet, maar liep over naar de Duitse bezetter. Op dat moment was hij actief in het verzet in Brussel. In september 1944 werd hij door de Engelse inlichtingendiensten, die hem nog vertrouwden, in vijandelijk gebied gezonden om het Nederlandse verzet op de hoogte te brengen van de aankomende Operatie Market Garden. Na in de nacht van 14 op 15 september door de linies te zijn gegaan, meldde hij zich bij het Nederlandse hoofdkwartier van de Abwehr in Driebergen en bracht daar verslag uit van zijn bevindingen. De plaats die hij noemde als Geallieerd aanvalsdoel, was - volgens in 2000 gedeclasseerde MI5-archieven - Eindhoven, niet Arnhem.[2] De Duitse militaire autoriteiten hebben ook deze incomplete informatie niet benut, zodat het 'verraad van Lindemans' zonder enige betekenis is geweest voor het verloop van de slag.

Tot op heden is onduidelijk of Lindemans over de linies getrokken is met het doel om de operatie te verraden, of dat hij de operatie verraden heeft uit angst voor de Duitse autoriteiten. Na de bevrijding van Eindhoven speelde Lindemans de rol van verzetsheld, maar op 28 oktober 1944 werd hij gearresteerd omdat hij verdacht werd van het doorspelen van informatie aangaande Operatie Market Garden aan de Duitse vijand. Voordat zijn zaak voorkwam pleegde Lindemans in 1946 zelfmoord in zijn cel.

In 2004 verscheen het boek Spionne in het derde rijk van Maria de Meersman, waarin zij aangeeft dat zij Lindemans reeds in de zomer van 1944 ontmaskerde als dubbelspion. Onduidelijk blijft waarom de Engelse inlichtingendiensten in september 1944 nog genoeg vertrouwen in Christiaan Lindemans hadden om hem over de linies te sturen om het Nederlandse verzet op de hoogte te brengen van operatie Market Garden.

Omtrent de toedracht van het verraad en de dood van Lindemans bestaan verschillende versies:

  • Oreste Pinto. De Fuik. Spionage contra Spionage deel I en II. Amsterdam, Scheltens & Giltay (z.j.).
  • in de boeken van Bob de Graaff (zie onder Literatuur)
  • Gerard Aalders & Koen Hilbrink De Affaire Sanders, spionage en intriges in herrijzend Nederland. uitg. SDU, Den Haag, (1996).
  • Dröge, Philip Beroep: Meesterspion. Het geheime leven van prins Bernhard uitg. Vassallucci, Amsterdam (2002);
  • M. de Meersman Spionne in het Derde Rijk uitg. Van Halewyck, Leuven (2004)

Datum van overlijden[bewerken]

Prof. Dr L. de Jong schrijft in deel 10a van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog dat Lindemans op 26 juli zelfmoord pleegde.[3] In deel 12, eerste helft, schrijft hij dat het niet 20 juli, maar 18 juli was.[4] Drie verschillende data dus. Het is mogelijk dat er verwarring is tussen de datum waarop Lindemans gif innam en de datum waarop hij stierf.

Fictie[bewerken]

Willem-Frederik Hermans schreef in 1967-1968 op uitnodiging van de gemeente Amsterdam het toneelstuk King Kong over de affaire-Lindemans. Hij baseerde zich op de verslagen van de Parlementaire Enquêtecommissie die jarenlang zijn dagelijkse lectuur hadden gevormd.[5] Hermans bood het toneelstuk vervolgens aan de Nederlandse Televisie Stichting (NTS) aan. Na consultatie van Loe de Jong zag de NTS echter van samenwerking met Hermans af. Het toneelstuk verscheen pas in 1972 in druk. In 2006 publiceerde Tomas Ross onder dezelfde titel een faction-boek over Lindemans.

Literatuur (selectie)[bewerken]

  • Frans Dekkers King Kong: leven, dood en opstanding van een verrader, uitg. HP-Balans, Amsterdam (1986) ISBN 90-5018-013-2
  • R.J.Hollander King Kong op Crooswijk uitg. Donker, Rotterdam (1988) ISBN 90-6100-309-1
  • Bob de Graaff Spion in de tuin: King Kong voor en na zijn dood uitg. Sdu Uitgeverij Koninginnegracht, Den Haag (1992) ISBN 90-12-08005-3
  • Bob de Graaff Dood van een dubbelspion: de laatste dagen van Christiaan Lindemans, uitg. Sdu Uitgevers, Den Haag (1997) ISBN 90-12-08388-5

Overige bronnen[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De datum van overlijden is niet zeker.
  2. "MI5 files reveal how 'King Kong' betrayed Allies", in: The Independent, 20 april 2000.
  3. PDF-document aangehaald werk, p.442
  4. PDF-document aangehaald werk, p.588
  5. Frans A. Janssen, Bedriegers en bedrogenen. Opstellen over het werk van Willem Frederik Hermans (1980), pagina 81