Chromakey

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Chroma key)
Ga naar: navigatie, zoeken
Demonstratie van de chromakeytechniek bluescreen
Gebruik van een chromakey bij de opnames van The Spiderwick Chronicles.

Chromakey (ook wel kleurwaarde of, kleurspecifiek, Bluekey, Bluescreening, Greenscreening en Greenkey) is een techniek die vaak wordt gebruikt binnen de filmwereld. Hierbij wordt vooreerst een onderwerp gefilmd tegen een groene of blauwe achtergrond. Daarna kan men met kleurfilters, of tegenwoordig met computers, die achtergrond doorschijnend maken zodat het gefilmde personage of object voor een andere achtergrond geplaatst kan worden.

Toepassing[bewerken]

In de film Pinocchio (1996) werden de poppen bediend met blauwe draden. Door de computer werden vervolgens de draden vervangen door een ander beeld. Anno 2012 wordt in een groot aantal films van de chromakey gebruikgemaakt, zeker in op special effects gerichte genres zoals fantasy en scifi.

Op de televisie wordt het weerbericht opgenomen tegen een blauwe achtergrond. Ook kan zo'n achtergrond worden gebruikt als de nieuwslezer in gesprek is met een collega en/of geïnterviewde elders ter wereld.

De lp Histoire de Melody Nelson van Serge Gainsbourg werd in 1971 door Jean-Christophe Averty bewerkt tot een televisiespecial. Ook hierin is de chromakeytechniek prominent en bepalend. Dit visueel psychedelische meesterwerk kan gezien worden als een ijkpunt in de artistieke geschiedenis van deze opvallende beeldtechniek.

De Nederlandse televisiemaker, regisseur en producent Rob Touber (1939-1975) was een ware pionier op het gebied van de techniek. Hij maakte met de chromakey veel televisieshows tot ware schouwspelen. Zo bracht hij liederen van Adèle Bloemendaal (z'n grote muze) tot leven door de tekst te voorzien van beelden die hij met deze techniek monteerde tot een opmerkelijk geheel. Hij snoepte daartoe studiotijd in de nachtelijke uurtjes van het NOS-journaal. Zo kwam de clip van 'De Bark van de Griffioen' (A. Nijgh/L. Nijgh) in 1973 tot stand.

De eerste speelfilm in Nederland met de chromakeytechniek was Pinkeltje (1978) van Harrie Geelen.[1]

De film Poseidon uit 2006 werkte ook met greenscreening, namelijk in het begin. Daarbij loopt Dylan Johns (vertolkt door Josh Lucas) over het dek van het schip. In werkelijkheid werd dat opgenomen op een strand, waarbij de hoofdrolspeler gewoon over een groene mat liep, op een groene achtergrond. Later werd het schip digitaal geplakt op het beeld van de lopende persoon. Zo werden dure kosten van een schip en moeilijke camerastandpunten bespaard.

In het Scheepvaartmuseum in Amsterdam wordt tijdens de zeereis-experience gebruikt van chroma key om bezoekers deel uit te laten maken van de geschiedenis. Bezoekers moeten op commando roeien in een blauwe ruimte en zien zichzelf dan in de laatste zaal van de experience op het scherm roeien tussen andere boten.

Nieuwsuitzendingen en weerbericht[bewerken]

In nieuwsuitzendingen, en vooral bij het weerbericht, wordt veel gebruikgemaakt van chromakey. De weerman staat voor een blauwe achtergrond en de weerkaart wordt door chromakey ingevuld. Wie goed oplet, ziet dat de weerman opzij kijkt als hij iets op de kaart aanwijst: hij kijkt niet naar de blauwe muur maar naar een televisiescherm waarop hij kan zien wat hij aanwijst. De weerman zal ook nooit als een leraar met zijn rug naar de camera staan, want hij ziet toch niets op de muur. Draait hij van links naar rechts, dan doet hij dat met zijn gezicht naar de camera, wat natuurlijk voor de televisiekijker veel beleefder is.

In zijn handen houdt hij een kleine afstandsbediening om het scherm (kaarten) te besturen.

Problemen[bewerken]

De chromakeytechniek kan een aantal problemen opleveren. Het onderwerp voor de blauwe of groene achtergrond mag niet blauw respectievelijk groen zijn om goed zichtbaar te zijn - personen moeten dus kledij aantrekken in andere kleuren. Tevens moet de belichting zo ingesteld zijn, dat er geen schaduwen vallen op de achtergrond, anders maakt de computer de schaduw niet doorschijnend. Daarom moet een object op minstens drie meter van het scherm staan en moet er ook belichting van de achterkant zijn. Wapperende haren vormen een groot probleem, ze zijn vaak te dun om waar te nemen door de computer, waardoor vaak de haren wegvallen. Die haren worden meestal met de computer later ingevoegd, maar dat levert niet altijd de gewenste resultaten op.

De kleuren blauw en groen hebben de voorkeur voor chromakey, omdat deze kleuren niet veel voorkomen in kleding en de huid of haren. Wanneer men bijvoorbeeld niet beschikt over achtergronden van die kleuren, kan ook een andere kleur worden gebruikt, zoals rood of paars.

Computerprogramma's[bewerken]

Amateur[bewerken]

In videobewerkingsprogramma's op de computer, zoals Pinnacle Studio Plus, Sony Vegas, Magix Video Deluxe, Cyberlink PowerDirector, Adobe Premiere Pro, iMovie, Wax 2.0 Camtasia Studio (vanaf versie 8.1) en Final Cut Express, is deze techniek ook beschikbaar. Vaak wordt echter een andere term gebruikt.

Professioneel[bewerken]

Bij volgende programma's is deze techniek ook beschikbaar:

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. The Making of Pinkeltje op YouTube.