Géza Révész
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Géza Révész (Siófok, 9 december 1878 - Amsterdam, 19 augustus 1955) was een Hongaars-Nederlands psycholoog, en wordt wel beschouwd als één van de pioniers van de Europese psychologie.[1]
Inhoud |
[bewerk] Algemeen
Révész werd geboren in het Hongaarse Siófok, een dorpje gelegen aan het Balatonmeer, waar zijn vader een beroemde wijngaard had..[1] Hij studeerde rechten te Boedapest en promoveerde in 1902 op het juridische proefschrift Das Trauerjahr der Witwe. Hij vervolgde zijn studie aan verschillende Duitse universiteiten, oa in Göttingen. Hier studeerde hij psychologie bij Georg Elias Müller en promoveerde onder hem in 1905 met het psychofysische proefschrift "Über die vom weiss ausgehende Schwägung der Wirksamkeit farbiger Lichtreize". In deze tijd raakte jij verder bevriend met fenomenologische psychologen als David Katz, Gustav Kafka en Edgar Rubin, die een rol hebben gespeeld bij de opkomst van de Gestaltpsychologie.[2]
In 1906 keert Révész terug naar Boedapest, een gaat aan de slag aan de universiteit van Boedapest. Hij wordt assistent van de Hongaars-Oostenrijkse fysioloog Franz Tangl, en waar de latere psycholoog Imre Hermann zijn assistent was. Révész ontpopt zich hier als een experimenteel-psycholoog. Aanvankelijk hield hij zich bezig met het gehoor. In 1913 stelde hij voor het waarnemen van toonhoogten een tweekomponentenmodel voor.
In 1920 vertrok hij uit Hongarijen en komt mede op uitnodiging van Gerard Heymans naar Nederland. Aan de Universiteit van Amsterdam kreeg hij een aanstelling als privaat docent en gingen hij zijn onderzoeking zich meer op de tastzin richtten. Met Philip Kohnstamm richt Révész het Psychologisch-pedagogisch laboratorium op, maar dit heeft wegens geldgebrek geen lang bestaan.[3]
In 1932 wordt Révész aan de Universiteit van Amsterdam benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de psychologie binnen de faculteit wis- en natuurkunde. In die tijd was hij oa. promotor van Adriaan de Groot. Met David Katz richtte hij in 1935 het tijdschrift Acta Psychologica op. In 1933 krijgt hij z'n eigen psychologisch laboratorium, dat met 40 kamers en een auditorium, dat in die tijd z'n weerga niet kende in Europa.[1] Hij werkt daar met Philip Kohnstamm en in 1938 vangen ze daar de uit Duitsland gevluchte Otto Selz op.
Hij overleed op 76-jarige leeftijd te Amsterdam. Zijn inleiding in de muziekpsychologie wordt nog steeds gebruikt. De filmer/fotograaf Emile van Moerkerken was een fervent aanhanger van Révész.
[bewerk] Werk
In 1952 publiceerde Révész het boek Talent en genie, waarin hij een psychologie van begaafdheid wilde ontwikkelen.[4] Het ging Révész hierbij niet om intelligentie in het algemeen, maar om specifieke uitzonderlijke begaafdheid. De gebruikelijke kwantificerende causale methode van onderzoek vond hij hierbij niet geschikt. In plaats hiervan introduceerde hij de zgn fenomenologische analyse. Hij bestudeerde hiertoe vele grote werken en hun scheppers op het gebieden als de filosofie, wetenschap, beeldende kunst, techniek, literatuur, religie en muziek en ging hiermee aan het werk.[4]
[bewerk] Bibliografie
- Zur Grundlegung der Tonpsychologie (1913)
- Über taktile Agnosie; psychologische Analyse der Störungen in der Tastwahrnehmung (1928)
- Het psychologische ruimteprobleem (1932)
- Das Schöpferisch-Persönliche und das Kollektive in ihrem kulturhistorischen Zusammenhang (1933)
- Die soziobiologische Funktion der menschlichen und tierischen Hand (1938)
- De menschelijke hand (1941)
- Inleiding tot de muziekpsychologie (1944)
- Talent en leeftijd (1949)
- Denken en spreken (1950)
- Talent und Genie; Grundzüge einer Begabungspsychologie (1952)
- Het persoonlijke en sociale leven van de blinden (1955)
- Over Géza Révész
- J.P. de Jong, " , een ten onrechte vergeten psycholoog", in: Gedrag, tijdschrift voor de psychologie, nr. 3 (1976), pp. 129-143.
- Henry Pieron, "Geza Revesz: 1878-1955", in: The American Journal of Psychology, Vol. 69, No. 1 (Mar., 1956), pp. 139-141.
[bewerk] Referenties
- ^ a b c Henry Pieron, "Geza Revesz: 1878-1955", in: The American Journal of Psychology, Vol. 69, No. 1 (Mar., 1956), pp. 139-141.
- ^ Vittorio Busato (2006), Korte biografie van Révész, Universiteit van Amsterdam, bezien 01.12.07.
- ^ Vittorio Busato (2006), Korte biografie van Révész II, Universiteit van Amsterdam, bezien 01.12.07.
- ^ a b Peter Jan Knegtmans, Anne J Kox (2000), Tot nut en eer van de stad: wetenschappelijk onderzoek aan de Universiteit, p. 125.
[bewerk] Externe links
- Korte biografie van Révész door Vittorio Busato.
