Godverdomme

Godverdomme is een veelgebruikte vloek of krachtterm in de Nederlandse taal.

Betekenis

Veel mensen geloven dat godverdomme beluisterd moet worden als een vervloeking die men over zichzelf afroept: "God, verdoem me!". Een alternatieve, wetenschappelijk breder gedragen interpretatie is dat, wanneer men zich bijvoorbeeld met een hamer op een vinger slaat en als krachtterm "Godverdomme!" uitschreeuwt, men eigenlijk wenst te zeggen: "God verdoeme deze pijn!" (met het werkwoord verdoemen in de aanvoegende wijs), waarmee men een god aanspoort de pijn te verdoemen. Deze lezing wordt ondersteund door de vergelijking met bijvoorbeeld het Engels. De term goddamn of goddammit heeft precies die betekenis.

Functie

Veel mensen geloven dat het gebruik van krachttermen bij pijn of frustratie oplucht. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat proefpersonen door te vloeken zelfs langer pijn konden verdragen.

Bezwaren

Het gebruik van deze vloek kan door christenen gezien worden als in strijd met het derde gebod, dat het "ijdel" gebruik van Gods naam verbiedt. Niet-christelijke gelovigen kunnen het als "ijdel" gebruik van de naam van hùn god zien. Atheïsten kunnen iedere verwijzing naar een god als storend ervaren. Een god om verdoemenis vragen zou in hun ogen irrationeel zijn.

Ook bastaardvloeken (zie afgeleide termen) kunnen aanstootgevend gevonden worden. De lettercombinatie GVD wordt in Nederland daarom niet op kentekenplaten van auto's gebruikt. Pogingen van de Bond tegen het vloeken om voor hun wel acceptabele alternatieve krachtterm rododendron te introduceren, uiteraard gekozen vanwege de klankovereenkomsten met godverdomme, zijn tot op heden niet succesvol gebleken. Een andere voorgestelde acryologie potvolblommen bleek te opgewekt om als krachtterm ingang te vinden.

Afgeleide termen

Er zijn veel afgeleide krachttermen, die beogen daardoor minder aanstoot te geven.

• Potverdomme, potdomme, (pot)verdorie, potdorie, (pot)verdikkeme, potverdikke, potdikkie, potjandorie, potjandosie, potjandrie, potverdrie(dubbeltjes)
• Getverdemme/gadverdamme, getver/gatver, getsie/gatsie (met name gebruikt wanneer men iets vies vindt)
• Verdomme, goddomme, godver
• GVD (afkorting, uitgesproken als gee-vee-dee)
• Hotperdom (Indonesisch)
• Chondrus crispus (Latijnse naam voor een zeewier. Gebruikt door biologen, vanwege de gelijkenis van met de naam Christus.)
• Gretverdrie (gebruikt door Pruimpit in de stripreeks Guust)

Godsamme is niet afgeleid van godverdomme maar van "god zal me (...)".

Zie ook

• Verdoemenis
• Vloek (krachtterm)
• Blasfemie

Bronnen, noten en/of referenties