Flipje

Beeldje van Flipje, Tiel

Flipje als spaarpot.

Flipje Museum

Flipje is een fictief figuur die als mascotte dient van de stad Tiel. Hij werd in 1935 bedacht. In Tiel wordt hij onder andere geëerd met een museum en een standbeeld.

De avonturen van Flipje

Van de avonturen van Flipje en zijn vriendjes verschenen tot 1954 50 stripverhalen, uitgegeven door de Tielse jamfabriek "De Betuwe". Het figuurtje is eigenlijk bedacht door reclamebureau Van Alfen in opdracht van de fabriek, die een mascotte nodig had om zich te onderscheiden. Van Alfen bedacht ook de naam Flip(je). De tekeningen werden eerst gemaakt door Daan Hoeksema (het waren toen nog geen verhalen) en later nog even door Henk Rotgans, die er voor het eerst een verhaaltje omheen bouwde. De echte start van Flipje was in 1936. De plaatjes werden vanaf toen getekend door E.M. ten Harmsen van der Beek en de teksten geschreven (op rijm) door diens echtgenote Freddie Langeler. Zij hadden samen een illustratiebedrijfje.

De verhaaltjes laten de ontwikkeling zien van Flipje vanaf zijn geboorte (uit een betoverde framboos) in Kabouterland, waar hij na enkele afleveringen voorgoed vertrekt, zij het per ongeluk (per luchtballon). Hij belandt dan in Dierenland, waar het hem blijkbaar wel bevalt want hij blijft er. Zij het dat hij veel later nog eens teruggaat voor een bezoekje, samen met een paar vrienden die hij intussen heeft gemaakt. Hij neemt zijn intrek in het pension van juffrouw Schaap. De verhaaltjes hebben allemaal ongeveer hetzelfde verloop: er ontstaat een probleem(pje), iemand haalt een streek uit enzovoort, en uiteindelijk is Flipje degene die zorgt dat alles goed afloopt waarna hij trakteert op limonade of jam of appelsap van... "maatschappij De Betuwe te Tiel", de sponsor van al dit spannends.

Flipje is 'levensecht' te zien op het jaarlijkse fruitcorso te Tiel, maar ook bij diverse tv-opnamen of beurzen in Nederland, zoals de vakantiebeurs en 50+beurs.

Het Flipje-universum

In de strips van Flipje zijn, naast Flipje, de volgende hoofdpersonen prominent aanwezig:

• Flapoor Olifant, een beetje lomp en zwaar, zakt snel ergens doorheen. Standaard gekleed in een pak met gele broek en zwart jasje.
• Bertje Big, gekleed in een gele broek met rode ruit, en een groen jasje. Hij is een beetje lui en houdt van veel eten.
• Jasper Aap, met baret, blauwe pofbroek en oranje jasje. Haalt ondeugende streken uit en wordt daarvoor ook streng gestraft.
• Juffrouw Schaap, een strenge hospita, altijd in de weer met schoonmaken, een breiwerkje en andere typisch vrouwelijke werkzaamheden, en deelt soms akelige werkjes uit aan de bovengenoemde jongelui. Haar eigenlijke naam is Mien, maar die wordt maar zelden gebruikt. Hoewel in een wat saaie zwarte jurk gekleed is ze toch wel ijdel, vooral als het om hoeden gaat.
• Oom Klaas, een ram, standaard in zeemanskleren gehuld en voorzien van zijn onafscheidelijke pijp. Het is de broer van juffrouw Schaap, als lammetje naar zee gegaan en als oude ram na twintig jaar teruggekeerd. Hij is buitengewoon eigenwijs, vooral als het om boten en dergelijke gaat.
• Kroesje Beer, verschijnt in een blauw matrozenpakje, en is wat braver dan de rest van het stel.
• Mauwmauw, een schattig poezenmeisje in een rose jurkje met een wit schortje voor, maar minder schattig als ze achter muis Spitsneus aan zit. Haar broertje heet Grijs, en hij is ook in een blauw matrozenpakje gekleed.

Daarnaast figureren regelmatig:

• Treesje Boe, een niet al te snugger koebeest, gekleed in een geel zomerjurkje.
• Dokter Poedel, hofleverancier van vieze drankjes.
• Krent, de kruidenier die onder meer Betuwe jam verkoopt. Zijn zonnescherm wil nog wel eens stuk gaan door de streken van Jasper Aap.
• Mijnheer Gorilla, een asociaal persoon die gemene grapjes uithaalt, zoals het gooien van een bananenschil voor de voeten van de postbode. Niemand kan met hem opschieten, behalve een al even vervelende krokodil.

Opvoedend karakter

De verhaaltjes zijn bedoeld voor kleine kinderen en hebben een beetje een "opvoedend" karakter rond de brave hoofdfiguur. In de jaren '50 was er ook een soort kartonnen huisbioscoop verkrijgbaar, de Flipposcoop, waarmee stroken papier met daarop de Flipjesplaatjes tot "leven" konden worden gebracht. De Flipjesboekjes konden worden bijeengespaard door bonnetjes te knippen van het etiket van de Betuwe-producten en een aantal daarvan op een briefkaart op te sturen, dan kreeg men het boekje gratis toegezonden.

Rage

De Flipjesboekjes en bijvoorbeeld ook de sleutelhangers en speldjes die in de jaren '60 van de figuurtjes verschenen, waren een rage. Flipje heeft zich een plaats in de Nederlandse stripwereld veroverd. In 2002, 2003, 2005, 2008 en 2010 zijn nieuwe stripalbums op de markt gebracht. In totaal zijn er nu vijf albums uitgebracht.

Flipje als wegwijzer

Bovenop 25 wegwijzers in de stad heeft de ANWB, op verzoek van de gemeente, beeldjes van Flipje geplaatst die toeristen de weg wijzen naar musea, historische en andere bezienswaardigheden in de oude binnenstad.

Flipje- en Streekmuseum Tiel

Het Flipje- en Streekmuseum Tiel is gevestigd in een historisch pand, eens De Groote Sociëteit, en de Waterpoort aan de Waal. Het museum leidt de bezoeker door de geschiedenis van het fruitbaasje Flipje en zijn vriendjes Flapoor Olifant, Jasper Aap en Bertje Big.

Externe links

• Flipje & Streekmuseum Tiel
• Collecties op website Internet Gelderse Musea (IGEM)
• een website over de jamfabriek De Betuwe uit Tiel

Mediabestanden

Zie de categorie Flipje van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.