Elisabeth Bas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elisabeth Jacobdr Bas door Govert Flinck?

Elisabeth Bas was een sigarenmerk dat in de jaren 60 van de twintigste eeuw bekendstond om zijn sigarenbandjes. In 2005 zijn deze bandjes nog steeds gewilde verzamelobjecten, evenals de sigarenkistjes, blikken en andere herinneringen aan deze sigaren. De fabriek was gevestigd in Boxtel.

De naam van het sigarenmerk is afkomstig van een schilderij in het Rijksmuseum Amsterdam. Het werk wordt toegeschreven aan Ferdinand Bol (1616 - 1680) en is bekend onder de titel Elisabeth Jacobsdr Bas. Het Rijksmuseum geeft nog steeds aan dat er twijfel bestaat over de schilder of de identiteit van de vrouw op het beroemde schilderij.

Biografie[bewerken]

Elisabeth Jacobsdr Bas (1571 - 1649) was misschien afkomstig uit Kampen [1] en was sinds 1627 de weduwe van Jochem Heijndricksz. Swartenhondt (1566-1627).

Haar echtgenoot was kapitein bij de marine en een held sinds zijn tocht naar de kust van Noord-Afrika, waar hij slag leverde met de Barbarijnse zeerovers.

Het echtpaar had minstens drie kinderen [2] maar drie van hen stierven eerder dan hun moeder.

Mogelijk begon hij al in 1606 samen met zijn vrouw in Amsterdam een taveerne of logement, genaamd de Prins van Oranje. De vorige eigenaar was Jan Claesz. Spiegel. De herberg was gevestigd op de hoek van de Nes en de Pieter Jacobszstraat en werd goed bezocht door politici, kunstenaars en schrijvers. De herberg is ook gebruikt als de stad grond in de verkoop bracht. Na de dood van haar man zette Elisabeth Bas de zaken voort. Ze werd rijk en liet het aanzienlijke kapitaal van 28.000 gulden na.

De oudste dochter, Maria [bron?], had drie kinderen toen zij overleed, zodat Elisabeth de zorg over hen moest overnemen.[3]

Het schilderij, waarvan men aannam dat Rembrandt het geschilderd had, werd als 'beeldmerk' voor het sigarenmerk gekozen. In 1911 begon men te twijfelen over de werkelijke maker van het schilderij. De Rembrandtkenner Abraham Bredius was van mening dat het moest worden toegeschreven aan Ferdinand Bol. De verzamelaar en kunsthistoricus Cornelis Hofstede de Groot (1836-1930) vond dat een absurd idee. Het meningsverschil tussen de twee mannen liep hoog op. Tegenwoordig wordt het schilderij inderdaad toegeschreven aan Rembrandts leerling Ferdinand Bol.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Wijnman, H.F. (1974) Historische Gids van Amsterdam, p. 166-167
  2. DTB Stadsarchief Amsterdam [1]
  3. Een van deze kleinkinderen, Maria Rey, gaf later opdracht aan Ferdinand Bol om een portret van haar te schilderen.