Ferdinand Bol

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zelfportret

Ferdinand Bol (Dordrecht, 24 juni 1616Amsterdam, 24 augustus 1680) was een Nederlands kunstschilder, etser en tekenaar. Hij vervaardigde portretten en historische (en Bijbelse) taferelen. Het werk van Bol hangt vaak in openbare gebouwen, of bestaat uit portretten die veelal in het bezit van de families bleven.

Biografie[bewerken]

De regenten van het Oudezijds Huiszittenhuis, 1675

Over het geboortejaar van Bol bestaan twijfels. Zijn vader was meesterchirurgijn in Dordrecht. Bol was in de leer bij Jacob Cuyp en Abraham Bloemaert in Utrecht. Vanaf omstreeks 1631 of 1635 was hij als leerling werkzaam in het atelier van Rembrandt te Amsterdam. Hij volgde zijn leermeester zo goed na, dat veel van Bols werken lange tijd werden toegeschreven aan Rembrandt zelf. Rembrandt verkocht ook werken die door Bol waren geschilderd. Rembrandt schilderde zijn vader Balthasar Bol, toen deze in Amsterdam bij zijn zoon op bezoek kwam. Na de dood van zijn vader in 1641 vestigde Ferdinand Bol zich als zelfstandig schilder.

Portret van Michiel de Ruyter, 1667
Jongen in Pools kostuum, 1656, Museum Boijmans Van Beuningen
Elisabeth Bas, ca. 1640, Rijksmuseum Amsterdam

In 1652 liet Bol zich inschrijven als poorter van Amsterdam. In 1653 huwde hij de koopmansdochter Elisabeth Dell en woonde op de Oudezijds Voorburgwal, naast de Stadsbank van Lening. In 1655 werd hij hoofdman van het schildersgilde. Ferdinand Bol leverde stukken aan de Admiraliteit van Amsterdam en het Amsterdamse stadhuis (nu het koninklijk paleis op de Dam). In 1660 stierf zijn vrouw.

In 1669 trouwde hij opnieuw, dit keer met Anna van Erckel. Het paar verhuisde naar Keizersgracht 672, in een pand ontworpen door Adriaan Dortsman. Tegenwoordig zit daar het Museum Van Loon. Zijn vrouw was zo vermogend dat hij nauwelijks meer heeft geschilderd. Bol hield zich bezig met een bestuursfunctie in het Leprozen- en Huiszittenhuis [1] en is in 1675 samen met Isaac Commelin geschilderd door Pieter van Anraedt. Aan het einde van zijn leven woonde Bol bij zijn zoon Elbert, een advocaat op de Herengracht. Hij ligt begraven in de Zuiderkerk, waar ook een schilderij van hem hing.

Schilderstijl[bewerken]

De werken van Ferdinand Bol behoren tot de barok en hij was een van de Oude Hollandse Meesters. In de stadhuizen van Leiden, Gouda en Enkhuizen hangt werk van hem.

Het vroegste door Bol gesigneerde werk dateert uit 1642. In Amsterdam werd hij na 1650 een zeer succesvol portretschilder. Hij maakte onder andere portretten van Michiel en Engel de Ruyter, Jacob van Campen en David de Wildt. Zijn beste werk kwam tot stand tussen 1650 en 1669. Het portret van Elisabeth Jacobsdr. Bas (Rijksmuseum, Amsterdam) - ooit onderwerp van een heftige controverse - vertoont sterke invloed van Rembrandt. Er zijn veel portretten van Bol bekend; sommige zijn zelfportretten.

Rond 1645 veranderde hij van stijl. Zijn werk werd pathetischer, hoewel de invloed van Rembrandt steeds merkbaar bleef, met name in de toepassing van het clair-obscur en het kleurgebruik (roze). Het licht en de rekwisieten herinneren aan Rembrandt.

Musea[bewerken]

Werken van Ferdinand Bol zijn onder andere te vinden in:

In de burgemeester- en Schepenzaal van het Paleis op de Dam (voormalige stadhuis) hangen schoorsteenstukken van hem. De schilderijen in Zeemagazijn zijn bij de brand in 1791 verloren gegaan. In de Noenzaal in het gebouw van de Eerste Kamer aan het Binnenhof in Den Haag hangt het grote werk De grootmoedigheid van Scipio (Publius Cornelius Scipio Africanus maior).

Schilderijen[bewerken]

  • Jongen in Pools kostuum, 1656
  • De regentessen van het Leprozenhuis van Amsterdam, 1668
  • Elisabeth Bas

Bron[bewerken]

  • Blankert, A. (1976) Ferdinand Bol.
  • Schwartz, G. (1987) Rembrandt, zijn leven, zijn werk, p. 206.

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Ferdinand Bol.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Amsterdam in zyne opkomst, aanwas, geschiedenissen, voorregten ..., Volume 8 Door Jan Wagenaar [1]